İçeriğe geç
Serka Hukuk BürosuSERKA HUKUK BÜROSUUluslararası Hukuk Danışmanlığı
Kütüphane masasında ışıklı bir küre, birkaç ülkenin masa bayrakları ve Serka Law Firm amblemli deri bir dosya

Kuzey Makedonya Yatırım Yoluyla Vatandaşlık: Ücreti Kanunda Yazmaz

Kuzey Makedonya’da yatırım yoluyla vatandaşlığın ücreti kanunda yazmaz. Vatandaşlık Kanunu’nun 11. maddesi, vatandaşlığa alınması özel bir bilimsel, ekonomik, kültürel, sportif ya da başka bir ulusal çıkar oluşturan yabancının vatandaşlığa alınabileceğini söyler; hiçbir tutar anmaz, ölçütleri bir Hükümet kararnamesine (uredba) bırakır ve her dosyada özel çıkarın varlığı konusunda Hükümetin görüşünü arar. Avrupa Komisyonu bu yoldan 2023’te bir, 2024’te iki, 2025’te bir vatandaşlığa alma kaydetmiş, 1 Eylül 2025 ile 1 Eylül 2026 arasında ise kimsenin alınmadığını bildirmiştir. Komisyon, Kuzey Makedonya’dan düzene son vermesini ve hukuki dayanağını yürürlükten kaldırmasını istemektedir.

18 Kasım 2026 itibarıyla doğrulayabildiğimiz tablo budur. Bu sayfada eşik, fon, harç ya da onaylı proje listesi yoktur: ölçütleri belirleyen kararnamenin metnine resmi kaynağından ulaşamadık ve okumadığımız bir metinden rakam aktarmıyoruz. Size Makedonya vatandaşlık ücreti diye bir rakam söyleyen kişiden, o rakamın yazılı olduğu devlet belgesini isteyin.

İçindekiler

  1. Kanun ne diyor: 11. madde
  2. Kaydedilen sayılar
  3. Düzen açık mı, askıda mı, kapalı mı?
  4. Avrupa Birliği’nin baskısı
  5. Süre, aile ve fiyat
  6. Türk vatandaşları için durum
  7. Öteki programlarla karşılaştırma
  8. Sık sorulan üç soru
  9. Bu sayfanın kaynakları
  10. Serka Hukuk Bürosu bu dosyada ne yapar

Kanun ne diyor: Vatandaşlık Kanunu’nun 11. maddesi

Yol, Kuzey Makedonya Vatandaşlık Kanunu’nun 11. maddesidir. Maddeye göre, 7. maddenin birinci fıkrasının 1. ve 8. bentlerindeki koşulları taşıyan yabancı, vatandaşlığa alınması özel bir bilimsel, ekonomik, kültürel, sportif ya da başka bir ulusal çıkar oluşturuyorsa vatandaşlığa alınma yoluyla Kuzey Makedonya vatandaşlığını kazanabilir. O iki koşul şunlardır: 18 yaşını doldurmuş olmak ve vatandaşlığa alınmasının Kuzey Makedonya’nın güvenliğini ve savunmasını tehlikeye düşürmemesi.

Olağan vatandaşlığa alma yolunun 7. maddede saydığı on koşuldan öteki sekizi bu yolda aranmaz. Bunların arasında başvurudan önce ülkede yasal ve sürekli olarak en az yedi yıl yaşamış olmak (2. bent), Makedoncayı çevresiyle kolayca anlaşacak ölçüde bilmek (6. bent) ve önceki vatandaşlığından çıkma izni almış olmak ya da vatandaşlığa alınması halinde bu izni alacağını kanıtlamak (10. bent) vardır. Avrupa Komisyonu aynı hükmü, ülke için “özel ekonomik çıkar” oluşturduğu kabul edilen kişilere önceden ikamet koşulu aranmaksızın vatandaşlık verilmesine imkan tanıyan bir düzenleme olarak tanımlar.

