Dünya genelinde hukuki hizmet, yazışma müvekkilin kendi dilinde
İçeriğe geç

E-1 ve E-2 Vizeleri: Türk Vatandaşları İçin Kapsamlı Kılavuz

E-1 ve E-2 vizeleri, ABD ile ticaret veya yatırım antlaşması bulunan ülke vatandaşlarına açık göçmen olmayan vize kategorileridir ve Türk vatandaşları her iki kategori için de uygundur. ABD Dışişleri Bakanlığının antlaşma ülkeleri tablosunda Türkiye, E-1 için 15.02.1933’ten, E-2 için 18.05.1990’dan beri yer alır (9 FAM 402.9-10). ABD’de bir işletmeye yatırım yapan için yol E-2’dir; E-1, yüksek hacimli ve düzenli mal veya hizmet ihracatı yapan Türk şirketleri için tercih edilir.

Bu kılavuz, ABD konsolosluk uygulamasında karşılaştığımız gerçek değerlendirme kriterlerini, tipik red nedenlerini ve Türk vatandaşlarına özgü bir nüansı (vatandaşlık-yatırım ilişkisi) aktarmak için hazırlanmıştır.

E-1 ile E-2 vizesi arasındaki fark nedir?

E-1 ticarete, E-2 yatırıma dayanır. E-1 vizesi, başvuru sahibinin ülkesi ile ABD arasında önemli ve sürekli bir uluslararası ticaret yürütmesini ister; vizenin ekseni mal, hizmet ya da teknolojinin sınır ötesi alışverişidir. E-2 vizesi ise ABD’de gerçek ve aktif bir ticari işletmeye yapılan önemli sermaye yatırımına dayanır. İkisi de göçmen olmayan vizedir, doğrudan Green Card vermez ve geçerli bir antlaşma ülkesi vatandaşlığı gerektirir.

KriterE-1 (Treaty Trader)E-2 (Treaty Investor)
Temel dayanakABD ile sürekli ve önemli ticaretABD’de gerçek işletmeye önemli yatırım
Eşik niteliğiTicaretin yarıdan fazlası ABD ile olmalıİşletme maliyetiyle orantılı, riskli sermaye
Tipik profilİhracat/ithalat şirketi, hizmet sağlayıcıYeni işletme kuran veya satın alan yatırımcı
Aktif rol şartıTicareti yürüten kilit personelYatırımı yöneten veya kilit nitelikli çalışan

E-1 vizesi (Treaty Trader) hangi koşullarda verilir?

E-1 vizesi, başvuru sahibinin ülkesi ile ABD arasında önemli hacimde, sürekli ve düzenli ticaret yürütülmesini şart koşar. Tek seferlik bir işlem veya bir kerelik büyük bir sözleşme tek başına yeterli görülmez; konsolosluk, ticaretin devamlılığını gösteren bir akış arar.

Temel koşullar

  • Antlaşma ülkesi vatandaşlığı: Başvuru sahibi (ve şirketin en az yüzde 50 sahipliği) Türkiye gibi bir E-1 antlaşma ülkesinin vatandaşı olmalıdır.
  • Önemli ticaret hacmi: Ticaretin sayısal büyüklüğünden çok, sürekliliği ve düzenli işlem sayısı esas alınır.
  • Ticaretin ağırlığı: Başvuru sahibinin uluslararası ticaret hacminin yüzde ellisinden fazlası ABD ile antlaşma ülkesi arasında olmalıdır (8 CFR 214.2(e)(11)).
  • Süreklilik: Geçmişte gerçekleşmiş ve süregelen bir ticaret düzeni faturalar, sözleşmeler ve gümrük kayıtlarıyla belgelenmelidir.

E-1 kapsamındaki “ticaret” yalnızca mal alım satımıyla sınırlı değildir; bankacılık, sigortacılık, ulaştırma, danışmanlık ve teknoloji transferi gibi hizmet ticareti de bu kapsama girer. Yazılım lisansları ve dijital hizmet ihracatı yürüten Türk teknoloji şirketleri için E-1 bir seçenektir; bu dosyalarda hizmet kalemlerinin uluslararası niteliğini sözleşme bazında ortaya koymak belirleyicidir.

E-2 vizesi (Treaty Investor) için şartlar nelerdir?

E-2 vizesi, ABD’de gerçek ve aktif bir ticari işletmeye yapılan, geri dönüşü riske açık önemli bir sermaye yatırımını gerektirir. Pasif yatırımlar (örneğin kira getirisi amaçlı gayrimenkul veya borsa portföyü) E-2 için kabul edilmez; yatırımın somut bir işletmeye yönelmiş ve fiilen harcanmaya başlamış olması beklenir.

