İçeriğe geç
Serka Hukuk BürosuSERKA HUKUK BÜROSUUluslararası Hukuk Danışmanlığı
Kütüphane masasında ışıklı bir küre, birkaç ülkenin masa bayrakları ve Serka Law Firm amblemli deri bir dosya

Malta Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Programı 2025’te Yürürlükten Kaldırıldı

Malta yatırım yoluyla vatandaşlık vermiyor: bu düzen 2025’te yürürlükten kaldırılmıştır ve Malta hukukunda yatırım karşılığında vatandaşlık veren bir hüküm kalmamıştır. Avrupa Birliği Adalet Divanı 29 Nisan 2025’te düzenin Birlik hukukuna aykırı olduğuna karar vermiş, Malta da üç ay sonra onu mevzuatından çıkarmıştır. Yatırım göçü sitelerinde bugün de dolaşan katkı tutarları, 29 Temmuz 2025’te Malta mevzuatından çıkarılan hükümlere aittir. 2026’da Malta pasaportunun bir fiyatı yoktur, çünkü fiyatı olan bir şey kalmamıştır.

Yerine gelen, hiçbir yerinde parasal bir eşik yazmayan, takdire bağlı bir liyakat yoludur. Bu yol gerçektir, dardır ve eski düzenin yeni bir adla sürdürülmesi değildir. Fark yatırımcı için belirleyicidir: eski şartlara göre hazırlanmış bir dosya, yeni şartları karşılayan bir dosyaya dönüşmez.

İçindekiler

  1. Malta’nın yatırım düzeni 2025’e kadar ne istiyordu?
  2. Düzeni sona erdiren karar: C-181/23, Komisyon/Malta
  3. Malta kendi mevzuatında neyi değiştirdi?
  4. Liyakat yolu gerçekte ne ister?
  5. Liyakat yolu ne değildir?
  6. Malta mı, Türkiye mi: yatırımcı bugün neyi satın alabilir?
  7. Bağımsız hukuk bürosu bu dosyada ne yapar?
  8. Malta vatandaşlığı hakkında en çok sorulanlar
  9. Kaynaklar
  10. İlgili sayfalar

Malta’nın yatırım düzeni 2025’e kadar ne istiyordu?

Aşağıdaki şartlar, Adalet Divanının 2020 tarihli yönetmeliği kendisinin özetlediği yerden, 29 Nisan 2025 tarihli kararın 24 ve 25 inci paragraflarından alınmıştır. Burada durmalarının nedeni, yatırımcının masaya bu rakamlarla gelmesidir; onları geçmişe ait hükümler olarak okumak, yolun kapandığını görmenin en kısa yoludur.

  • Malta Hükümetine 600.000 ya da 750.000 EUR katkı; bunun 10.000 EUR’su ikamet başvurusuyla ya da uygunluk formuyla birlikte, iade edilmeyen depozito olarak, kalanı vatandaşlığa alınma başvurusunun ilke olarak onaylanmasından sonra ödenirdi.
  • Malta’da en az 700.000 EUR değerinde bir konutun edinilip elde tutulması ya da yıllık en az 16.000 EUR kirayla, en az beş yıl için bir konutun kiralanması.
  • Tescilli bir hayır, kültür, spor, bilim, hayvanları koruma ya da sanat kuruluşuna en az 10.000 EUR bağış.
  • Ödeme 600.000 EUR ise Malta’da 36 ay ikamet; ödeme 750.000 EUR ise bu süre en az 12 aya inebiliyordu.
  • Makamların yaptığı uygunluk değerlendirmesinden geçmiş ve vatandaşlığa alınma başvurusunda bulunmak için izin almış olmak.
  • Başvuruya aile üyeleri de girebiliyordu; bunun için eşler ve bütün çocuklar bakımından 50.000 EUR’ya çıkarılmış ek ödeme yapılırdı.

Aynı yönetmelik sayıyı da sınırlıyordu: bağımlılar hariç yılda en çok 400 vatandaşlığa alma belgesi, toplamda en çok 1.500 başarılı başvurucu (kararın 26 ncı paragrafı).

