Türkiye’de yabancı çalışma izni ve vatandaşlık işlemleri nasıl yürütülür?
Türkiye’de bir yabancının yasal olarak çalışması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınacak çalışma iznine bağlıdır. Başvuru yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında yabancının bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna yapılır (6735 sayılı Kanun Md. 7/1); geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçer (6458 sayılı Kanun Md. 27/1, 6735 sayılı Kanun Md. 12/1). Çalışma izniyle Türkiye’de geçen süre, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun genel yolunda aranan beş yıllık ikamete sayılan ikametler arasındadır; Turkuaz Kart sahibi ise eşi ve çocuklarıyla birlikte istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilecekler arasındadır (TVK Md. 12/1-b). Bu sayfa, yabancı işgücü, üst düzey yönetici (expat) istihdamı ve buradan vatandaşlığa geçiş zincirinin tamamını uygulamadaki gerçek prosedürle ele alır.
Serka Hukuk Bürosu, yurt dışından personel getiren uluslararası şirketlere ve bireysel başvuruculara; çalışma izni dosyasının kurulmasından Turkuaz Kart başvurusuna, süresiz çalışma izninden vatandaşlık dosyasının hazırlanmasına kadar süreci tek elden yürütür. Başvurucunun bulunduğu ülke fark etmeksizin konsolosluk ve Bakanlık ayağını birlikte yönetiyoruz. Konsolosluk randevusu ve formlar önce bizim işimizdir; yapamadığımız adım, nedeniyle birlikte başvurucuya geçer. Türkçeye çevrilecek diploma ve belgeleri biz çevirir, yeminli tercümanın kontrolüne ve onayına sunarız.
Çalışma izni almak için hangi yollar var?
6735 sayılı Kanun süreli, süresiz ve bağımsız çalışma iznini (Md. 10), şirket ortağı müdür ve yönetim kurulu üyesinin iznini (Md. 10/5) ve Turkuaz Kartı (Md. 11) düzenler; doğru türü seçmek, başvurunun reddedilmemesi açısından belirleyicidir. Başlıca yollar şunlardır:
- Hizmet (bağımlı) çalışma izni: Yabancının, kurumsal bir şirkette, kamu kuruluşunda, üniversitede veya bireysel bir işverenin yanında belirli bir işverene bağlı çalışması için alınan izindir. Başvuruyu işveren açar.
- Şirket ortağı / yatırımcı çalışma izni: Yabancının kendi şirketinin ortağı olan müdürü veya yönetim kurulu üyesi sıfatıyla çalışması için alınan izindir (Md. 10/5); Bakanlığın kriterleri şirketin ödenmiş sermayesinin ve yabancının kendi sermaye tutarının en az 500.000 TL, ortaklık payının en az yüzde yirmi olmasını ve işyerinde en az beş Türk vatandaşının çalışmasını arar, sermaye payı 100.000 ABD doları veya üzeri olan ortakta bu iki kriter uygulanmaz (Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri, C.1.1 ve C.1.2).
- Bağımsız çalışma izni: Diğer kanunlardaki özel şartları sağlayan profesyonel meslek mensubu yabancılara verilebilen izindir (Md. 10/6).
- Turkuaz Kart: Yüksek nitelikli yabancılar, yatırımcılar ve bilim insanları için süresiz çalışma hakkı sağlayan özel statü. Aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
Başvuruyu yetkili aracı kurum da yapabilir (Md. 7/2). Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçer; izin ve ikamet ayrı ayrı belge gerektirmez (6458 sayılı Kanun Md. 27/1, 6735 sayılı Kanun Md. 12/1).
Çalışma izni türleri nelerdir ve süreleri ne kadardır?
Çalışma izninin türü; yabancının çalışacağı kurum, Türkiye’de kalış süresi ve sektör gibi etkenlere göre belirlenir. Uygulamada en sık karşılaşılan türler ve süre rejimi şu şekildedir:
- Süreli çalışma izni: İlk başvuruda kural olarak en çok bir yıllık iş sözleşmesi süresi kadar verilir. Aynı işveren ve aynı iş için uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmada ise en çok üç yıllık dönemler için verilebilir. Farklı bir işveren yanında çalışmak için yapılan başvuru ilk başvuru gibi değerlendirilir (Md. 10/1 ve 10/2). Uzatma başvurusu, iznin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve süre dolmadan yapılır; süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvurusu reddedilir (Md. 7/3).
