Kısa cevap: Tüketici hakları, ticari veya mesleki olmayan amaçla mal ya da hizmet alan kişiye 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ile tanınan haklardır: ayıplı malda ücretsiz onarım, ayıpsız misli ile değişim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönerek bedel iadesi (m.11); internetten, telefonla ve iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde 14 gün içinde gerekçesiz cayma (m.47, m.48); tüketici aleyhine haksız şartların kesin hükümsüzlüğü (m.5). 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur; 186.000 TL ve üzerinde önce arabulucuya, sonra Tüketici Mahkemesine gidilir.
| Soru | Kısa yanıt |
|---|---|
| TKHK ne demek? | 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun |
| Ayıplı malda haklarım | Ücretsiz onarım, ayıpsız misli ile değişim, bedel indirimi, sözleşmeden dönme (m.11); seçim tüketicinindir |
| Cayma hakkı | İnternetten, telefonla ve iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde 14 gün, gerekçe göstermeden (m.47/5, m.48/4) |
| Süreler | Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren 2 yıl (m.12/1); garanti belgesi süresi asgari 2 yıl (m.56/2); ikinci el satışta satıcının sorumluluğu en az 1 yıl (m.12/2) |
| Nereye başvurulur? | 2026’da 186.000 TL’nin altında Tüketici Hakem Heyeti; 186.000 TL ve üzerinde önce arabulucu, sonra Tüketici Mahkemesi (m.68/1, m.73/A) |
Satıcıya ya da hakem heyetine gitmeden önce delilinizi toplayın.
Tüketici dosyasında vekalet neyle başlar
Dosya imzalı bir avukatlık ücret sözleşmesiyle açılır ve bundan sonraki iş ücretli iştir: satış veya hizmet sözleşmesi, fatura ya da ödeme belgesi, satıcıyla yazışmalar ve varsa hakem heyeti kararı, tarihleriyle birlikte okunur; ardından uyuşmazlığın tutarına göre tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi yolu süresi içinde kullanılır. Bu işin dayandığı olgular malın veya hizmetin ne olduğu ve bedeli, teslim ya da ifa tarihi, ayıbın bildirildiği tarih ve satıcının unvanı ile adresidir. Vekaletin koşulları bunların üzerine verilir; vekalet kurulmadan belirli bir dosya hakkında görüş bildirilmez.
TKHK nedir ve tüketici hangi yolu izler?
TKHK, tüketici işlemlerinde ayıplı mal, ayıplı hizmet, cayma hakkı, garanti, mesafeli satış ve başvuru yollarını düzenleyen temel kanundur. Tüketici önce sözleşme, fatura, yazışma ve teslim kayıtlarını ayırmalı; uyuşmazlığın değerine ve konusuna göre hakem heyeti, arabuluculuk ve dava ya da icra yolu değerlendirilmelidir (m.68/1, m.73/A).
- Fatura, sözleşme, servis fişi ve yazışmalar aynı dosyada saklanmalı.
- Başvuru yolu uyuşmazlığın türüne, değerine ve süreye göre ayrılmalı.
- Ret, eksik ifa veya yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda hukuki destek gerekliliği artar.
Tüketici hukuku nedir ve sizi neye karşı korur?
Tüketici hukuku, ticari veya mesleki olmayan amaçla mal ya da hizmet satın alan bireyi, ekonomik açıdan daha güçlü satıcı ve sağlayıcı karşısında koruyan hukuk dalıdır. Türkiye’de temel çerçeveyi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ve ona bağlı yönetmelikler kurar. Korumanın özünde üç araç vardır: doğru bilgilendirme, sözleşme özgürlüğünün tüketici lehine sınırlandırılması ve hızlı, masrafsız başvuru yolları.
“Satın aldım, kabul ettim” denen standart sözleşme her şartıyla bağlayıcı değildir. TKHK, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartları kesin olarak hükümsüz sayar; sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korur (m.5/1, m.5/2). Bir standart şartın müzakere edildiğini ileri süren, bunu ispatla yükümlüdür (m.5/3). Bu yazıda ayıplı mal ve hizmeti, cayma hakkını, garantiyi ve doğru başvuru merciini Kanun ile yönetmeliklerin kendi maddeleriyle anlatıyoruz.