Düzeni sona erdiren karar: C-181/23, Komisyon/Malta

Adalet Divanı Büyük Daire olarak toplanmış ve C-181/23 sayılı Komisyon/Malta davasında kararını 29 Nisan 2025’te vermiştir. Kararın Türkçe metni yoktur; bu sayfadaki alıntılar İngilizce metinlerden büromuzun çevirisidir. Hüküm fıkrasının ilk bendi şöyledir:

Divan, Malta Cumhuriyeti’nin; Malta Vatandaşlık (2 Sayılı Değişiklik) Kanunu (2020 tarihli ve XXXVIII sayılı Kanun) ile değişik Malta Vatandaşlık Kanununun (Malta Kanunlarının 188 inci Bölümü) 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasına ve 2020 tarihli Olağanüstü Hizmetler Nedeniyle Vatandaşlık Verilmesine İlişkin Yönetmeliğe (Malta Kanunlarının 188.06 sayılı İkincil Düzenlemesi) dayanan Doğrudan Yatırım Yoluyla Olağanüstü Hizmetler Nedeniyle Vatandaşlığa Alma düzeni gibi, önceden belirlenmiş ödemeler ya da yatırımlar karşılığında alışveriş niteliğinde bir vatandaşlığa alma usulü kuran ve böylece bir üye devlet vatandaşlığının, dolayısıyla Birlik vatandaşlığının verilmesinin ticarileştirilmesi anlamına gelen, kurumsallaşmış bir yatırımla vatandaşlık düzeni kurup işletmekle, Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Antlaşmanın 20 nci maddesinden ve Avrupa Birliği Antlaşmasının 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasından doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini tespit eder.

Yargılama giderleri Malta’ya yükletilmiştir. Karar, fiyatın ayarlanması ya da durum tespitinin sıkılaştırılması yönünde bir talimat değildir. Hukuka aykırılık, vatandaşlığın önceden belirlenmiş ödemeler karşılığında verilmesinin kendisindedir; yayımlanmış bir fiyatı koruyan hiçbir düzenin bu karardan sonra ayakta kalamayacak olması bundandır.

Malta kendi mevzuatında neyi değiştirdi?

2025 tarihli ve XXI sayılı Kanun

Malta Vatandaşlık Kanununu değiştiren 2025 tarihli Kanun (Maltese Citizenship (Amendment) Act, 2025), Temsilciler Meclisinin 23 Temmuz 2025 tarihli 369 uncu oturumunda kabul edilmiş ve Cumhurbaşkanı tarafından 24 Temmuz 2025’te onaylanmıştır. Yatırım düzenini kaldıran değişikliği Kanunun iki hükmü taşır.

2 nci madde, “bireysel yatırımcı programı” (individual investor programme) tanımını asıl Kanundan çıkarır. 5 inci madde ise Divanın adını andığı hükmü, yani 10 uncu maddenin dokuzuncu fıkrasını, içinde hiç para geçmeyen yeni bir fıkrayla değiştirir:

Bu Kanunun ya da başka bir kanunun hükümlerine bakılmaksızın Bakan, bir yabancıya ya da vatansız bir kişiye, yani Malta Cumhuriyeti’ne ya da insanlığa olağanüstü hizmette bulunan ya da istihdam yaratma yoluyla olanlar da dahil olmak üzere olağanüstü katkı sağlayan veya vatandaşlığa alınmasında Malta Cumhuriyeti’nin olağanüstü yararı bulunan kişiye, liyakat esasına göre Malta vatandaşı olarak vatandaşlığa alma belgesi verebilir.

Fıkranın devamı terimleri tanımlar. “Olağanüstü”, açıkça üstün olan ya da değer katan demektir. Olağanüstü hizmet ve katkı, Malta Cumhuriyeti’nin ya da insanlığın ilgisine değer başka kişilerin yanında bilim insanlarının, araştırmacıların, atletlerin, sporcuların, sanatçıların, kültür icracılarının, girişimcilerin, hayırseverlerin ve teknoloji uzmanlarının hizmet ve katkılarıdır. Olağanüstü yarar ise, Malta Cumhuriyeti’nin ulusal çıkarını önemli ölçüde ilerleteceği ya da ona yarar sağlayacağı düşünülen beceri, profil, nitelik, yetenek ve uzmanlığa sahip olduğunu Bakanın kabul ettiği kişiyi anlatır. Aynı fıkra, Bakanın bu kişinin hak sahibi bağımlısını da vatandaşlığa alabileceğini, başvurunun öngörülen usulle yapılacağını ve bağlılık yemininin Malta’da edileceğini yazar.

