Devlet tahvili ile vatandaşlık için 2026’da aranan, en az 500.000 Amerikan Doları (USD) veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarının üç yıl tutmak şartıyla satın alınmasıdır. Devlet borçlanma araçları yoluyla Türk vatandaşlığında döviz, işlemden önce bir bankaya ve o bankaca da Merkez Bankasına satılır; satıştan elde edilen Türk Lirası tutarla aynı bankada Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma aracı, yani Devlet tahvili ya da Hazinenin varlık kiralama şirketinin kira sertifikası alınır ve üç yıl tutulur (Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2-d ve m.20/10; Hazine ve Maliye Bakanlığının usul ve esasları m.4/2). Yatırımı Hazine ve Maliye Bakanlığı tespit eder; Bakanlığa başvuruyu yalnız banka iletir, Bakanlık da uygunluk yazısını İçişleri Bakanlığına bildirir. Vatandaşlık kararını Cumhurbaşkanı verir (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12/1-b).
Yolun usulünü Hazine ve Maliye Bakanlığının “Türk Vatandaşlığını Devlet Borçlanma Araçlarını Satın Alarak İstisnai Olarak Kazanmak İsteyen Yabancı Kişilerin Başvuru Süreçleri İçin Uygulanacak Usul ve Esaslar” başlıklı metni koyar (bu sayfada kısaca Usul ve Esaslar). Bu metin, 14 Şubat 2020 tarihli önceki usul ve esasları yürürlükten kaldırmıştır (m.8/2). Bu yol hakkında hala anlatılan altı şey bugünkü metinlere uymaz: Eurobond, Hazine bonosu, elde bulunan Türk Lirası, beş iş günlük süre, kademeli blokaj ve banka değiştirme. Her biri aşağıda maddesiyle gösterilmiştir.
Serka Hukuk Bürosu olarak bu yolun dosyasını bankanın ilk uyum sorusundan vatandaşlık kararına kadar yürütüyoruz: yolu hangi bankanın yürüttüğünü ve şartlarını para gönderilmeden önce bankadan yazılı olarak alıyor, Usul ve Esasların ekindeki beyanname ile dilekçeleri yatırımcının imzasına hazırlıyor, vekaletnameyi bankanın aradığı yetkilere göre kuruyoruz. Aşağıdaki banka bilgileri, 2026 dosyalarımızda bankaların büromuza yazdığı cevaplardır. Vatandaşlık dosyalarındaki çalışmamız vatandaşlık avukatı sayfamızda, programın yedi yolu yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimizde anlatılır; bu sayfa yalnız Devlet borçlanma araçları yolunu ele alır.
Bir bakışta devlet tahvili yoluyla vatandaşlık
| Konu | Kural | Nerede yazılı |
|---|---|---|
| Tutar | En az 500.000 USD veya karşılığı döviz. Tespit tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuruyla ölçülür; 13 Kasım 2026 tarihli listedeki kurla (50,3584) eşik 25.179.200 Türk Lirasına denk geliyordu | Yönetmelik m.20/2-d ve m.20/6; Usul ve Esaslar m.4/1 |
| Ne tutulur | Bakanlığın ihraç ettiği Türk Lirası cinsinden Devlet iç borçlanma senetleri ya da Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketinin yurt içi piyasalarda ihraç ettiği Türk Lirası cinsinden kira sertifikaları. Eurobond ve döviz cinsinden senetler tanımın dışındadır | Usul ve Esaslar m.3/1-b; Yönetmelik m.20/10 |
| Ne zaman, nerede | Döviz önce bankaya, o bankaca da Merkez Bankasına satılır; araç satışla aynı gün veya takip eden ilk iş günü, dövizi satın alan bankada alınır. Bankalar arası geçişe imkan tanınmaz; elde bulunan ya da Türk Lirası olarak gönderilen paranın satılacak dövizi yoktur | Yönetmelik m.20/10; Usul ve Esaslar m.4/2 |
| Ne kadar süre | Üç yıl. Bir bekleme süresi değil, tutma şartıdır: asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihinde başlar ve vatandaşlık başvurusu için dolması beklenmez. Vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır; Hazine bonosunun vadesi buna yetmez | Usul ve Esaslar m.4/4; 4749 sayılı Kanun m.3 |
