Boşanma Davası Türleri
Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve tüm sonuçları konusunda (velayet, nafaka, mal paylaşımı, tazminat) tam mutabakata vardığı davadır. Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evlilik birliğinin en az 1 yıl sürmüş olması şarttır.
- Süre: Usulüne uygun hazırlanmış dilekçe ve protokol ile tek celsede sonuçlanır. Mahkemenin yoğunluğuna göre toplamda 1-3 ay sürer
- Protokol: Velayet, nafaka miktarı, mal paylaşımı, tazminat ve kişisel ilişki düzenlemesi konularında her iki tarafın da onayladığı yazılı anlaşma gerekir
- Hakim onayı: Hakim, protokolü çocukların yararına uygun bulmak zorundadır — uygun görmezse değişiklik isteyebilir
- Her iki taraf duruşmada hazır bulunmalıdır — vekaletname ile temsil yeterli değildir
Çekişmeli Boşanma
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma sebepleri veya sonuçları konusunda anlaşamadığı durumlarda başvurulan dava türüdür. Genel veya özel boşanma sebeplerine dayanılarak açılır.
- Süre: Aile mahkemelerinin yoğunluğuna bağlı olarak 1-3 yıl arasında sürer. İstinaf süresi bu süreye dahil değildir
- Asgari evlilik süresi şartı yoktur — eşler 1 gün bile evli kaldıktan sonra çekişmeli dava açabilir
- Haklı sebep şartı: TMK m. 161-166 kapsamında boşanma sebebinin varlığı ispat edilmelidir
- Delil toplama: Tanık beyanları, mesajlar, fotoğraflar, banka kayıtları ve sosyal medya paylaşımları delil olarak kullanılabilir
Boşanma Sebepleri
Özel Boşanma Sebepleri (TMK m. 161-165)
- Zina (m. 161): Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi. Zina öğrenildiğinden itibaren 6 ay ve her halde 5 yıl içinde dava açılmalıdır
- Hayata kast, pek kötü muamele, onur kırıcı davranış (m. 162): Fiziksel şiddet, tehdit, hakaret gibi davranışlar. 6 ay ve 5 yıl hak düşürücü süre uygulanır
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m. 163): Eşlerden birinin yüz kızartıcı suç işlemesi veya toplum tarafından ahlaka aykırı kabul edilen bir yaşam sürmesi
- Terk (m. 164): Eşlerden birinin en az 6 ay süreyle ortak konutu haklı sebep olmaksızın terk etmesi. Terk eden eşe 2 aylık ihtar çekilmesi zorunludur
- Akıl hastalığı (m. 165): Eşlerden birinin iyileşmesi mümkün olmayan akıl hastalığına yakalanması ve bunun resmi sağlık raporu ile belgelenmesi
Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (m. 166)
Pratikte en sık başvurulan boşanma sebebidir. Şiddetli geçimsizlik, güven sarsılması, ekonomik sorumsuzluk, ailelerle yaşanan sorunlar, cinsel uyumsuzluk gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilir. Ortak hayatın sürdürülmesinin eşlerden beklenmeyecek düzeyde zedelenmesi yeterlidir.
Nafaka Türleri ve Miktarları (2026)
Tedbir Nafakası
Boşanma davası süresince eşe ve çocuklara ödenen geçici nafakadır. Davanın açılmasıyla birlikte talep edilir ve dava sonuçlanana kadar devam eder. Kusur aranmaz — ihtiyaç esas alınır.
İştirak Nafakası
Boşanma sonrasında velayeti almayan eşin, müşterek çocukların bakım, eğitim, sağlık ve sosyal ihtiyaçları için aylık ödediği nafakadır. Çocuk 18 yaşını doldurana kadar (eğitim devam ediyorsa daha uzun) ödenir.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan eşe ödenen nafakadır. Talep eden tarafın davada ağır kusurlu olmaması gerekir. Yoksulluk nafakası süresiz olarak belirlenebilir, ancak yeniden evlenme veya fiili birliktelik halinde kendiliğinden sona erer.
2026 Güncel Bilgi: Nafaka miktarının belirlenmesinde tarafların geliri, yaşam standardı, çocuk sayısı ve malvarlığı durumu dikkate alınır. Hakim, yıllık ÜFE/TÜFE artış oranlarına göre nafaka artışına hükmedebilir. 2026 yılı için nafaka artış oranı %33,98 (Ocak 2025 – Ocak 2026 yıllık TÜFE artışı) olarak belirlenmektedir.
Süresiz Nafaka Tartışması
2026 yılında süresiz nafakanın kaldırılması veya süreyle sınırlandırılması yoğun biçimde tartışılmaktadır. Reform taslağında nafakanın evlilik süresi, çocukların varlığı, eşin yaşı ve mesleki durumu gibi kriterlere göre 2, 5 veya 10 yıl ile sınırlandırılması önerilmektedir. Ancak henüz yasal değişiklik yapılmamıştır — mevcut düzenleme yürürlüktedir.
Velayet
Velayet kararında esas alınan ilke çocuğun üstün yararıdır. Hakim, çocuğun yaşı, sağlık durumu, eğitim ihtiyaçları, duygusal bağ ve ebeveynlerin bakım kapasitesini değerlendirir.