Kanun eski sözcükleri başka yerlerden de ayıklar. 25 inci maddede olağanüstü hizmetlere ve bireysel yatırımcı programına yapılan atıflar, 10 uncu maddenin dokuzuncu fıkrasına yapılan atıfla değiştirilmiş, 24 üncü maddenin (i) bendi çıkarılmıştır. 27 nci maddeye eklenen dördüncü fıkra, 2025 tarihli Kanunun, yürürlüğe girmesinden önce 10 uncu maddenin dokuzuncu fıkrası uyarınca yapılmış vatandaşlığa alınma başvurularına uygulanmayacağını, Kanun uyarınca çıkarılacak düzenlemeler saklı kalmak üzere, hükme bağlar.

2025 tarihli ve 159 sayılı Yasal Bildirim

Yönetmelik, Kanunun onayından beş gün sonra yeniden yazılmış, değişiklik 29 Temmuz 2025 tarihli ve 21.478 sayılı Malta Hükümet Gazetesinde yayımlanmıştır. 159 sayılı Yasal Bildirim (Legal Notice 159 of 2025), 188.06 sayılı ikincil düzenlemenin adını Liyakat Esasına Dayalı Vatandaşlığa Alma Yönetmeliği (Granting of Citizenship by Naturalisation on the basis of Merit Regulations) olarak değiştirir ve kapsamını, Kanunun 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca liyakat esasına dayalı vatandaşlığa almanın şartlarını belirlemek ve bu işlemi düzenlemek olarak yeniden yazar.

Kaldırdığı şey eski düzenin işleyişidir. 8, 9 ve 10 uncu maddeler çıkarılmıştır. 15, 16, 17, 18, 19 ve 21 inci maddeler çıkarılmıştır; Adalet Divanının kararında katkının, taşınmaz şartının, bağışın ve ikamet süresinin dayanağı olarak anılan 15 ve 16 ncı maddeler ile yıllık üst sınırı koyan 19 uncu madde bunların arasındadır. 30 ve 31 inci maddeler çıkarılmıştır. İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Ekler çıkarılmıştır. Birinci Ek ise yerini, Değerlendirme Kurulunun başkan ve üyelerinin edeceği yeminin metnini taşıyan yeni bir Eke bırakmıştır.

Geçiş hükmü iki şey söyler. Değişiklikten önce yürürlükte olan mevzuata tabi Malta vatandaşlığının kazanılması, kaybettirilmesi ve korunması o mevzuata tabi olmayı sürdürür ve ona göre geçerli kalır; değişiklik, daha önce kazanılmış vatandaşlıkları geçersiz kılmaz. Yolda olan dosyalar için ise kapıyı şu cümle kapatır:

Şu kadar ki, Olağanüstü Hizmetler Nedeniyle Vatandaşlık Verilmesine İlişkin Yönetmeliğin Dördüncü Kısmı uyarınca yapılmış olup 29 Nisan 2025’ten önce Bakan tarafından anılan Dördüncü Kısım uyarınca vatandaşlığa alınmak üzere onaylanmamış başvurular hükümsüz kalır.

Sınır tarih Yasal Bildirimin değil, kararın tarihidir. Eski Yönetmeliğin Dördüncü Kısmı uyarınca yapılmış ve 29 Nisan 2025’ten önce Bakanın onayını almamış bir başvuru yoluna devam etmez.

Liyakat yolu gerçekte ne ister?

Yürürlükteki Yönetmelik iki aşamalı bir süreç tanımlar ve iki aşamanın hiçbirinde parasal bir tutar yoktur. Başvuruları Bakan adına Community Malta Agency (aşağıda Ajans) işleme alır ve her başvuru Bakana Ajans aracılığıyla sunulur (11 inci madde).