Aldığım üründe arıza var, ayıplı mal kapsamında hangi haklarım var?
Mal, teslim anında kararlaştırılan örnek ya da modele uymuyor veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımıyorsa ayıplıdır; ambalajında, etiketinde, kullanma kılavuzunda, internet sayfasında ya da reklamında yazan özellikleri taşımayan mal da ayıplı sayılır (m.8/1, m.8/2). Bu durumda dört seçimlik hakkınız vardır: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim; satıcı sizin seçtiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür (m.11/1). Onarım ya da değişim satıcı için orantısız güçlük doğuruyorsa dönme veya indirim hakkı kalır (m.11/3). Ücretsiz onarım ve değişim üretici ve ithalatçıya karşı da istenebilir; satıcı, üretici ve ithalatçı bunlardan müteselsilen sorumludur (m.11/2).
Onarım veya değişim talebi, satıcıya, üreticiye ya da ithalatçıya yöneltildiği tarihten itibaren en geç otuz iş günü içinde yerine getirilmelidir; Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’nin ekindeki mallarda onarım için o listedeki azami tamir süresi geçerlidir ve bu süre cep telefonlarında 20 iş günüdür (Yönetmelik eki, 8.1.2). Süre aşılırsa diğer seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz (m.11/4).
Kanun ayıbı maddi, hukuki ve ekonomik eksiklik olarak ayrıca sayar (m.8/2). Pratikte en kritik nokta ispattır: teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve malın ayıplı olmadığını satıcı ispat eder; bu karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz (m.10/1). Bu nedenle arızayı fark eder etmez tarihli bir kayıt bırakmanızı, servise yazılı başvurmanızı öneririz.
Servis “kullanıcı hatası” derse ne olur?
Garanti belgesiyle satılan bir malda arızanın kullanım hatasından doğup doğmadığı, yetkili servisin (yetkili servis yoksa sırasıyla satıcının, ithalatçının veya üreticinin) o mala ilişkin azami tamir süresi içinde düzenleyeceği bir raporla belirlenir ve raporun bir nüshası size verilir (Garanti Belgesi Yönetmeliği m.11/2); teslimden itibaren altı ay içinde çıkan arızada malın ayıplı olmadığını ispat yükü yine satıcıdadır (Kanun m.10/1). Bu rapora karşı, uyuşmazlığın değerine göre Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemesine bilirkişi incelemesi talebiyle başvurabilirsiniz (m.11/3). Talebinizle ilgisi olmayan belgeler istenmesi, sizden ücret talep edilmesi ya da sistematik olarak görüşmekten kaçınılarak hakkınızı kullanmaktan caydırılmanız, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nin ekinde saldırgan ticari uygulama olarak sayılır (Ek, B-3).
Ayıplı hizmet alırsam ne yapabilirim?
Hizmet sözleşmede belirlenen sürede başlamazsa ya da kararlaştırılan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımazsa ayıplıdır; sağlayıcının bildirdiği, internet sayfasında veya reklam ve ilanlarında yazan özellikleri taşımayan hizmet de ayıplıdır (m.13/1, m.13/2). Tüketici hizmetin yeniden görülmesini, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımını, ayıp oranında bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi seçebilir; yeniden görme ve onarım talebi en geç otuz iş günü içinde karşılanmalıdır (m.15/1, m.15/4).
İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim? Cayma hakkı nasıl işler?
İnternetten, telefonla ya da başka bir uzaktan iletişim aracıyla kurulan mesafeli sözleşmelerde tüketici 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir (m.48/4). Süre mal satışında malı sizin ya da belirlediğiniz üçüncü kişinin teslim aldığı gün, hizmette sözleşmenin kurulduğu gün başlar; mal teslim edilmeden de cayabilirsiniz ve malın kargoya verilmesi size teslim sayılmaz (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9/2, m.9/4). Evde, iş yerinde ya da satıcının düzenlediği bir gezide, yani satıcının iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde de 14 günlük cayma hakkı vardır (m.47/1, m.47/5).