Temel koşullar

  • Antlaşma ülkesi vatandaşlığı: Türk vatandaşları E-2 için uygundur; işletmenin de en az yüzde 50’si antlaşma ülkesi vatandaşlarına ait olmalıdır.
  • Önemli miktarda yatırım: Yatırım yapılmış veya geri dönülemez biçimde yapılma sürecinde olmalıdır; banka hesabında bekleyen para yatırım sayılmaz.
  • Gerçek ve aktif işletme: İşletme fiilen mal veya hizmet üreten, faal bir ticari kuruluş olmalıdır; kağıt üzerinde kalan şirket kabul edilmez.
  • Yönetici veya kilit personel rolü: Başvuru sahibi yatırımı yönetmeli ya da işletme için temel nitelikli çalışan olmalıdır; salt sermaye koyan pasif ortak E-2 alamaz.
  • Marjinallik testi: İşletme, yalnızca başvuru sahibi ile ailesinin asgari geçimini sağlamaktan fazlasını üretme kapasitesinde olmalı; istihdam yaratma ya da ekonomik katkı potansiyeli ortaya konmalıdır.

“Önemli yatırım” tutarı ne kadardır?

ABD göçmenlik mevzuatı E-2 için sabit bir asgari tutar belirlemez; ölçü, orantılılıktır. Yatırım tutarı, işletmenin başlatılması veya satın alınması için gereken toplam maliyetle orantılı olmalıdır. Düşük maliyetli bir hizmet işletmesinde yatırımın işletme maliyetine oranı yüzde 100’e yaklaşırken, sermaye yoğun bir işletmede bu oran düşebilir. Uygulamada konsolosluklar, az sayıda nitelikli istihdam yaratan ve faaliyete geçmiş işletmeleri daha ikna edici bulur; tek başına yüksek bir rakam değil, paranın gerçekten riske atılmış ve harcanmış olması belirleyicidir. Fon kaynağının yasal olduğunu (gelir, satış, miras, kredi) banka kayıtları ve vergi belgeleriyle ispat etmek zorunludur.

Yatırımla Türk vatandaşlığı alıp E-2 vizesi alınabilir mi?

Alınabilir, ancak Türk vatandaşlığını yatırım yoluyla yeni edinen kişiler için ABD’nin aradığı ek bir koşul vardır: vatandaşlığını yatırım yoluyla edinen ve daha önce E statüsü almamış kişi, başvurudan önceki herhangi bir dönemde antlaşma ülkesinde kesintisiz en az üç yıl yerleşik (domiciled) olmalıdır. Bu kural Pub. L. 117-263, s.5902 ile 8 U.S.C. 1101(a)(15)(E)’ye eklenmiştir, E-1 için de geçerlidir ve “Türk pasaportu alır almaz hemen E-2 vizesi alınır” şeklindeki yaygın vaadi geçersiz kılar.

Türkiye hem E-2 antlaşma ülkesi hem de yatırımla vatandaşlık programı olan bir ülke olduğu için çok aşamalı bir planlama mümkündür. Önce yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılır, ardından üç yıllık yerleşiklik koşulu sağlandığında E-2 yolu açılır. Doğuştan veya uzun süreli ikamet/evlilik yoluyla Türk vatandaşı olanlar bu üç yıllık bekleme koşuluna tabi değildir. Türk vatandaşlığına yatırımla geçişte eşik, üç yıl satılmama şerhiyle 400.000 USD taşınmaz; sabit sermaye yatırımı, banka mevduatı, devlet borçlanma aracı, yatırım fonu katılma payı veya bireysel emeklilik için 500.000 USD; ya da 50 kişilik istihdamdır (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2); planlamayı baştan E-2 hedefiyle yapmak önemlidir. Vatandaşlık ve ikinci pasaport seçeneklerini birlikte değerlendirmek için yatırım yoluyla vatandaşlık ve golden visa sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bu nedenle dosyalarda zamanlamayı her müvekkilin kendi durumuna göre planlıyoruz; “ne zaman E-2’ye başvurulabileceği” sorusu, vatandaşlığın hangi yolla ve ne zaman kazanıldığına bağlıdır. Vaat değil, takvim çıkarıyoruz.

E-1 ve E-2 vize başvuru süreci nasıl işler?

Süreç iki ana aşamadan oluşur: yatırımın veya ticaretin belgelenebilir hale getirildiği hazırlık aşaması ve ABD konsolosluğunda yürütülen başvuru aşaması. E-vizesi başvuruları, ABD içindeki USCIS yerine doğrudan konsolosluk düzeyinde değerlendirilir.