İlk aşama, Ajans aracılığıyla Değerlendirme Kuruluna sunulan öneri mektubudur (11A maddesi). Mektup, başvurucuyu ve varsa bağımlılarını, başarılarının kapsamlı bir dökümüyle tanıtır; başvurucunun Malta Cumhuriyeti ya da insanlık yararına sunmayı ya da sağlamayı öngördüğü olağanüstü hizmeti ya da katkıyı, ya da neden Malta Cumhuriyeti bakımından olağanüstü yarar taşıdığının kabul edilmesi gerektiğini ayrıntısıyla anlatır; vatandaşlığa alındıktan sonra Malta Cumhuriyeti’ne katkısını nasıl sürdüreceğine dair ayrıntılı bir plan içerir. Mektup Kurula gitmeden önce Ajans, aralarında uluslararası düzeyde tanınmış uzman kuruluşların da bulunduğu üçüncü kişilere en az dört kademeli bir durum tespiti yaptırır, başvurucunun verdiği bilgileri bağımsız durum tespiti kuruluşlarına doğrulatır ve bir risk değerlendirmesinin yapılmış olmasını sağlar.

Kurul öneride bulunur, Ajans bu öneriyi Bakana sunar, Bakan onaylar ya da reddeder. Yönetmelik, Bakanın kararına gerekçe göstermek zorunda olmadığını ve kararın kesin olduğunu yazar.

Başvurunun kendisini ancak ilke onayı mektubunu almış olan başvurucu yapabilir (11B maddesi). Başvuruya şunlar eklenir: başvuru tarihinden önceki dönemde Malta’da en az sekiz ay ikamet edildiğinin kanıtı; Malta’da yeterli bir konut üzerindeki hakkın kanıtı; sunulan ya da sunulacak olağanüstü hizmetin ya da katkının, ya da vatandaşlığa almanın taşıdığı olağanüstü yararın belirtilmesi ve bununla birlikte, Kurulun isteyebileceği, belirlenmiş yetkili kuruluşun destek yazısı (endorsement); yeterli düzeyde Maltaca ya da İngilizce bilindiğinin teyidi; öneri mektubunda öngörülen ve o aşamaya kadar Malta ile kurulmuş öteki bağların kanıtı. Bağlılık yemini, onay mektubunun düzenlenmesinden itibaren altı ay içinde edilir; Bakan bu süreyi olağanüstü hallerde uzatabilir (14 üncü madde).

Başvuruya bağımlılar da girebilir: eş ya da benzer statüdeki partner; öneri mektubu verildiğinde 18 yaşını doldurmamış çocuk; 18 yaşını doldurmuş ama 29 yaşını doldurmamış, evli olmayan ve geçimi asıl başvurucuya bağlı çocuk; geçimi asıl başvurucuya bağlı, engelli ergin çocuk (3 üncü madde).

Değerlendirme Kurulunun başkanını, Bakanlar Kuruluna danıştıktan sonra Bakan atar; başkan en az yedi yıl avukatlık yapmış bir kişidir. Yanında, Bakanın atadığı üç panelin üyeleri arasından başkanın seçtiği iki üye oturur; paneller spor, kültür, sanat, bilim, araştırma, hayırseverlik, teknoloji ve girişimcilik alanlarını bilen kişilerden oluşur (12 nci madde). Kurul başvurucuyla bizzat görüşebilir; başvurucuyu destekleyen yetkili kuruluşun hukuki temsilcisiyle de görüşebilir (13 üncü madde).

Liyakat yolu ne değildir?