- 0-3 yaş: Kural olarak anneye verilir (istisnaları mevcuttur)
- 3-7 yaş: Genellikle anneye verilir, ancak babanın bakım kapasitesi de değerlendirilir
- 7+ yaş: Çocuğun görüşü de alınır ve daha dengeli bir değerlendirme yapılır
- Ortak velayet: Türk hukukunda mahkeme kararıyla ortak velayet verilmesi tartışmalıdır, ancak ebeveynlerin anlaşması halinde fiilen uygulanabilmektedir
- Kişisel ilişki hakkı: Velayeti almayan ebeveynin çocukla düzenli görüşme hakkı mahkeme tarafından belirlenir
Mal Paylaşımı
1 Ocak 2002 tarihinden sonra kurulan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi (TMK m. 218-241) uygulanır. Bu rejime göre:
- Edinilmiş mallar: Evlilik süresince elde edilen gelirler, maaş, kira geliri, ticari kazanç gibi malvarlığı değerleri eşit olarak paylaşılır
- Kişisel mallar: Evlilik öncesi mallar, miras, bağış yoluyla edinilen mallar ve kişisel kullanıma ait eşyalar paylaşıma dahil değildir
- Katılma alacağı: Her eş, diğer eşin edinilmiş mallarının toplam değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir
- Değer artış payı: Bir eşin kişisel malı ile diğer eşin malının değerinin artmasına katkıda bulunması halinde, katkı oranında alacak talep edilebilir
- Aile konutu: Eşlerden birinin rızası olmadan aile konutu satılamaz veya ipotek ettirilemez (TMK m. 194)
Tazminat
Maddi Tazminat (TMK m. 174/1)
Boşanmada kusursuz veya daha az kusurlu olan eş, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma nedeniyle zedelenen eş, diğer eşten uygun bir tazminat talep edebilir. Tazminat miktarı tarafların ekonomik durumu, evlilik süresi ve kusur derecesine göre belirlenir.
Manevi Tazminat (TMK m. 174/2)
Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan eşten manevi tazminat talep edebilir. Zina, şiddet, ağır hakaret gibi durumlarda manevi tazminata hükmedilir.
Boşanma Davası Masrafları (2026)
- Başvuru harcı: 732 TL
- Peşin harç: 732 TL
- Gider avansı: Yaklaşık 2.500 TL (tanık sayısına göre değişir)
- Toplam başlangıç masrafı: Yaklaşık 3.964 TL
- Avukat ücreti: Anlaşmalı boşanma için genellikle 30.000-70.000 TL, çekişmeli boşanma için 50.000-150.000 TL ve üzeri (2026 İstanbul baro tarifesi referans alınarak)
- Bilirkişi ve keşif masrafları: Mal paylaşımı davalarında ek masraf oluşabilir
Boşanma Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Delil toplama zamanlaması: Boşanma kararı aldığınızda delilleri güvence altına alın — mesajlar, fotoğraflar, banka hesap dökümleri önemlidir
- Sosyal medya paylaşımları: 2026 yılında sosyal medya paylaşımları mahkemelerde güçlü delil olarak kabul edilmektedir. Dava sürecinde sosyal medya kullanımına dikkat edin
- Aile konutu şerhi: Eşinizin aile konutunu satmasını engellemek için tapuya aile konutu şerhi koydurabilirsiniz
- Çocuklar için tedbir kararı: Dava süresince çocukların velayeti ve nafakası için geçici tedbir talep etmeyi unutmayın
- Anlaşmalı boşanmada protokolü dikkatli hazırlayın: Bir kez imzalandıktan sonra değiştirmek çok zordur
- Hak düşürücü sürelere dikkat: Özellikle zina ve terk sebebiyle boşanmada süre sınırları vardır
2026 Yargı Reformu Beklentileri
2026 yılında boşanma hukukunda önemli reform tartışmaları devam etmektedir:
- Dosya ayrımı modeli: Mahkeme evliliğin temelinden sarsıldığına kanaat getirdiği anda boşanmaya karar verecek. Velayet, mal paylaşımı ve tazminat davaları ayrı dosyada devam edecek
- Nafaka süresi sınırlandırması: Süresiz nafakanın evlilik süresine göre sınırlandırılması gündemde
- Aile arabuluculuğu: Boşanma davası öncesi zorunlu arabuluculuk müessesesi tartışılmakta
- Dijital deliller: E-posta, WhatsApp mesajları, sosyal medya paylaşımları ve konum verilerinin delil olarak kabulüne ilişkin düzenlemeler bekleniyor
⚠️ Önemli Not: Bu reform tasarıları henüz yasalaşmamıştır. Mevcut düzenlemeler yürürlüktedir. Güncel gelişmeler için bir hukuk profesyoneliyle görüşmenizi öneririz.
Neden Serka Hukuk Bürosu?
- Aile hukuku uzmanlığı: Boşanma, velayet, nafaka ve mal paylaşımı davalarında kapsamlı deneyim
- Stratejik yaklaşım: Her dosyaya özel strateji belirleme — anlaşmalı çözüm mümkünse hızlı sonuçlandırma, çekişmeli ise güçlü delil hazırlığı
- Gizlilik ilkesi: Tüm süreç tam gizlilik içinde yürütülür
- Şeffaf ücretlendirme: Başlangıçta belirlenen net ücret yapısı, sürpriz masraf yok
- Dava takibi: Her aşamada müvekkillerimizi bilgilendiriyor, süreci birlikte yönetiyoruz
Boşanma sürecinizde hukuki destek almak için bugün bizimle iletişime geçin.