| Kim karar verir | Hazine ve Maliye Bakanlığı, yalnız bankanın resmi yazısı üzerine; yatırımcının ya da vekilinin doğrudan sunduğu başvuru dikkate alınmaz. Uygunluk yazısı İçişleri Bakanlığına bildirilir, bir örneği bankayla paylaşılır | Usul ve Esaslar m.5/2 ve m.6/2 |
| Değer düşerse | Aracın fiyatının piyasa koşulları nedeniyle asgari tutarın altına düşmesi başvuruyu ve kazanımı etkilemez | Usul ve Esaslar m.4/10 |
| Getiri ve vergi | Yatırımcı faiz ya da kira getirisinden serbestçe faydalanır; 31 Aralık 2026’ya kadar iktisap edilen araçların gelir ve kazançlarında vergi tevkifatı oranı %0’dır | Usul ve Esaslar m.4/5; 2006/10731 sayılı Kararın geçici 4 üncü maddesi, 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik |
| Aile ve bizzat yapılacaklar | Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu aynı hükmün kapsamındadır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün sıkça sorulan sorular sayfası dört işin bizzat yapılmasını ister; ilki olan uygunluk adımında Bakanlığın muhatabı yatırımcı değil, bankadır | 5901 sayılı Kanun m.12/1-b; Genel Müdürlüğün sayfası; Usul ve Esaslar m.5/2 |
| Süre | Bakanlığın tespiti ve Cumhurbaşkanı kararı için süre yazılmamıştır. Vatandaşlık dosyalarımızda 2019 ile 2021 arasında karar, başvurunun yapılmasından üç dört ay sonra çıkıyordu; 2026’da birçok dosyada bekleyiş dört ayı çok aştı | Yönetmelik m.20 ile Usul ve Esaslar süre yazmaz; dosyalarımız |
2026’da devlet tahvili ile vatandaşlık şartları: Yönetmelik ne diyor?
Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrası yedi yatırım yolu sayar; (d) bendi bunlardan Devlet borçlanma araçlarına ayrılmış olanıdır ve şu yabancıyı tarif eder: “En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen.” Fıkranın girişine göre bu şartı sağlayan yabancı, 5901 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.
Gündelik dilde bu yola devlet tahvili ile vatandaşlık denir. Yönetmeliğin terimi ise Devlet borçlanma araçlarıdır ve Devlet tahvilinden geniştir: Hazinenin varlık kiralama şirketince ihraç edilen kira sertifikalarını da içine alır. Yolu dört unsur kurar: tutar, üç yıl tutma şartı, dövizin işlemden önce Merkez Bankasına satılması ve Hazine ve Maliye Bakanlığının tespiti. Komşu yolların tespitini başka kurumlar yapar: mevduatı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), taşınmazı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, fon katılma payını Sermaye Piyasası Kurulu tespit eder.
Kanun bu yolda da bir hak değil, bir imkan tanır: 12 nci madde “kazanabilirler” sözünü kullanır, 10 uncu madde aranan şartları taşımanın kişiye mutlak bir hak sağlamadığını yazar ve 12 nci maddenin ikinci fıkrasına göre milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir. Bu yol, üç yıl boyunca bir taşınmazı ya da bir banka bakiyesini değil, Devletin kendi borçlanma senedini tutmak isteyen yatırımcının yoludur.
Şartlar üç metinde yazılıdır. Yönetmelik m.20/10 paranın yolunu çizer: “İkinci fıkranın (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu bankaca da Merkez Bankasına satılır. Satım sonucu; […] ikinci fıkranın (d) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında, […] üç yıl süre ile tutulur.” Satışın ayrıntısını Merkez Bankasının “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik Kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Yapılacak Döviz Satışına İlişkin Uygulama Talimatı” düzenler; Talimat 21 Ocak 2022’de yürürlüğe girmiştir ve 16 Kasım 2026’da okuduğumuz metninin kapağı 1 Ekim 2026 tarihlidir. Tespitin usulünü Yönetmelik tespiti yapan kuruma bırakır (m.20/9); Hazine ve Maliye Bakanlığının Usul ve Esasları bu fıkraya dayanılarak hazırlanmıştır (m.2/1).