  • Eski düzenin yeni adı değildir. Vatandaşlığa götüren şey ödeme olmaktan çıkıp başarı olmuştur; ödemeleri taşıyan hükümler değiştirilmemiş, çıkarılmıştır.
  • Yayımlanmış bir fiyatı yoktur. Yönetmelik Ajansa, tutarını zaman zaman kendisinin belirleyeceği, iade edilmeyen idari ücretleri ve duruma göre öteki ücretleri alma yetkisi verir. Bu ücretler vatandaşlığın karşılığı olan bir katkı değildir ve Yönetmelikte böyle tutarları sayan bir cetvel kalmamıştır.
  • 2026 için verilen bir Malta vatandaşlığı fiyatı, yürürlükteki hiçbir hükme karşılık gelmez. 600.000 ya da 750.000 EUR’luk her teklif, 29 Temmuz 2025’te çıkarılan hükümleri anlatmaktadır.
  • Bir listeyi tamamlayarak kazanılan bir hak değildir. Kararı Bakan verir, gerekçe göstermek zorunda değildir ve Yönetmelik kararın kesin olduğunu yazar.
  • İkamet bir şarttır, bir yol değildir. Sekiz aylık ikamet, ilke onayından sonraki başvuru aşamasında aranır ve tek başına liyakat kapısını açmaz.

Malta mı, Türkiye mi: yatırımcı bugün neyi satın alabilir?

Malta düzeni için gelen yatırımcı bugün, hiçbir şey satmayan bir liyakat yolu ile başka devletlerin mevzuatında yazılı duran yatırım yolları arasında seçim yapar. Türkiye ile yan yana konduğunda Malta’nın durumu şöyledir; her hücre o devletin kendi düzenlemesinden gelir.

Karşılaştırma ölçütüMaltaTürkiye
Yatırım ne kazandırırHiçbir şey: var olan, parasal eşiği bulunmayan, liyakat esasına dayalı vatandaşlığa almadırVatandaşlığın kendisi; Cumhurbaşkanı kararıyla kazanılır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi)
Yayımlanmış asgari tutarYok; 600.000 ve 750.000 EUR, 29 Temmuz 2025’te çıkarılan hükümlere aittir400.000 USD taşınmaz; 500.000 USD sabit sermaye yatırımı, banka mevduatı, Devlet borçlanma araçları, gayrimenkul yatırım fonu ya da girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı veya bireysel emeklilik; ya da 50 kişilik istihdam. Her biri Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılıdır
Kim karar verirDeğerlendirme Kurulunun önerisi üzerine Bakan; gerekçe göstermek zorunda değildir ve karar kesindirYatırımı o yolun bakanlığı ya da düzenleyici kurumu tespit eder; kararı Cumhurbaşkanı verir
İkametBaşvurudan önce Malta’da en az sekiz ay ikamet ve Malta’da konutBelirli bir süre ikamet aranmaz; yatırımcı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alır
DilYeterli düzeyde Maltaca ya da İngilizceDil sınavı yoktur

Yatırımcının sorusuna Malta artık cevap vermez; Türkiye’nin yolları yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimizde, bugün açık olan bütün programlar ise yatırım yoluyla vatandaşlık veren ülkeler karşılaştırmamızda anlatılır.

Bağımsız hukuk bürosu bu dosyada ne yapar?

Bir Malta dosyasında dürüst ilk soru şudur: masadaki başarılar, onları mesleği gereği değerlendiren birinin gözünde kendi alanında açıkça üstün müdür? Çoğu dosyada cevap olumsuzdur ve bunu erken duymak, öneri mektubunu taşıyamayacak bir başarı kaydının üzerine bir yıl boyunca mektup kurmaktan daha değerlidir. Serka Hukuk Bürosu olarak bu dosyada bağımsız avukat sıfatıyla çalışırız, hiçbir zaman aracı olarak değil: durumu yukarıdaki hükümlerin diliyle okur, dosyanın fıkradaki üç ölçütten, yani olağanüstü hizmet, olağanüstü katkı ve olağanüstü yarardan hangisine dayanabileceğini söyler, cevap hiçbiri ise bunu da açıkça söyleriz. Community Malta Agency’nin ya da herhangi bir Malta makamının acentesi, temsilcisi ya da yetkili aracısı değiliz.