1. Hazırlık aşaması

  1. İş planı ve finansal projeksiyon: İşletmenin marjinal olmadığını, istihdam ve gelir üreteceğini gösteren detaylı bir iş planı hazırlanır.
  2. Yatırımın gerçekleştirilmesi: Şirket kuruluşu, kira sözleşmesi, ekipman alımı ve personel istihdamı yoluyla yatırım fiilen harcanmaya başlanır. Sınır ötesi şirket kuruluşu ve işlemleri bu aşamada koordine edilir.
  3. Belge toplama: Finansal kayıtlar, banka ekstreleri, vergi beyannameleri ve şirket belgeleri bir araya getirilir.
  4. Fon kaynağı dosyası: Yatırım fonlarının yasal yollarla edinildiği zincirleme belgelerle ispatlanır; bu, red riskini en çok azaltan adımdır.

2. Konsolosluk başvurusu

E-vize başvuruları ABD konsolosluklarına yapılır. Olağan adımlar şunlardır:

  1. DS-160 formunun ve E-vize başvuru paketinin (DS-156E) doldurulması.
  2. Başvuru ücretlerinin yatırılması.
  3. Destekleyici belge dosyasının konsolosluk formatına göre düzenlenmesi.
  4. Konsolosluk mülakatı.
  5. Vize kararı; işleme süreleri dosyaya ve konsolosluk yoğunluğuna göre değişir.

İşlem süreleri konsolosluk randevu yoğunluğuna ve idari işleme (administrative processing) gerekip gerekmediğine göre değiştiği için, sabit bir süre taahhüt etmiyoruz; her dosya için gerçekçi bir takvim çıkarıyoruz.

E vizesinin avantajları nelerdir?

E-1 ve E-2 vizelerinin en güçlü yanı, uzun süreli ve yenilenebilir olmasıdır. Doğru kurgulanmış bir işletme faal kaldığı sürece statü süresiz uzatılabilir.

  • Kalış süresi: Antlaşma tüccarı veya yatırımcısı ilk girişte en fazla iki yıl için kabul edilir (8 CFR 214.2(e)(19)); işletme faaliyetini sürdürdükçe statü uzatılabilir.
  • Aile: Eş ve 21 yaşından küçük evlenmemiş çocuklar aynı sınıflandırmayla ABD’ye gelebilir; eşin ve çocukların uyruğu sınıflandırmayı etkilemez (8 CFR 214.2(e)(4); 8 U.S.C. 1101(b)(1)).
  • Çocukların eğitimi: Bağımlı çocuklar ABD’de kamu okullarına devam edebilir.
  • Green Card’a köprü: E statüsündeyken EB-5 veya nitelikli yönetici/uzman transferi (EB-1C) gibi göçmen vize kategorilerine geçiş değerlendirilebilir; ancak bu otomatik değildir, ayrı bir uygunluk analizi gerektirir.

E-2 vizesinde en sık karşılaşılan red nedenleri

Aşağıdaki dört nokta, belgelendirmeyle önlenebilir red sebepleridir.

  • Orantısız veya marjinal yatırım: Yatırımın işletme maliyetine kıyasla yetersiz görülmesi ya da işletmenin yalnızca aile geçimi sağlayacak ölçekte kalması. Önleme: gerçekçi maliyet analizi, istihdam ve büyüme planı.
  • Fon kaynağı belirsizliği: Yatırım parasının nereden geldiğinin zincirleme belgelenememesi. Önleme: banka kayıtları, vergi beyannameleri, satış/miras belgeleriyle kesintisiz kaynak izi.
  • Pasif veya spekülatif yatırım algısı: Yatırımın gerçek bir işletmeye değil, getiri beklentili bir varlığa yönelmiş görünmesi. Önleme: faal işletme, fiili harcama ve operasyon kanıtı.
  • Göçmenlik niyeti şüphesi: Başvuru sahibinin statü sonunda ABD’den ayrılma niyetinin ikna edici olmaması. Önleme: Türkiye’deki ekonomik ve ailevi bağların belgelenmesi.

E-2’nin diğer ABD vizeleriyle karşılaştırması

E-2, kendi işletmesini kurarak ABD’de bulunmak isteyen yatırımcılar için en esnek seçenektir; ancak hedef kalıcı oturum ise EB-5 gibi göçmen kategoriler ayrıca değerlendirilmelidir.