Satıcı sizi cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirmemişse 14 günlük süreyle bağlı değilsiniz; bu süre her halde cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (m.48/4; Yönetmelik m.10/1). Cayma bildirimini süre dolmadan yazılı olarak ya da e-posta gibi kalıcı bir veri saklayıcısıyla göndermeniz yeterlidir (Yönetmelik m.11/1); bildirimi ispat yükü size ait olduğundan gönderim kanıtını saklayın (m.11/4). Satıcı malı kendisi almayı teklif etmedikçe malı bildirimden itibaren 14 gün içinde geri göndermeniz gerekir (m.13/1).
Cayma hakkının başlıca istisnaları (Yönetmelik m.15/1):
- Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Teslimden sonra koruyucu ambalajı açılmış ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar
- Koruyucu ambalajı açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri; abonelik dışındaki gazete ve dergi gibi süreli yayınlar
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler, anında teslim edilen gayrimaddi mallar ve onayınızla cayma süresi içinde ifasına başlanan hizmetler
Danıştay Onuncu Dairesi 6 Mayıs 2026 tarihli kararıyla tescili zorunlu taşınırlara ve insansız hava araçlarına, canlı müzayedeye ve kurulumu yapılan mallara ilişkin üç istisnayı iptal etmiştir (Yönetmelik m.15/1-ı, j, k).
Satılan ürünün yasal garantisi ne kadar?
Ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır (m.12/1). Bundan ayrı olarak garanti belgesiyle satılan mallarda garanti süresi teslimden başlar ve asgari iki yıldır (m.56/2); malın tamirde geçen süresi garanti süresine eklenir (Garanti Belgesi Yönetmeliği m.6/3). Satıcının ya da üreticinin ayrıca verdiği ihtiyari garanti yasal haklarınızı saklı tutar (m.57/1).
İkinci el satışta satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan, konut ve tatil amaçlı taşınmazda üç yıldan az olamaz (m.12/2); yenilenmiş ürünlerde teslimden itibaren asgari bir yıl garanti verilmesi zorunludur (m.57/A/2). İlk arızada dört seçimlik haktan birini doğrudan seçebilirsiniz (m.11/1); onarımı seçtiyseniz ve onarım hakkını kullandığınız malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması, azami tamir süresinin aşılması ya da tamirin mümkün olmadığının raporla belirlenmesi hallerinde bedel iadesi, bedel indirimi veya ayıpsız misli ile değişim isteyebilirsiniz; satıcı bu talebi reddedemez (m.56/3; Garanti Belgesi Yönetmeliği m.9/1).
Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri hiç uygulanmaz (m.12/3). Bu nedenle “garantisi geçti, yapacak bir şey yok” cevabını peşinen kabul etmeyin; fatura, servis fişi ve servis raporu belirleyicidir.
E-ticarette tüketici olarak neye dikkat etmeliyim?
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile TKHK’nın mesafeli sözleşme hükümleri çevrim içi alışverişte koruma çerçevesini birlikte kurar. Teslim edilmeyen siparişe, siparişten farklı ürüne ve cayma sonrası geri ödenmeyen bedele Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği şu süreleri ve sorumluları bağlar:
- Ön bilgilendirme: Malın temel nitelikleri, vergiler dahil toplam fiyatı, cayma hakkının koşulları ve istisnaları, ödeme yükümlülüğü altına girmenizden hemen önce bir bütün olarak ayrıca gösterilmelidir (m.6/2-a); bildirilmeyen ek masrafları ödemek zorunda değilsiniz (m.5/3).
- Sipariş onayı: Siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği onaydan hemen önce açıkça bildirilmemişse siparişinizle bağlı değilsiniz (m.8/1).
- Teslimat: Satıcı taahhüt ettiği sürede, kişiye özel hazırlanan mallar dışında her halde en geç 30 gün içinde teslim etmelidir; etmezse sözleşmeyi feshedebilirsiniz ve ödemeleriniz fesih bildiriminin satıcıya ulaşmasından itibaren 14 gün içinde kanuni faiziyle iade edilir (m.16; Kanun m.48/3).