Büromuz İstanbul’dan her ülkedeki yatırımcılar ve aileler için çalışır ve bir programı broşürden değil, o devletin yürürlükteki metninden okur; bu sayfa da öyle yazılmıştır. Olağanüstü hizmet, katkı ya da yarar iddiasını gerçekten taşıyabilecek bir dosyada iş, delilin toplanmasına ve destek yazısına döner: alanı hakkında söz söyleyebilecek belirlenmiş yetkili kuruluşun bulunması, başarı kaydının üç kişilik bir kurulun tek okumada değerlendirebileceği biçimde kurulması ve vatandaşlığa alınmadan sonra Ajansın yükümlülük denetimine dayanacak bir katkı planının yazılması. Yönetmelik, kendisindeki ya da onay mektubundaki esaslı bir yükümlülüğe uymayan kişiye Bakanın vatandaşlığı kaybettirebileceğini de yazar (24 üncü madde). Bu bir belge disiplinidir ve yürüttüğümüz kısım budur.

Malta vatandaşlığı hakkında en çok sorulanlar

Malta vatandaşlık satıyor mu?

Hayır. Adalet Divanı 29 Nisan 2025’te, vatandaşlığın önceden belirlenmiş ödemeler ya da yatırımlar karşılığında verilmesini Birlik hukukuna aykırı bulmuş, Malta da bu düzenin hükümlerini 29 Temmuz 2025’te mevzuatından çıkarmıştır. Bugün Malta Vatandaşlık Kanununun 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında yazılı olan, parasal eşiği bulunmayan ve Bakanın takdirine bağlı liyakat yoludur.

Malta vatandaşlığı kaç para, ücreti ne kadar?

Yürürlükteki mevzuatta Malta vatandaşlığının bir fiyatı yoktur. 600.000 ve 750.000 EUR’luk katkı, 700.000 EUR’luk konut ve 10.000 EUR’luk bağış, kaldırılan 2020 düzenine aittir. Bugün Yönetmelikte yazılı olan ödemeler, Ajansın zaman zaman kendisinin belirlediği, iade edilmeyen idari ücretler ile duruma göre alınacak öteki ücretlerdir; Yönetmelik bunların tutarını yazmaz.

Malta’da ev alarak vatandaşlık alınır mı?

Alınmaz. Konut edinmek ya da kiralamak eski düzenin şartlarından biriydi ve o şart 29 Temmuz 2025’te çıkarılan hükümlerle birlikte kalkmıştır. Yürürlükteki Yönetmelikte konut, ilke onayını almış başvurucunun başvurusuna eklediği belgelerden biridir: Malta’da yeterli bir konut üzerindeki hakkın kanıtı. Konut tek başına bir vatandaşlık yolu açmaz.

Kaynaklar

Malta’ya ilişkin her rakam, alıntı ve tarih Avrupa Birliği Adalet Divanının kararından ya da Malta’nın kendi mevzuat portalından gelir; Türkiye sütunu 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunundan ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikten okunmuştur. Metinlerin hepsi 18 Kasım 2026’da yeniden okunmuştur.

Neyi desteklerKaynakOkunduğu gün
29 Nisan 2025 tarihli karar, hüküm fıkrası ve 2020 düzeninin şartlarıAvrupa Birliği Adalet Divanı, Büyük Daire, C-181/23 sayılı Komisyon/Malta kararı, eur-lex.europa.eu18.11.2026
Bireysel yatırımcı programı tanımının çıkarılması, 10 uncu maddenin yeni dokuzuncu fıkrası ve buna bağlı değişiklikler2025 tarihli ve XXI sayılı Kanun (Maltese Citizenship (Amendment) Act, 2025), onay 24 Temmuz 2025, legislation.mt18.11.2026
188.06 sayılı düzenlemenin yeni adı, çıkarılan maddeler ve ekler, öneri mektubu ve başvuru süreci, Değerlendirme Kurulu ve 29 Nisan 2025 sınırı2025 tarihli ve 159 sayılı Yasal Bildirim (Legal Notice 159 of 2025), 29 Temmuz 2025 tarihli ve 21.478 sayılı Malta Hükümet Gazetesi; yürürlükteki birleştirilmiş metin Subsidiary Legislation 188.06, legislation.mt18.11.2026
Yeni dokuzuncu fıkranın yürürlükteki Kanun metnindeki yeriMalta Vatandaşlık Kanunu (Maltese Citizenship Act), 188 inci Bölüm, birleştirilmiş metin, legislation.mt18.11.2026