  • E-2 ile EB-5: E-2 göçmen olmayan vizedir ve doğrudan Green Card vermez; EB-5 ise yatırımla doğrudan Green Card sağlar. EB-5’in asgari yatırım tutarı hedeflenmiş istihdam bölgelerinde (TEA) ve altyapı projelerinde 800.000 USD, diğer yatırımlarda 1.050.000 USD’dir; tutar 01.01.2027’den başlayarak beş yılda bir enflasyona göre güncellenir (8 U.S.C. 1153(b)(5)(C)). E-2’de ise sabit eşik yoktur, orantılılık esastır.
  • E-2 ile L-1: L-1 vizesi, mevcut bir şirketin yurt dışı çalışanını ABD’deki bağlı kuruluşa yönetici veya uzman olarak transfer eder; E-2 ise yeni bir yatırıma dayanır.
  • E-2 ile H-1B: H-1B işveren sponsorluğu ve kota piyangosu gerektirir; E-2 kendi işletmenizi kurmanıza ve onu yönetmenize dayanır, kotaya tabi değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

E-2 vizesiyle ABD’de ne kadar kalınabilir?

Vizenin geçerlilik süresi ve giriş sayısı, ABD Dışişleri Bakanlığının ülkeye göre belirlediği karşılıklılık esasına göre düzenlenir ve işletme faal kaldığı sürece yenilenebilir. Her girişte verilen yasal kalış süresi (I-94) vize geçerliliğinden ayrıdır; ilk kabul en fazla iki yıldır (8 CFR 214.2(e)(19)) ve süre yurt içinde uzatılabilir veya her çıkış-girişte yenilenir.

E-2 vizesiyle doğrudan Green Card alınır mı?

Hayır, E-2 doğrudan Green Card sağlamaz; göçmen olmayan bir vizedir. Ancak E-2 statüsündeyken EB-5 yatırımcı kategorisine veya nitelikli yönetici transferi (EB-1C) gibi göçmen vize yollarına geçiş yapılması mümkündür. Bu geçiş otomatik değildir ve her dosya için ayrı uygunluk değerlendirmesi gerektirir.

Yatırımla Türk vatandaşı olan biri hemen E-2 vizesi alabilir mi?

Hayır. Vatandaşlığını yatırım yoluyla edinen ve daha önce E statüsü almamış kişi, başvurudan önceki herhangi bir dönemde antlaşma ülkesinde kesintisiz en az üç yıl yerleşik olmalıdır (8 U.S.C. 1101(a)(15)(E)). Bu nedenle “Türk pasaportu alır almaz E-2 alınır” vaadi gerçeği yansıtmaz; zamanlama, vatandaşlığın hangi yolla ve ne zaman kazanıldığına göre planlanır.

E-2 başvurusu için ABD’de şirket kurmak zorunlu mu?

Şirketin tam olarak faaliyete geçmiş olması başvuru anında şart değildir, ancak yatırımın geri dönülemez biçimde yapılma sürecinde olduğu gösterilmelidir. Uygulamada şirket kuruluşu, kira sözleşmesi imzalanması ve yatırımın önemli bir bölümünün fiilen harcanmış olması başvuruyu güçlendirir; banka hesabında bekleyen para tek başına yeterli sayılmaz.

E-1 mi E-2 mi benim için uygun?

İşinizin ekseni ABD ile yoğun ve sürekli mal/hizmet ticaretiyse E-1, ABD’de gerçek bir işletmeye sermaye koyup onu yönetmekse E-2 uygundur. Çoğu girişimci E-2 üzerinden ilerler; düzenli ihracat/ithalat hacmi olan şirketler için E-1 değerlendirilir. Doğru kategori, ancak ticaret ve yatırım yapınızın incelenmesiyle belirlenir.

E-2 vizesi reddedilirse tekrar başvurabilir miyim?

Evet. E-vize retleri çoğunlukla belge eksikliğinden veya marjinallik/fon kaynağı şüphesinden doğar ve bunlar giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir. Önce ret gerekçesinin hangi koşula dayandığını analiz eder, eksik belgelendirmeyi tamamlar ve dosyayı yeniden kurgularız.

Eşim ve çocuklarım da gelebilir mi?

Evet. Eş ve 21 yaşından küçük evlenmemiş çocuklar bağımlı statüsünde ABD’ye gelebilir. Çocuklar ABD’de eğitimlerine devam edebilir.

Vatandaşlık ve vize zamanlamasının birlikte planlandığı hizmetimiz vatandaşlık avukatı sayfasındadır. Vekaletname için konsolosluk veya noter randevusu, kurumlarla yazışma ve form işlemleri önce bizim işimizdir; yapamadığımız bir adım nedeniyle birlikte müvekkile geçer. Türkçeye çevrilecek belgeleri biz çevirir, yeminli tercümanın kontrolüne ve onayına sunarız.

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve hiçbir sonuç garantisi içermez. ABD göçmenlik kuralları sık değişebilir; somut durumunuz için bir göçmenlik ve vatandaşlık avukatına danışınız.

İlgili hukuki rehberler