- İade: Cayma halinde satıcı, malın iade için bildirdiği taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde teslim masrafları dahil tüm ödemeleri tek seferde ve ödeme aracınıza uygun şekilde iade eder; başka bir taşıyıcı kullandıysanız süre malın satıcıya ulaştığı günden başlar (m.12/1, m.12/4). Satıcının bildirdiği taşıyıcıyla yapılan iadenin masrafı size yüklenemez (m.12/5).
- Pazaryeri: Bedeli satıcı adına platform tahsil etmişse, bedel satıcıya aktarılmadıkça platform da iadeden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (Kanun m.48/6-d; Yönetmelik m.12/1, m.12/A/7).
Sınır ötesi siparişte gümrük ve vergi yükümlülüğünün size mi satıcıya mı ait olduğunu sipariş öncesi bilgilendirmeden teyit edin.
Haksız ticari uygulamalara karşı korunuyor muyum?
TKHK tüketiciyi aldatan ticari reklamı yasaklar ve reklam veren, reklamdaki iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür (m.61/3, m.61/6). Aldatıcı ve saldırgan uygulamalar haksız ticari uygulama sayılır ve yasaktır; uygulamanın haksız olmadığını ispat yükü onu yapandadır (m.62/1, m.62/2). Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nin saydığı kalıplardan başlıcaları:
- Sahte indirim: İndirimden önceki fiyat, mal satışında indirimin başlangıcından önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyattır; reklamda bu fiyat ile indirimin başlangıç ve bitiş tarihleri yazılmalıdır (m.14/1, m.14/3).
- Uydurma süre baskısı: Gerçeğe aykırı olarak bir ürünün yalnızca çok kısıtlı bir süre sunulacağını söyleyip ani karar verdirmek (Ek, A-7).
- Gizli ve ön seçili ücret: Esas bedel dışındaki her ilave ödeme için açık onayınız ayrıca alınmalıdır; kendiliğinden seçili bir seçenekle ödediğiniz bedel derhal iade edilir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19).
- Yönlendirici ara yüz: İnternette karar verme iradenizi satıcı lehine bozmaya yönelik ara yüz tasarımları, seçenekler veya ifadeler (Ek, A-22).
Bu uygulamalar bireysel talebinizin dayanağı olabileceği gibi Reklam Kurulunun inceleme, durdurma ve idari para cezası yetkisine de girer (m.63/1).
Hangi mercie başvuracağım: Tüketici Hakem Heyeti mi, Tüketici Mahkemesi mi?
Başvuru merciini uyuşmazlığın değeri belirler. 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur; 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar heyetin görevi dışındadır (m.68/1; Ticaret Bakanlığının 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliği m.3). Sınır ve üzerindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m.73/A/1). Sınır her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla güncellenir (m.68/4); değer döviz cinsindense başvuru tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuruyla Türk lirasına çevrilir (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.11/3).
Pratik işleyiş şöyle ilerler:
- Önce satıcıya yazılı bildirim: Talebinizi ve seçtiğiniz hakkı yazılı iletip kayıt bırakın.
- Hakem Heyeti: Başvuru şahsen veya avukat aracılığıyla; elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemiyle yapılır (Yönetmelik m.11/1) ve yerleşim yerinizdeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki heyete yöneltilebilir (Kanun m.68/3). Heyet başvuruyu en geç altı ay içinde karara bağlar, bu süre en fazla üç ay uzatılabilir (Yönetmelik m.21/1). Heyet aleyhinize karar verirse tebligat ve bilirkişi ücretlerini Bakanlık karşılar (Kanun m.70/7); heyet vekalet ücretine hükmedemez (m.70/1).
- Heyet kararına itiraz: Karar tarafları bağlar ve ilam gibi icra edilir; tebliğden itibaren iki hafta içinde Tüketici Mahkemesine itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (m.70/1 ile m.70/5 arası). Heyetin lehinize verdiği karar itiraz üzerine iptal edilirse aleyhinize avukatlık asgari ücret tarifesine göre vekalet ücretine hükmedilir; iptal, heyete sunulmamış bir belgenin mahkemeye sunulmasından doğuyorsa size yargılama gideri ve vekalet ücreti yüklenemez (m.70/6).