Ölçütleri kanun koymaz. 11. maddenin ikinci fıkrası, özel bilimsel, ekonomik, kültürel, sportif ya da başka ulusal çıkarın ölçütlerini Hükümetin bir kararnameyle belirleyeceğini; üçüncü fıkrası, özel çıkarın bulunup bulunmadığı konusunda Hükümetin görüş vereceğini söyler. Avrupa Komisyonunun Kuzey Makedonya 2026 Raporuna göre başvuranlar Ulusal Güvenlik Ajansının güvenlik değerlendirmesinden, Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının da ekonomik çıkar değerlendirmesinden geçer.

Bu yapının anlamı açıktır: ortada bir hak yoktur. Sizi vatandaşlığa almanın ulusal bir çıkara hizmet edip etmediğine, ölçütlerini kendisi koyan Hükümet bakar. Bu, eşiklerini ve sürecini devletin kendisinin yayımladığı programlardan başka türde bir araçtır ve öyle tartılmalıdır.

Kaydedilen sayılar

DönemKaydedilen vatandaşlığa almaKaydeden belge
20231Avrupa Komisyonu, Vize Askıya Alma Mekanizması Sekizinci Raporu
20242, ikisi de Türk vatandaşıSekizinci Rapor ve Kuzey Makedonya 2025 Raporu
20251, Bosna-Hersek vatandaşıKuzey Makedonya 2025 Raporu
1 Eylül 2025 ile 1 Eylül 2026 arasıYokKuzey Makedonya 2026 Raporu

Üç yılda dört kişi, bir yatırımcının “program” sözcüğünden anladığı şey değildir; seyrek kullanılan bir takdir yetkisidir. Komisyon, Sekizinci Raporda bu hükme göre verilen vatandaşlıkların sayısının “marjinal” kaldığını yazar; 2026 Raporunda ise raporun kapsadığı dönemde bu gerekçeyle hiç vatandaşlık verilmediğini bildirir.

Düzen açık mı, askıda mı, kapalı mı?

Okuyabildiğimiz en yeni resmi belgeye göre hukuki dayanak yürürlüktedir. Komisyonun 4 Kasım 2026 tarihli Kuzey Makedonya 2026 Raporu, 1 Eylül 2026’ya kadarki dönemi anlatırken ulusal mevzuatın bu vatandaşlığa izin verdiğini şimdiki zamanla yazar ve yatırımcı vatandaşlığı düzeninin kaldırılmasına ilişkin tavsiyenin henüz karşılanmadığını kaydeder. Aynı rapora göre o dönemde bu yoldan kimse vatandaşlığa alınmamıştır.

Bugün saptayamadığımız ve bu yüzden ileri sürmediğimiz üç şey vardır: ölçütleri belirleyen kararnamenin bugün yürürlükte olan metni, başvuruların şu anda kabul edilip edilmediği ve piyasada dolaşan tutarların o kararnamede yazıp yazmadığı. İçişleri Bakanlığının arşivinde aradığımız sayfa ile ulusal mevzuat sicilindeki (ENER) kayıt 18 Kasım 2026’da bağlantı düzeyinde yanıt vermedi; Resmi Gazete’nin sitesi açıldı, ancak sayılarına açık bir arşiv sunmadı. Kanunun metnini, İçişleri Bakanlığının Hükümet portalında yayımlanan gayriresmi birleştirilmiş metninden okuduk.

Dürüst okuma şudur: kanundaki kapı açıktır; kapının arkasında bugün başvuru alan biri olduğunu size gösteremiyoruz. Aksini söyleyen aracı, kanıtlaması gereken bir iddiada bulunmaktadır.

Avrupa Birliği’nin baskısı

Yolun izlenmeye değip değmediğini belirleyen kısım budur ve söylenti değildir: Avrupa Komisyonunun üç belgesinde yazılıdır.