- Süresiz çalışma izni: Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar başvurabilir; şartları taşımak mutlak hak sağlamaz (Md. 10/3). Süresiz çalışma izni sahibi uzun dönem ikamet izninin sağladığı tüm haklardan yararlanır (Md. 10/4).
- Bağımsız çalışma izni: Uluslararası işgücü politikasına göre yabancının eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, faaliyetinin veya yatırımının ekonomiye ve istihdama etkisi değerlendirilerek verilir ve bu maddedeki süre sınırlarına bağlı olmaksızın süreli düzenlenir (Md. 10/7 ve 10/8).
Çalışma izninin uzatılması, yenilenmesi, izin türünün değiştirilmesi veya iptale itiraz edilmesi ayrı prosedürlerdir. Süre yönetimini ihmal eden işveren ve yabancı, hem idari para cezasıyla hem de yabancının kayıt dışı kalmasıyla karşılaşır; bu nedenle takvimi en baştan kurmak gerekir.
Çalışma izni başvurusu adım adım nasıl yapılır?
Çalışma izni başvurusu, yabancının Türkiye içinde mi yoksa dışında mı bulunduğuna göre iki ayrı kanaldan kurulur ve her ikisi de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın e-İzin sistemi üzerinden tamamlanır. Yurt dışındaki yabancının başvurusu, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna yapılır ve oradan Bakanlığa iletilir (Md. 7/1). Eksik bilgi veya belge varsa değerlendirme en fazla otuz gün ertelenir ve süresinde tamamlanmayan başvuru reddedilir (Md. 7/7); eksiksiz başvuru otuz gün içinde değerlendirilir (Md. 7/8). Yurt dışından alınan izinle yabancı, iznin başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmek zorundadır (Md. 12/2).
Türkiye’de bulunan yabancı için başvuru doğrudan Bakanlığa yapılır (Md. 7/1). Son üç yılda en az bir yıl Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak kalmış yabancılar için yurt içinden yapılan başvuruda, aynı işyerinde en fazla üç yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz ve bu yabancılar işyerindeki Türk vatandaşlarından fazla olamaz (Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri, A.4.1 ve A.4.2). Sağlık ve eğitim hizmetlerinde mesleki yeterlilik gerektiren işler için ilgili bakanlığın ön izni alınır (Md. 8/1 ve 8/2).
Turkuaz Kart kimler için uygundur ve ne sağlar?
Turkuaz Kart, 6735 sayılı Kanun kapsamında yüksek nitelikli yabancılara süresiz çalışma hakkı tanıyan özel bir statüdür. Akademik alanda uluslararası kabul görmüş çalışmaları bulunanlar, bilim, sanayi ve teknolojide ülke için stratejik bir alanda öne çıkmış olanlar ya da ihracat, istihdam veya yatırım kapasitesiyle ulusal ekonomiye önemli katkı sağlayan veya sağlaması öngörülenler nitelikli yabancı sayılır (Md. 11/5). Kart, ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir; geçiş süresi kaydının kaldırılması için başvuru, sürenin dolmasına yüz seksen gün kalmasından itibaren ve süre dolmadan yapılır, aksi halde kart geçersiz hale gelir (Md. 11/2).
Turkuaz Kart sahibinin eşine ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına, yakını olduğunu gösteren ve ikamet izni yerine geçen belge verilir (Md. 11/3); Turkuaz Kart sahibi ve bu yakınları Cumhurbaşkanı kararıyla istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilecekler arasındadır (TVK Md. 12/1-b). Bu statünün cazibesi, her yıl izin yenileme yükünü ortadan kaldırması ve yabancıyı uzun vadeli planlama yapabilen bir konuma taşımasıdır. Dosyanın gücü, başvurucunun niteliğini somut belgeyle (patent, akademik unvan, yatırım taahhüdü, istihdam taahhüdü) ortaya koymasına bağlıdır; bu nedenle başvuru öncesi nitelik dosyasının doğru kurgulanması belirleyicidir.