- Arabuluculuk ve Tüketici Mahkemesi: Arabuluculuk sonunda anlaşılsa da anlaşılamasa da tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, iki saatlik tarife tutarını geçmemek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m.73/A/3); bütçeden ödenen bu ücret yargılama giderlerinden sayılır (6325 sayılı Kanun m.18/A/13). Tüketicilerin Tüketici Mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır (m.73/2); gider avansı ise dava açılırken yatırılır ve yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (6100 sayılı HMK m.120/1, m.326/1). Dava tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (m.73/5).
Yabancılar ve sınır ötesi alışveriş
Kanun tüketiciyi işlemin amacına göre tanımlar ve vatandaşlık şartı aramaz (m.3/1-k, m.3/1-l); Türkiye’de yaşayan bir yabancı da aynı haklara sahiptir. Hakem heyetinde ivedi inceleme talebi, başkanın uygun görmesiyle öncelikle sonuçlandırılır ve bu hüküm Türkiye’de ikametgahı bulunmayan yabancı tüketicilere de uygulanır (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.21/2). Yabancı bir satıcıyla kurulan tüketici sözleşmesinde, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.45/1 uyarınca tüketicinin seçimine göre kendi yerleşim yeri veya mutad meskeni ya da karşı tarafın iş yeri, yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu yerdeki Türk mahkemeleri yetkilidir; bu yetki m.26’da tanımlanan tüketici sözleşmelerine ilişkindir. Sözleşmede başka bir hukuk seçilmişse de tüketicinin mutad meskeni hukukunun emredici hükümlerinin sağladığı asgari koruma saklıdır (m.26/1); m.26/2 ise mutad mesken hukukunun uygulanmasını, sözleşmenin o ülkede tüketiciye yönelik özel bir davet ya da ilan üzerine kurulması veya siparişin orada alınması gibi koşullara bağlar. Yabancı satıcıya karşı alınan kararın yurt dışında icrası ise o ülkenin tanıma ve tenfiz kurallarına bağlı ayrı bir aşamadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İnternetten aldığım ürünü gerekçesiz iade edebilir miyim?
Evet. Mesafeli sözleşmelerde malı teslim aldığınız günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkınız vardır (m.48/4; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9/2). Kişiye özel hazırlanan, hijyen ambalajı açılmış veya anında teslim edilen dijital içerik gibi istisnalar saklıdır (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15). Satıcı sizi cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirmemişse 14 günlük süreyle bağlı değilsiniz; hak her halde 14 günün bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer (m.48/4).
Ayıplı malı kaç gün içinde bildirmem gerekir?
6502 sayılı Kanun ayıbın bildirimi için cayma hakkındaki gibi bir gün sayısı koymaz; ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (m.12/1). Teslimden sonraki altı ay içinde çıkan ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve ispat yükü satıcıdadır (m.10/1). Bu nedenle arızayı gördüğünüz anda tarihli ve yazılı bir başvuru yapmak, hakkınızı korumak için en güvenli yoldur.
Garanti süresi dolan ürün için hak talep edebilir miyim?
Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (m.12/1); garanti belgesindeki süre de asgari iki yıldır (m.56/2). Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz (m.12/3). Garanti süresi dışındaki onarımda aynı arıza bir yıl içinde tekrarlarsa servis sizden ücret isteyemez (Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m.10/6). Burada fatura, servis fişi ve servis raporu belirleyicidir.
Tüketici hakem heyetine başvuru ücretli mi?
Heyete başvuru için Kanun ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği bir harç ya da ücret öngörmez; başvuruyu şahsen yapabilirsiniz, avukatla temsil zorunlu değildir (Yönetmelik m.11/1). Heyet aleyhinize karar verirse tebligat ve bilirkişi ücretlerini Bakanlık karşılar (Kanun m.70/7) ve heyet vekalet ücretine hükmedemez (m.70/1). Tüketicilerin Tüketici Mahkemesinde açtığı davalar da harçtan muaftır (m.73/2). Teknik veya yüksek değerli uyuşmazlıklarda başvuru dilekçesinin ve delil dosyasının doğru kurulması sonucu doğrudan etkiler.