| Metin ve madde | Yazdığı | Dosyadaki sonucu |
|---|---|---|
| Usul ve Esaslar m.4/1 | Yatırımcı, ilgili mevduat ve katılım bankaları üzerinden en az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma aracını üç yıl tutmak şartıyla satın alır | Alım bir mevduat ya da katılım bankasının Türkiye’de bulunan merkez ya da şubesi üzerinden yapılır (m.3/1-d) |
| Uygulama Talimatı m.4/1 ve m.3/1-b | Döviz, işlem kuru üzerinden Merkez Bankasına satılmak üzere bir bankaya satılır; işlem kuru, dövizin Türk lirasına çevrildiği gün Merkez Bankası tarafından saat 11.00’de ilan edilen döviz alış kurudur | Elde edilecek Türk Lirası satış günü belli olur; kur önceden sabitlenmez |
| Uygulama Talimatı m.5/2 | Bankalarca Merkez Bankasına satışı yapılacak döviz cinsleri ABD doları, Euro, İngiliz sterlini ve İsviçre frangıdır; diğer döviz cinslerini banka bunlardan birine dönüştürerek satar | Başka bir dövizle gelen havale de bu yola girer; Türk Lirası olarak gelen para girmez |
| Usul ve Esaslar m.4/2 | “Döviz satış işlemi sonucu elde edilen Türk Lirası tutarla aynı gün veya takip eden ilk iş günü içerisinde Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma aracı alımı yapılır. Döviz satışı ile yatırımın yapıldığı banka aynı olmak zorundadır ve bankalar arası geçişe imkan tanınmaz.” | Banka ve alınacak araç döviz satılmadan önce bellidir; üç yıl boyunca banka değiştirilemez |
| Usul ve Esaslar m.4/3 | Alım, döviz satışından elde edilen ve en az 500.000 Amerikan Dolarına karşılık gelen Türk Lirası tutarın altında kalmayacak şekilde yapılır | Gönderilen tutar, havale masrafları ve aracın fiyatı gözetilerek eşiğin üzerinde bir payla belirlenir |
| Usul ve Esaslar m.4/4 | Yatırımcı aracın alım tarihinden itibaren üç yıl süre ile hesabında tutulacağını taahhüt eder, banka bu taahhüde ilişkin işlemleri yapar; üç yıllık asgari yatırım süresinin başlangıcı, asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihidir | Vatandaşlık başvurusu bu sürenin dolmasını beklemez; başlangıç tarihi için tablonun altındaki nota bakınız |
| Usul ve Esaslar m.4/6 | Yatırımcı ekteki beyan ve dilekçeleri imzalar, kimlik belgeleriyle birlikte bankaya sunar. “Belgelerde yer alan bilgilerin birbiriyle tutarlı olması gerekir.” | Ad, pasaport numarası ve tutar bütün belgelerde aynı biçimde yazılır |
| Usul ve Esaslar m.4/7 | Üç yıllık süre içinde tutar, kısmi veya tam satış, devir veya transfer gibi işlemlerle yatırımcı iradesi ile azaltılamaz; azaltılırsa banka takip eden ilk iş günü içinde resmi yazıyla Bakanlığa ve İçişleri Bakanlığına bilgi verir | Kısmi bir satış da bildirilir |
| Uygulama Talimatı m.7 | “Merkez Bankasınca döviz alış sürecinin tamamlanması sonrasında döviz satışından herhangi bir nedenle vazgeçilemez ve ilgili işlemler iptal edilemez.” | Karar noktası havaleden öncedir, sonra değil |
| Uygulama Talimatı m.8/2 ve m.9 | Döviz satım işlemlerine ilişkin belgeleri banka hazırlar ve başvuruda bulunacak kişiye verir; işlemlerin suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine ilişkin standartlara uygunluğunu banka kontrol eder | Paranın kaynağını gösteren belgeler havaleden önce bankaya sunulur |
Üç yılın başlangıcı için metnin içinde iki ifade vardır. m.4/4 başlangıç olarak asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihini esas alır; yatırımcının bankaya verdiği Türkçe dilekçe (EK-3) ise araçların, Bakanlığın satın almayı “tespit ettiği tarihten itibaren olmak üzere en az 3 yıl süre ile” yatırım hesabında tutulmasını ister. Blokeyi kaldırmadan önce üç yılın sonunu bu iki tarihten geç olanına göre hesaplamak ve bankadan yazılı teyit almak güvenli olandır.