Komisyon, 19 Aralık 2025 tarihli Vize Askıya Alma Mekanizması Sekizinci Raporunda Kuzey Makedonya’ya şu tavsiyeyi yöneltir: ülke düzene son vermeli ve hukuki dayanağını yürürlükten kaldırmalı, “özel ekonomik çıkar” hükmü uyarınca yapılmış başvurular hakkında bilgi vermeli ve bu başvuruların tümünün sıkı bir geçmiş incelemesinden geçmesini sağlamalıdır. Aynı rapor genel ilkeyi de koyar: AB hukukuna uyum, aday ülkelerin mevcut yatırımcı vatandaşlığı düzenlerine son vermesini ve hukuki dayanaklarını yürürlükten kaldırmasını gerektirir; gözden geçirilmiş Vize Askıya Alma Mekanizması uyarınca böyle bir programın işletilmesi, üçüncü ülkelerin vizesiz seyahat statüsünün askıya alınması için tek başına bir gerekçedir.

Kuzey Makedonya 2025 ve 2026 Raporları aynı görüşü yineler: kanunun uygulanması yatırım karşılığında sistematik biçimde vatandaşlık verilmesine yol açmamalıdır, çünkü bu, AB’nin kısa süreli vize usulünü ve kişinin göç ve güvenlik risklerinin ayrıntılı değerlendirilmesini dolanmak için kullanılabilir. 2026 Raporu bu noktada Adalet Divanının 29 Nisan 2025 tarihli Komisyon/Malta kararına (C-181/23) gönderme yapar; o kararı ve Malta’nın kendi düzenini kaldırışını Malta sayfamızda anlattık.

Kuzey Makedonya AB’ye katılım sürecindedir ve vatandaşları Schengen alanına Aralık 2009’dan beri vizesiz seyahat eder. Komisyonun koruduğu iki şey bunlardır, kullanabileceği iki kaldıraç da bunlardır. Bu yola giren kişi, ülkenin geleceği üzerinde gerçek etkisi olan bir kurumun yazılı olarak kaldırılmasını istediği bir araca bağlanmış olur.

Süre, aile ve fiyat

Süre konusunda, yolun bütünü için resmi bir kaynakta okuyabildiğimiz bir işlem süresi yoktur. Kanunun 7. maddesindeki süreler şunlardır: altıncı fıkraya göre güvenlik koşulu hakkında karar veren makam başvurudan itibaren altı ay içinde karar verir; yedinci ve sekizinci fıkralara göre İçişleri Bakanlığının görevlisi gereken kanıtları başvurunun alınmasından itibaren 30 gün içinde ister, istenen kurum da onları 90 gün içinde gönderir.

Aile konusunda, 11. maddenin dördüncü fıkrası bu yoldan vatandaşlığa alınan yabancının eşinin de 9. maddedeki koşullarla vatandaşlığa alınabileceğini söyler. 9. madde iki durum tanır: Kuzey Makedonya vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve başvurudan önce ülkede kesintisiz en az bir yıl yasal olarak kalmış eş; ya da en az sekiz yıldır evli olan, yurt dışında yasal ve sürekli olarak yaşayan ve Kuzey Makedonya ile sağlam ve fiili bir bağı bulunan eş. Her iki durumda da eş, 7. maddenin birinci fıkrasının yalnızca 2, 3, 6 ve 10. bentlerinden muaftır: 18 yaşını doldurmuş olmak, Kuzey Makedonya’da ve vatandaşı olduğu ülkede en az bir yıllık hapis cezası almamış ve hakkında ceza kovuşturması bulunmamak, ülkede kalış yasağı bulunmamak, güvenlik koşulu ve bağlılık yemini eş için de aranır. Yani eş kendiliğinden vatandaş olmaz. Çocuklar için kural 12. maddededir: ana ve babanın ikisi de vatandaşlığa alınmışsa 18 yaşından küçük çocuk da vatandaşlığı kazanır; yalnızca biri alınmışsa, çocuk Kuzey Makedonya’da yaşıyor ve o ebeveyn istiyorsa ya da çocuğun nerede yaşadığına bakılmaksızın ana ve baba birlikte istiyorsa kazanır; 15 yaşını doldurmuş çocuğun rızası da aranır.