Yurt dışından üst düzey yönetici (expat) getirirken hangi şartlar aranır?
Anonim veya limited şirketinize Dubai, Almanya, Hollanda gibi ülkelerden maaşlı bir CEO, satış müdürü veya nitelikli teknik personel getirmek istediğinizde, bu kişinin Türkiye’de bordrolu çalışması mutlak surette çalışma izni almasını gerektirir. Bakanlık, başvuruyu değerlendirirken işverenin belirli ölçütleri karşılayıp karşılamadığına bakar.
Bakanlığın değerlendirme kriterlerine göre bilanço esasına tabi işyerinde istihdam edilecek her yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır; son yıl net satışı 50.000.000 TL veya üzeri olan işyerinde beş yabancıya kadar bu kriter uygulanmaz (A.1.1 ve A.1.2). Mali yeterlilikte cari yılda kurulmuş işyerinin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL, faaliyetteki işyerinin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL ya da net satışları en az 8.000.000 TL ya da ihracatı en az 150.000 ABD doları olmalıdır (A.2.1 ve A.2.2). Ücret, üst düzey yöneticiler ve pilotlar için brüt asgari ücretin beş katından, mühendis ve mimarlar için dört katından, diğer yöneticiler için üç katından, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde iki katından az olamaz (A.3.1). Bu kriterler 01.10.2024’te, sermaye ve satış eşikleri 01.01.2025’te yürürlüğe girmiştir (D.3); şirket kuruluşundaki asgari sermaye (limited şirkette 50.000 TL, anonim şirkette 250.000 TL) ayrı bir şarttır.
Bakanlığın kriterlerinden kimler muaftır?
Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan, en az üç yıl süreyle bir Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayan, uzun dönem ikamet izni ya da insani ikamet izni verilmiş, Türkiye’de en az sekiz yıl çalışma izni veya ikamet izniyle bulunmuş yabancılar ile KKTC vatandaşları ve Türk soylu olduğu bildirilen yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmaz; bu durum kamu kurumlarından alınmış belgelerle kanıtlanır ve mutlak hak sağlamaz (Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri, Ç.1.1 ila Ç.1.3). Kanun da nitelikli işgücü ve nitelikli yatırımcı sayılanlar, belirli bir projede istihdam edilenler, Avrupa Birliği vatandaşları ve bir Türk vatandaşıyla evli olup eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayanlar gibi yabancılara 7, 9 ve 10. maddelerin uygulanmasında istisna tanınabileceğini söyler (6735 sayılı Kanun Md. 16/1).
Biz önce yabancının ve işyerinin hangi kritere ya da muafiyete girdiğini belgeleriyle tespit ediyor, dosyayı buna göre kuruyoruz. Burada kritik olan, başvuru türünü ve istisna gerekçesini başvuru açılmadan netleştirmektir; süreç başladıktan sonra gerekçe değiştirmek dosyayı baştan kurmak anlamına gelir.
Türk vatandaşlığı yolları nelerdir?
Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılır; sonradan kazanma yolları 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nda düzenlenmiştir. Çalışma izniyle oluşan ikamet geçmişi genel yolun beş yıllık ikametine sayılır; Turkuaz Kart ise istisnai yolun bir bendidir. Başlıca yollar şunlardır:
- Genel yoldan vatandaşlık (m.11): Kesintisiz beş yıl Türkiye’de ikamet eden, Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışıyla teyit eden, genel sağlık ve kamu düzeni koşullarını taşıyan, toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilen ve geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip yabancı başvurabilir (TVK Md. 11, Yönetmelik Md. 15).
- Evlilik yoluyla vatandaşlık (m.16): Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evlilik birliği fiilen sürdürülen yabancı için ayrı bir yol öngörülmüştür; aile birliği içinde yaşama koşulu denetlenir.
- İstisnai vatandaşlık (m.12/1-b): 6458 sayılı Kanunun 31/1-j bendi uyarınca yatırımcı ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahipleri, eşleri ve ergin olmayan veya bağımlı çocukları, Cumhurbaşkanı kararıyla ikamet süresi aranmaksızın vatandaşlık kazanabilir. Yatırım yolunun ayrıntısı aşağıdadır.