Devlet borçlanma araçları nelerdir? Devlet tahvili, kira sertifikası, Eurobond, Hazine bonosu
Bu yolda hangi aracın sayıldığını Usul ve Esasların tanımı belirler. Metne göre bu terim, “Bakanlık tarafından ihraç edilen Türk Lirası cinsinden Devlet iç borçlanma senetleri ile 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi tarafından yurt içi piyasalarda ihraç edilen Türk Lirası cinsinden kira sertifikalarını” ifade eder (m.3/1-b). Tanımın üç süzgeci vardır: aracı kimin ihraç ettiği, hangi piyasada ihraç edildiği ve hangi para birimi cinsinden olduğu.
4749 sayılı Kanun Devlet iç borçlanma senetlerini (DİBS) yurt içinde ihraç edilen borçlanma senetleri olarak tanımlar ve vadelerine göre ikiye ayırır: Devlet tahvili “ihraç edildikleri tarih itibarıyla bir yıl (364 gün) ve daha uzun vadeli”, Hazine bonosu ise “vadeleri bir yıldan kısa olan (364 güne kadar)” Devlet iç borçlanma senedidir (m.3). Usul ve Esaslar buna bir vade kuralı ekler: “Vadesine üç yıldan az kalan Devlet borçlanma araçlarının vatandaşlık başvurusu için kullanılmaması esas olup uygun Devlet borçlanma aracının seçilmesi bankaların ve yatırımcının sorumluluğundadır. Bakanlığın bu konuda yönlendirme yapma yetkisi bulunmamaktadır.” (m.4/4). Bu kuralların sonucu şudur:
| Araç | Bu yolu taşır mı? | Dayanağı |
|---|---|---|
| Türk Lirası cinsinden Devlet tahvili | Evet; vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır | Usul ve Esaslar m.3/1-b ve m.4/4 |
| Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketinin yurt içi piyasalarda ihraç ettiği Türk Lirası cinsinden kira sertifikası | Evet; vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır | Usul ve Esaslar m.3/1-b ve m.4/4 |
| Eurobond (yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahvil) | Hayır | Tanım yalnız Türk Lirası cinsinden iç borçlanma senetlerini sayar (m.3/1-b). Yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahvilleri de sayan 2020 metni yürürlükten kaldırılmıştır (m.8/2) |
| Döviz cinsinden Devlet iç borçlanma senedi | Hayır | Tanım “Türk Lirası cinsinden” der (m.3/1-b); Yönetmelik de satıştan elde edilen tutarın “Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında” tutulmasını arar (m.20/10) |
| Yurt dışı piyasalarda ihraç edilen kira sertifikası | Hayır | Tanım “yurt içi piyasalarda ihraç edilen” sertifikaları sayar (m.3/1-b) |
| Hazine bonosu | Kullanılmaması esastır | İhraç tarihinde vadesi bir yıldan kısadır (4749 sayılı Kanun m.3); vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır (m.4/4) |
| Bankaların, şirketlerin ya da başka varlık kiralama şirketlerinin tahvil, bono ve kira sertifikaları | Hayır | Tanım ihraççı olarak yalnız Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketini sayar (m.3/1-b) |
Vade bu yolun en dar yeridir. 2026’da bir kamu bankasının büromuza gönderdiği listede, sunduğu yedi Türk Lirası ihraçtan yalnız birinin vadesi bu yolun aradığı kadardı. Araç bu yüzden döviz satılmadan önce, bankanın o günkü listesi üzerinden seçilir; seçimin sorumluluğu bankada ve yatırımcıdadır, Bakanlık yönlendirme yapmaz.
Bakanlığın yeni Usul ve Esasları 2020 metninden neyi değiştirdi?