Fiyat konusunda kanunda hiçbir şey yoktur: ne düşük bir rakam ne yüksek bir rakam. Kanunun bütününde geçen tek tutar, 25-a maddesinin süreleri kaçıran görevliler için öngördüğü 15 ila 30 avroluk para cezasıdır. Ölçütler kararnamededir ve kararnamenin metnini okumadan bir tutarı ne doğrularız ne yalanlarız.

Türk vatandaşları için durum

Bu yol Türkiye’den sorulduğunda üç olgu öne çıkar. Birincisi, Komisyonun Kuzey Makedonya 2025 Raporuna göre 2024’te bu gerekçeyle vatandaşlık verilen iki kişinin ikisi de Türk vatandaşıdır. İkincisi, Dışişleri Bakanlığının vize uygulamaları sayfasına göre umuma mahsus pasaport hamili Türk vatandaşları Kuzey Makedonya’ya 90 güne kadar ikamet süreli seyahatlerinde vizeden muaftır; ülkeye gitmek için vatandaşlık gerekmez. Üçüncüsü, Komisyon tam da bu noktayı izlemektedir: 2026 Raporuna göre Kuzey Makedonya’nın vizesiz ülkeler listesi AB’ninkinden tek bir ülkeyle, Türkiye ile ayrılır ve Sekizinci Rapor Kuzey Makedonya’dan, ülkeye gelen Türk vatandaşlarına uygulanan ek tarama önlemlerinin uygulanışı ve etkisi hakkında rapor vermesini ister.

11. madde yolunda önceki vatandaşlıktan çıkma koşulu aranmadığı için Kanun, bu yoldan vatandaşlığa alınan kişiden Türk vatandaşlığını bırakmasını istemez.

Öteki programlarla karşılaştırma

İstediğiniz şey belirli bir takvimde ikinci bir vatandaşlıksa, eşiklerini ve sürecini devletin kendisinin yayımladığı hemen her program, tutarı kanunda yazmayan bir takdir yetkisinden daha öngörülebilirdir. Yayımlanmış koşulları olan programları, kapanmış olanlarla birlikte ve aynı kanıt ölçüsüyle yatırım yoluyla vatandaşlık veren ülkeler sayfamızda ülke ülke karşılaştırdık. Avrupa’da benzer bir örnek olarak Avusturya’yı aynı sayfada ele aldık.

Kuzey Makedonya AB üyesi değildir. Bu sayfa, pasaportunun Schengen alanı dışında hangi ülkelere vizesiz giriş sağladığı ya da üyeliğin neyi değiştireceği konusunda bir iddia taşımaz.

Sık sorulan üç soru

Makedonya vatandaşlık ücreti ne kadar?

Kanunda bir ücret ya da yatırım tutarı yazmaz. Ölçütleri Hükümetin kararnamesi belirler; o metni resmi kaynağından okuyamadığımız için bu sayfa rakam vermez. Bir rakam duyduysanız, yazılı olduğu devlet belgesini isteyin.

Kuzey Makedonya vatandaşlığı için ülkede yaşamak gerekir mi?

11. madde yolunda hayır: olağan yolun aradığı en az yedi yıllık ikamet bu yolda aranmaz. Eş için ise 9. madde aranır: ya üç yıllık evlilik ve başvurudan önce ülkede kesintisiz en az bir yıllık yasal kalış, ya da sekiz yıllık evlilik, yurt dışında yasal ve sürekli yaşama ve ülkeyle sağlam ve fiili bir bağ.

Bu yol bugün işliyor mu?