Vatandaşlık başvurusu, çalışma izni dosyasından bağımsız değildir: çalışma izni ikamet izni yerine geçer (6458 sayılı Kanun Md. 27/1), Yönetmelik çalışma iznine tabi olarak çalışmayı Türkiye’de yerleşme niyetini gösteren davranışlar arasında sayar (Md. 15/1-c) ve vatandaşlıkta geçerli sayılmayan ikamet amaçları (sığınma, öğrenim, turistik, refakat, tedavi) arasında çalışma yoktur (Md. 71/1-ç). Bu nedenle expat istihdamını ve vatandaşlık hedefini en baştan tek strateji içinde planlamak, yıllar kazandırır.
Yatırımla Türk vatandaşlığında güncel eşik nedir?
İstisnai (yatırımla) Türk vatandaşlığında en çok tercih edilen yol gayrimenkul yatırımıdır ve güncel eşik 400.000 USD karşılığı taşınmaz edinimidir. Bu eşik 13 Haziran 2022’den bu yana yürürlüktedir; daha önce internette dolaşan 250.000 USD rakamı artık geçerli değildir. Edinilen taşınmazın değeri 28 Eylül 2026’dan beri Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş herhangi bir değerleme kuruluşunun Web Tapu üzerinden istenen değerleme raporuyla belgelenir (4 Mart 2024’ten bu tarihe kadar yalnız TOKİ iştiraki GEDAŞ Gayrimenkul Değerleme A.Ş.’nin raporu kabul ediliyordu, TKGM’nin 2024/2 sayılı Genelgesi) ve yatırım tutarını 9 Aralık 2024’ten beri bu rapora dayanan Taşınmaz Edinim Sureti İle Vatandaşlık Kazanımına Esas Tutar Tespit Belgesi (TTB) teyit eder (TKGM’nin 2024/4 sayılı Genelgesi, 28 Eylül 2026 tarihli ve 21914825 sayılı Makam Oluru ile değişik); satın alma bedeli banka kanalıyla ve döviz alım belgesiyle (DAB) gösterilir, tapuya üç yıl boyunca satılmayacağına dair şerh konulur.
Gayrimenkul dışındaki alternatif yatırım yolları da 500.000 USD eşiği üzerinden işler: en az 500.000 USD sabit sermaye yatırımı, mevduat, gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı, devlet borçlanma araçları tutma veya bireysel emeklilik sistemine katkı payı yatırma; ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tespitiyle en az 50 kişilik istihdam. Yönetmelik m.20/2 bu yedi yolu sayar. Başvurucunun yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları aynı başvuruya dahil edilir (TVK Md. 12/1-b); aile tek dosyada birlikte vatandaşlık kazanır. Uygulamada en kritik nokta, ödemenin tam değer üzerinden ve doğru banka belgeleriyle yapılmasıdır; eksik veya gerçek değerin altında gösterilen ödemeler, sonraki denetimde başvurunun iptali riskini doğurur.
Çalışma izninden vatandaşlığa geçiş nasıl planlanır?
Çalışma izniyle Türkiye’de yasal olarak çalışan bir yabancı için en doğrudan vatandaşlık yolu, genel başvurudur: kesintisiz beş yıllık ikamet koşulu, çalışma izninin geçerli olduğu dönemlerle birlikte sayılır. Başvuru tarihinden geriye beş yıl içinde toplam on iki ayı geçmeyen yurt dışı süreler ikamete sayılır (TVK Md. 15/1); geçerli ikamet izni olmaksızın altı aydan fazla Türkiye’de bulunmak ikamet süresini keser (Yönetmelik Md. 71/1-c). Genel yolda müracaat makamı yerleşim yerinin valiliğidir; il komisyonu mülakat yapar ve kararı İçişleri Bakanlığı verir (Yönetmelik Md. 16/1 ve 19, TVK Md. 19/1). Bu nedenle çalışma izni dosyası, ileride vatandaşlık başvurusunda delil olacak şekilde baştan düzenlenir; uzatmalar süresinde yapılmazsa izin uzatılmaz (6735 sayılı Kanun Md. 7/3).