Yürürlükteki metnin başlığı “Türk Vatandaşlığını Devlet Borçlanma Araçlarını Satın Alarak İstisnai Olarak Kazanmak İsteyen Yabancı Kişilerin Başvuru Süreçleri İçin Uygulanacak Usul ve Esaslar”dır. Metin önceki düzenlemeyi açıkça kaldırır: “14 Şubat 2020 tarihli Bakan Olur’u ile yürürlüğe konulan Devlet Borçlanma Araçlarına Yatırım Yapan Yabancının Türk Vatandaşlığına Başvurabilmesine Yönelik Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca Belirlenen Usul ve Esaslar yürürlükten kaldırılmıştır.” (m.8/2). Üzerinde tarih yoktur; onay/yayımı tarihinde yürürlüğe girdiğini yazar (m.9). Bakanlık onu kendi sitesinde, “Kamu Finansmanı Mevzuatı” sayfasının “İstisnai Vatandaşlık Edinimi, Kredi Tescilleri ile Garanti Üstlenim ve İkraz Anlaşması” başlığı altında yayımlar; dosyanın adresi 2026 yılının Haziran ayı klasöründedir. 2026’da bir kamu bankasının yabancı yatırımlar biriminin büromuza gönderdiği metin, Bakanlığın sitesindeki metinle kelimesi kelimesine aynıdır.
2020 metni de Bakanlığın sitesinde durmaya devam ediyor; 16 Kasım 2026’da eski adresinden indirilebiliyordu. Aynı gün bu yol için Google’da yaptığımız altı Türkçe aramanın beşinde ilk sonuç bu eski metindi. Yürürlükteki Usul ve Esaslar altı aramanın hiçbirinde ilk sayfada yer almıyordu ve sonuçların üstündeki özetler eski metnin kurallarını tekrarlıyordu. İki metnin ayrıldığı yerler şunlardır:
| Konu | 2020 metni (yürürlükten kaldırıldı) | Yürürlükteki Usul ve Esaslar |
|---|---|---|
| Sayılan araçlar | “Devlet iç borçlanma senetleri ve dış finansman sağlamaya yönelik yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahviller” ile “yurt içi ve yurt dışı piyasalarda ihraç edilen” kira sertifikaları | Yalnız Türk Lirası cinsinden Devlet iç borçlanma senetleri ve yurt içi piyasalarda ihraç edilen Türk Lirası cinsinden kira sertifikaları (m.3/1-b) |
| Tutarın para birimi | “net 500.000 ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirası” | “en az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz”; döviz önce satılır, alım o satıştan elde edilen Türk Lirasıyla yapılır (m.4/1 ila m.4/3) |
| Elde bulunan araçlar | Yönetmelikten önce ya da sonra bir bankadaki yatırım hesabında bulunan araçlar başvuruya esas olabiliyordu | Alım, döviz satışıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü, o satıştan elde edilen lirayla yapılır (m.4/2 ve m.4/3); metin elde bulunan araçlara yer vermez |
| Bakanlığın süresi | Yazı ve ekleri eksiksiz teslim edildikten sonra tespit “5 işgünü içerisinde” bildirilirdi | Bakanlık için süre yazılmamıştır; bankanın eksik ya da hatalı belgeyi tamamlaması için yirmi iş günü vardır, tamamlanmazsa yeniden başvurulur (m.6/1) |
| Kademeli blokaj | “Peyder pey bloke edilerek asgari yatırım şartının sağlanması durumunda, en son gerçekleştirilen blokaj tarihi” başlangıç sayılırdı | Başlangıç, asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihidir (m.4/4); metin peyder pey blokajdan söz etmez ve alımın döviz satışıyla aynı gün ya da ertesi iş günü yapılmasını arar (m.4/2) |
| Birden fazla banka, banka değiştirme | “birden fazla bankada yatırım hesabı açılarak blokaj işlemi yapılabilir”; tespitten sonra araçlar başka bir bankaya aktarılabilirdi | “Döviz satışı ile yatırımın yapıldığı banka aynı olmak zorundadır ve bankalar arası geçişe imkan tanınmaz.” (m.4/2) |
| Aracı başka bir Devlet borçlanma aracıyla değiştirme | Kalan süreden kısa vadeli olmamak şartıyla mümkündü | “Devlet borçlanma araçları arasında geçişe imkan tanınmaz.” Tek istisna, aracın Bakanlıkça erken itfa edilmesidir (m.7/1) |
| Yurt dışında saklanan araçlar | Yurt dışı şubede ya da uluslararası saklamacı kuruluşta saklanan araçların Türkiye’deki bir hesapta takip edilmesi mümkündü | Böyle bir hüküm yoktur; banka, mevduat ve katılım bankalarının Türkiye’de bulunan merkez ve şubeleridir (m.3/1-d) |
| Tespitin bildirildiği yer | Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile Göç İdaresi Genel Müdürlüğü | Uygunluk yazısı İçişleri Bakanlığına resmi yazıyla bildirilir, bir örneği bankayla paylaşılır (m.6/2) |
İki metnin ortak yanları da vardır: hesapta tutma ihtiyaridir ve yatırımcı faiz ya da kira getirisinden serbestçe faydalanır, vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır, vekil eliyle yürüyen başvuruda vekaletname başvurunun bütün işlemlerini taşımalıdır. Değişen, yolun artık tek bir bankada, yalnız Türk Lirası cinsinden iç borçlanma araçlarıyla ve yalnız bankanın resmi yazısı üzerinden yürümesidir.