Hangi belgelerle başvurmalıyım?
Temel belge seti şudur: sözleşme veya sipariş onayı, fatura ya da fiş, teslimat ve kargo kayıtları, ayıbı gösteren kanıtlar (fotoğraf, servis fişi, servis raporu), satıcıyla yazışmalar ve kimlik belgesi. Hakem heyeti başvurusunda yabancılar için pasaport numarası veya yabancı kimlik numarası, uyuşmazlığın konusu, talep ve Türk lirası cinsinden değer yazılmak zorundadır (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.11/3). Sınır ötesi alışverişte ödeme ekstresi ve platform yazışmaları da eklenir.
Yabancı bir siteden aldığım üründe sorun çıkarsa Türkiye’de dava açabilir miyim?
Ticari veya mesleki olmayan amaçla kurduğunuz bir sözleşmede, seçiminize göre yerleşim yerinizin ya da mutad meskeninizin bulunduğu yerdeki Türk mahkemelerinde dava açabilirsiniz (5718 sayılı Kanun m.45/1); hüküm m.26’da tanımlanan tüketici sözleşmelerine uygulanır ve m.26/2’nin koşulları, örneğin sitenin size Türkiye’de yönelik bir ilan üzerine sipariş alması, dosyada belgelenmelidir. Yabancı satıcıya karşı kararın yurt dışında icrası ise o ülkenin tanıma ve tenfiz kurallarına bağlı ayrı bir aşamadır; bu yüzden yetkili mahkeme, uygulanacak hukuk ve tahsil yolu dosyanın başında birlikte planlanmalıdır.
Tüketici dosyasını nasıl yürütüyoruz
Tüketici hukukunda hak kadar başvurunun doğru mercie, doğru talep ve eksiksiz delille yapılması da sonucu belirler. Başvuru ve dava sürecini, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki seçimlik haklardan hangisinin kullanılacağından başlayarak baştan sona yürütüyoruz: satıcıya yazılı bildirimi biz çeker, hakem heyeti ya da arabuluculuk başvurusunu biz yapar, belgeleri biz düzenler ve itirazı ya da davayı biz takip ederiz.
Serka Hukuk Bürosu · Hukuki inceleme: Av. Serkan KARA, İstanbul Barosu sicil 53770; Tüketici Sorunları Derneği’nin (TÜSODER) Genel Başkan Yardımcısı (derneğin yönetim kurulu sayfası).
Son güncelleme: 17 Ekim 2026. Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve belirli bir sonuç garantisi vermez.
İlgili Yazılar
Türkiye’de Tüketici Hakları Nelerdir ve Nasıl Korunur?
- Yasal Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve yönetmelikleri; Kanun tüketiciyi işlemin amacına göre tanımlar ve vatandaşlık şartı aramaz (m.3/1-k).
- Cayma Hakkı: Mesafeli ve iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde 14 gün (Kanun m.47/5, m.48/4; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9); istisnalar Yönetmelik m.15’tedir.
- Ayıplı Mal: Onarım, değişim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme seçimlik hakları (Kanun m.11); sorumluluk teslimden itibaren 2 yıl (m.12/1), garanti belgesi süresi asgari 2 yıl (m.56/2).
- Başvuru Yolu: 2026’da 186.000 TL’nin altında Tüketici Hakem Heyeti; 186.000 TL ve üzerinde önce arabulucu, sonra Tüketici Mahkemesi (m.68/1, m.73/A); heyet kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz (m.70/3).
- Süre: Hakem heyeti başvuruyu en geç altı ayda karara bağlar, süre en fazla üç ay uzatılabilir (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.21/1).
- Gerekli Belgeler: Sözleşme/sipariş onayı, fatura/fiş, teslimat kayıtları, ayıp kanıtları (fotoğraf, servis fişi ve raporu), yazışmalar ve kimlik belgesi.
Doğru merci (hakem heyeti mi, tüketici mahkemesi mi) ve 6502 sayılı Kanun kapsamındaki haklarınız, sözleşme veya fatura ile olayın kısa bir özetinden belirlenir.