Dosyalarımızda izlediğimiz yaklaşım, çalışma izni ve vatandaşlığı tek bir takvim üzerinde birleştirmektir: izin yenileme tarihleri, yurt dışı çıkış sürelerinin ikamet sürekliliğine etkisi, Türkçe yeterlilik ve vergi/SGK kayıt bütünlüğü baştan planlanır. Bu planlama, beş yılın sonunda başvurunun eksik belge nedeniyle ertelenmemesini sağlar. Vatandaşlık ve göçmenlik tarafının ayrıntısı için göçmenlik avukatı ve vatandaşlık avukatı sayfalarımız ile yabancıların oturma izni ve vatandaşlık işlemleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yabancı personel istihdamında işveren hangi hukuki riskleri yönetmelidir?
Çalışma izniyle istihdam edilen yabancı personel, izin alındıktan sonra Türk iş hukukunun tamamına tabi olur; bu noktada işverenin asıl riski izin değil, iş ilişkisinin sona ermesidir. Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu işçiyi koruyan bir çerçeve kurar ve bir personeli usulüne aykırı şekilde işten çıkarmak, geçerli veya haklı sebep bulunsa dahi feshi geçersiz kılabilir.
İki temel fesih mekanizması ve doğru yönetildiklerinde sonucu şu şekildedir:
| Fesih türü | Kapsam ve usul | Tazminat ve uygulamadaki yaklaşım |
|---|---|---|
| Geçerli nedenle fesih | Performans düşüklüğü veya işletmesel küçülme. Çalışanın yazılı savunması mutlaka alınmalıdır; savunma alınmazsa fesih şekil yönünden sakatlanır. | Kıdem ve ihbar tazminatı ödenir. İbra ve ikale ile kapatılan dosyada işe iade riski büyük ölçüde ortadan kalkar. |
| Haklı nedenle derhal fesih (m.25/2) | Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık, devamsızlık, güveni kötüye kullanma gibi haller. Olay tutanak, kamera veya yazışmayla sabitlenmelidir. | Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez. Sabitleme zayıfsa fesih haksız sayılır; bu nedenle delil dosyası önceden kurulmalıdır. |
Otuzdan fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aydır çalışan bir personel iş güvencesi kapsamındadır ve fesihten sonra önce zorunlu arabuluculuğa, ardından işe iade davasına gidebilir. İşe iade davasını kaybeden işveren, işçiyi işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini öder. Bu riski yönetmenin yolu, fesih ihtarnamesini noterden zamanında çekmek, savunma ve tutanak zincirini kurmak ve ayrılışı mümkünse ikale (karşılıklı sona erdirme) sözleşmesiyle kapatmaktır.
Yabancı yönetici sözleşmelerinde gizlilik ve rekabet yasağı nasıl kurulur?
Üst düzey yabancı veya yerli yöneticilerin istihdamında işverenin en büyük riski, müşteri ve fiyat verisini taşıyan bir yöneticinin ayrılıp rakip kurmasıdır. Bunun hukuki kalkanı, Türk Borçlar Kanunu’nun rekabet yasağına ilişkin hükümleri (TBK m.444 ve devamı) çerçevesinde doğru kurgulanmış bir rekabet yasağı sözleşmesidir. Ancak yasak; süre, yer ve konu bakımından makul sınırlar içinde kalmalıdır. Çalışma özgürlüğünü aşırı kısıtlayan, örneğin süresiz veya tüm Türkiye’yi ve tüm sektörü kapsayan bir yasak, mahkeme tarafından geçersiz sayılır veya sınırlandırılır.
Dosyalarımızda bu sözleşmeleri ölçülü kurgulamaya dikkat ediyoruz: süreyi makul bir döneme bağlıyor, coğrafyayı çalışanın gerçekten faaliyet gösterdiği pazarla, konuyu ise spesifik hizmet hattıyla sınırlandırıyoruz. Yasağın yaptırımı olarak makul bir cezai şart eklendiğinde, ihlal halinde işverenin zararı somut olarak talep edilebilir hale gelir. Gizlilik (NDA) ve veri güvenliği yükümlülükleri de aynı sözleşmeye işlenerek, ayrılan personelin müşteri ve teknik veriyi taşıması engellenir.
Şirket devri ve birleşmelerde çalışan hakları nasıl korunur?