Komisyonun 4 Kasım 2026 tarihli raporuna göre hüküm yürürlüktedir; aynı rapora göre 1 Eylül 2025 ile 1 Eylül 2026 arasında bu yoldan kimse vatandaşlığa alınmamıştır ve Komisyon hükmün kaldırılmasını istemektedir.

Bu sayfanın kaynakları

OlguKaynakOkunduğu gün
11. madde: özel bilimsel, ekonomik, kültürel, sportif ya da başka ulusal çıkar; ölçütlerin kararnameyle belirlenmesi; Hükümetin görüşü; olağan yolun koşulları (7. madde), eş (9. madde), çocuklar (12. madde)Kuzey Makedonya Vatandaşlık Kanunu, İçişleri Bakanlığının gayriresmi birleştirilmiş metni (Resmi Gazete 67/92, 8/04, 98/08, 158/11, 55/16, 174/21 ve 67/22), Hükümet portalı18 Kasım 2026
Hükmün sürdüğü; önceden ikamet koşulu aranmaması; 2023’te bir ve 2024’te iki vatandaşlığa alma; düzenin kaldırılması tavsiyesi; aday ülkelerin yükümlülüğüAvrupa Komisyonu, Vize Askıya Alma Mekanizması Sekizinci Raporu, COM(2025) 792 final, Brüksel, 19 Aralık 202518 Kasım 2026
2024’te iki Türk vatandaşı, 2025’te bir Bosna-Hersek vatandaşı; sistematik vatandaşlık verilmemesi görüşüAvrupa Komisyonu, Kuzey Makedonya 2025 Raporu, SWD(2025) 753 final, Brüksel, 4 Kasım 202518 Kasım 2026
1 Eylül 2025 ile 1 Eylül 2026 arasında vatandaşlık verilmediği; değerlendirmeyi yapan kurumlar; kaldırma tavsiyesinin karşılanmadığı; Türkiye’ye ilişkin vize farkı; Aralık 2009’dan beri vizesiz seyahatAvrupa Komisyonu, Kuzey Makedonya 2026 Raporu, SWD(2026) 693 final, Brüksel, 4 Kasım 202618 Kasım 2026
Türk vatandaşlarının 90 güne kadar vize muafiyetiDışişleri Bakanlığı, Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları18 Kasım 2026

Resmi kaynağından okunamadığı için bilerek yazılmayanlar: yatırım eşikleri, herhangi bir fon, devlet harçları, özen incelemesi ücretleri, yolun bütününe ilişkin işlem süresi, başvuru kotaları, onaylı proje listeleri ve vizesiz seyahat edilen ülke sayısı.

Serka Hukuk Bürosu bu dosyada ne yapar

Kuzey Makedonya’yı soran müvekkile çoğu zaman başlamamasını söyleriz ve nedenini bir dosya satmak yerine bir paragrafta açıklarız.

Soru ciddiyse iş, taahhütten önce doğrulamadır: ölçüt kararnamesinin yürürlükteki metnini ve başvuruların alınıp alınmadığını, hiçbir para hareket etmeden ve hiçbir aracı ücreti ödenmeden önce devletin kendisinden teyit ederiz; broşürü değil, gerçekten sunulan koşulları okuruz; Avrupa Komisyonunun yazılı talebinin, alınacak vatandaşlığın kalıcılığı bakımından ne anlama geldiğini değerlendiririz.

Dosyada bağımsız avukatınız olarak hareket ederiz. Hiçbir Kuzey Makedonya düzeninin yetkili acentesi değiliz, hiçbir tanıtımcıdan ya da fondan komisyon almayız ve bu yolun var olmasında bir çıkarımız yoktur. Serka Hukuk Bürosu İstanbul’dan her ülkedeki müvekkiller için çalışır; yatırım yoluyla vatandaşlık dosyalarını, Türkiye’ninki başta olmak üzere, aynı kanıt ölçüsüyle yürütür: vatandaşlık avukatı.

Öteki programlar, aynı kanıt ölçüsüyle: yatırım yoluyla vatandaşlık veren ülkeler.