Bir işletmeyi veya hisseyi devraldığınızda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun işyeri devrine ilişkin hükümleri gereği iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralan işverene geçer. İşçiler yalnızca devir gerekçesiyle kıdem tazminatı isteyip ayrılamaz; ancak çalışma koşulları esaslı şekilde aleyhe değiştirilirse haklı fesih hakkı doğabilir. Devreden ve devralan işveren, devir tarihinden önce doğmuş işçilik alacaklarından belirli bir süre birlikte sorumludur.
Birleşme ve devralma süreçlerinde, devir öncesi iş hukuku denetimini (due diligence) yapıyor ve devir sözleşmesine satıcının sorumluluğunu düzenleyen koruma hükümleri ekliyoruz. Böylece devraldığınız işletmede sonradan ortaya çıkabilecek işçilik alacağı, kıdem yükü veya iş davası riskleri sözleşme düzeyinde önceden dengelenir; alıcı temiz bir defterle yola devam eder.
Sık sorulan sorular
Çalışma izni başvurusu nereye yapılır?
Yurt içinde doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna yapılır; yetkili aracı kurum da başvurabilir (6735 sayılı Kanun Md. 7/1 ve 7/2). Eksiksiz başvuru otuz gün içinde değerlendirilir (Md. 7/8).
Çalışma izni ile ikamet izni ayrı mı alınır?
Hayır, ayrı belge gerekmez. Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçer (6458 sayılı Kanun Md. 27/1, 6735 sayılı Kanun Md. 12/1). Bu nedenle çalışma izni süresi dolmadan yenileme yapılması, ikamet sürekliliğinin de korunması açısından kritiktir.
Yatırımla Türk vatandaşlığında gayrimenkul eşiği kaç dolardır?
Güncel eşik 400.000 USD karşılığı taşınmaz edinimidir ve 13 Haziran 2022’den bu yana yürürlüktedir. Daha önce uygulanan 250.000 USD rakamı artık geçerli değildir. Taşınmaz 28 Eylül 2026’dan beri SPK’nın yetkilendirdiği herhangi bir değerleme kuruluşunun raporuyla belgelenir ve tutarı bu rapora dayanan TTB teyit eder, ödeme banka kanalıyla ve döviz alım belgesiyle gösterilir, tapuya üç yıl satılmama şerhi konulur.
Çalışma izninde geçirdiğim süre vatandaşlık için sayılır mı?
Evet. Çalışma izni ikamet izni yerine geçer (6458 sayılı Kanun Md. 27/1) ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, vatandaşlıkta geçerli sayılmayan ikamet amaçlarını sığınma, öğrenim, turistik, refakat ve tedavi olarak sayar (Md. 71/1-ç); çalışma bu listede yoktur ve çalışma iznine tabi olarak çalışmak yerleşme niyetini gösteren davranışlar arasındadır (Md. 15/1-c). Genel yoldan (5901 sayılı Kanun m.11) başvuru için başvuru tarihinden geriye kesintisiz beş yıl aranır; bu sürede toplam on iki ayı geçmeyen yurt dışı süreler ikamete sayılır (TVK Md. 15/1).
Süresiz çalışma izni hangi koşulda alınır?
Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancı başvurabilir; şartları taşımak mutlak hak sağlamaz (6735 sayılı Kanun Md. 10/3).
Turkuaz Kart ile süresiz çalışma izni aynı şey midir?
Hayır. Turkuaz Kart, 6735 sayılı Kanunun 11. maddesinde nitelikli yabancı sayılanlara ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir; sahibi süresiz çalışma izninin haklarından yararlanır (Md. 11/4) ve eşi ve çocuklarıyla birlikte istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilecekler arasındadır (TVK Md. 12/1-b). Süresiz çalışma izni ise uzun dönem ikamet izni veya sekiz yıllık kanuni çalışma izniyle başvurulan izindir (Md. 10/3).
Yabancı personel için beş Türk istihdamı şartının istisnası var mı?
Evet. Son yıl net satışı 50.000.000 TL veya üzeri olan işyerinde beş yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaz (A.1.2); son üç yılda en az bir yıl Türkiye’de yasal kalmış en fazla üç yabancı için yurt içi başvuruda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri aranmaz (A.4.1); anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan, en az üç yıldır bir Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayan ya da uzun dönem ikamet izni olan yabancı için de kriterler uygulanmaz (Ç.1.1). Sermaye payı 100.000 ABD doları veya üzeri olan şirket ortağı yabancıda sermaye ve istihdam kriterleri aranmaz (C.1.2). Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı için ne kadar süre gerekir?
Bir Türk vatandaşıyla evlilik yoluyla vatandaşlık için, 5901 sayılı Kanun m.16 uyarınca en az üç yıldır evli olmak ve evlilik birliğinin fiilen sürdürülmesi aranır. Kanun bu yolda beş yıllık ikamet şartı saymaz; il emniyet müdürlüğü aile birliğini araştırır ve il komisyonu eşleri ayrı ayrı ve birlikte mülakata alır (Yönetmelik Md. 28 ve 29).
Dosyayı nasıl yürütüyoruz
Çalışma izni, Turkuaz Kart, süresiz izin ve vatandaşlık dosyalarını uçtan uca tek bir hukuki temsil ilişkisiyle yürütüyoruz: ön değerlendirme, belge ve denklik hazırlığı, e-İzin ve konsolosluk başvurusu, takip, olası ret veya eksik bildirimine itiraz ve nihai sonucun teyidi.
Yasal uyarı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz; hukuki tavsiye yerine geçmez. Çalışma izni ve vatandaşlık başvuruları, idarenin takdir yetkisine ve dosyanın somut koşullarına bağlıdır; hiçbir sonuç önceden garanti edilemez. Mevzuat ve idari uygulama değişebilir. Başvuru öncesinde dosyanıza özel hukuki değerlendirme alınız. KVKK ve GDPR kapsamında kişisel verileriniz yalnızca dosyanızın yürütülmesi amacıyla işlenir. Çalışma izni ve vatandaşlık işlemleriniz, büromuzun sorumluluğunda yürütülür.
Turkuaz Kart, süresiz çalışma izni veya çalışma izni süresi üzerinden vatandaşlık planlıyorsanız, mevcut izniniz ve Türkiye’deki çalışma geçmişiniz üzerinden hangi yolun açık olduğunu baştan netleştiriyoruz.
İlgili hukuki rehberler
- İngilizce kaynak için Türkiye’de göçmenlik hukuku rehberimizi (İngilizce) inceleyebilirsiniz.
- Çalışma izniyle istihdam edilen bir yabancı iş kazası geçirdiğinde tazminat kalemleri, hesaplama ve dava süresi için iş kazası tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.
İlgili çalışma alanları
Vatandaşlık Avukatı: Yatırım, İstisnai, Genel ve Evlilik Yolu
Vatandaşlık avukatı; yatırım, istisnai, genel ve evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda yolu seçer, dosyayı hazırlar ve sonuca kadar takip eder.
Yurtiçi ve Yurtdışı Ticari Davalar Danışmanlığı
Ticari davalar hangi mahkemede görülür? Yurtiçi ve yurtdışı ticari dava, alacak, sözleşme ihlali, tahkim ve yabancı karar tenfizinde TTK ve MÖHUK desteği.
Tazminat Davaları Hukuk Danışmanlığı
Tazminat davası avukatı: maddi ve manevi tazminat, trafik ve iş kazası, malpraktis, hesaplama ve zamanaşımı.
Yurtiçi ve Yurtdışı Şirket İş ve İşlemleri Danışmanlığı
Şirket danışmanlığı ve uluslararası şirket avukatlığı: şirket kuruluşu, M&A, hisse devri, Rekabet Kurulu izni ve yabancı yatırım. 2026 güncel eşiklerle.
Sınır Dışı (Deport) ve Giriş Yasağı Danışmanlığı
Deport kararına dava tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde açılır; dava sürerken yabancı sınır dışı edilmez (6458 m.53/3). Giriş yasağı ayrıdır.
Ceza Davaları Danışmanlığı
Ceza davaları: gözaltı, tutuklama, iddianame, istinaf, temyiz ve yabancı sanık savunması. TCK ve CMK temelli, uluslararası deneyimli ceza savunması.