500.000 dolar şartı ne zamandan beri var? 2018 ve 2022 değişiklikleri
Bu yolda tutar 19 Eylül 2018’den beri 500.000 Amerikan Dolarıdır. O gün 30540 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Yönetmelik, (d) bendindeki “3.000.000 Amerikan Doları” ve “Hazine Müsteşarlığınca” ibarelerini sırasıyla “500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası” ve “Hazine ve Maliye Bakanlığınca” olarak değiştirdi. 2018 ile 2022 arasında bendin sözleri, karşılığı Türk Lirası tutarında araç alınmasına da yer veriyordu.
6 Ocak 2022 tarihli ve 31711 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Yönetmelik bendi bugünkü sözleriyle yeniden yazdı; “ya da karşılığı Türk Lirası” sözü bentte artık yoktur. Aynı değişiklik 20 nci maddeye iki fıkra ekledi ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi: tespitin usulünü tespiti yapan kuruma bırakan dokuzuncu fıkra ile dövizin işlem öncesinde bir bankaya, o bankaca da Merkez Bankasına satılmasını arayan onuncu fıkra. Onuncu fıkra, (d) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarların Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında tutulacağını ilk halinden beri yazar.
Eski sözler iki resmi metinde yaşamaya devam ediyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün sıkça sorulan sorular sayfası 16 Kasım 2026’da bu yolu hala şöyle yazıyordu: “En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında Devlet borçlanma araçlarını satın alıp üç yıl tutacağına dair taahhütte bulunmak”. Bakanlığın yürürlükten kalkan 2020 metni de tutarı “net 500.000 ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirası” olarak veriyordu. Yürürlükteki Yönetmelik de Usul ve Esaslar da yalnız “veya karşılığı döviz” der; Türk Lirası olarak getirilen para bu yolu karşılamaz.
Hazine ve Maliye Bakanlığı yatırımı nasıl tespit eder?
Bu yolda tespit kurumu Hazine ve Maliye Bakanlığıdır (Yönetmelik m.20/2-d). Usul ve Esaslar tespiti beş adımda kurar:
- Döviz, Merkez Bankasına satılmak üzere bankaya satılır; banka, satıştan elde edilen Türk Lirasıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü, en az 500.000 Amerikan Dolarına karşılık gelen Türk Lirası tutarın altında kalmayacak şekilde Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma aracı alır. Döviz satışı ile yatırımın yapıldığı banka aynı olmak zorundadır (m.4/2 ve m.4/3).
- Yatırımcı aracı üç yıl süre ile hesabında tutacağını taahhüt eder; Usul ve Esasların ekindeki beyannameyi ve dilekçeleri imzalayıp kimlik belgeleriyle bankaya sunar. Belgelerdeki bilgiler birbiriyle tutarlı olmalıdır ve başka dilde bir dilekçe imzalanmışsa Türkçesi de imzalanır (m.4/4 ve m.4/6; EK-2 ila EK-4).
- Banka Bakanlığa PDF biçiminde bir resmi yazı gönderir ve şunları ekler: üst yazı ile satın alınan Devlet borçlanma aracına ilişkin bilgiler; yatırımcının imzaladığı beyan ve dilekçelerin Türkçe ve İngilizce metinleri; Merkez Bankası Talimatındaki döviz satış formu; yatırımcının pasaport örneği; borçlanma aracı alımını gösteren yatırımcı hesap dökümü; gerektiğinde vekaletname ve vekilin kimlik örneği (Usul ve Esaslar m.5/1). Yazı, bankanın içyönergesinde belirtilen iki üst düzey banka yetkilisinin imzasını taşır (m.5/3) ve “T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü, Yatırımcı İlişkileri Dairesi”ne hitaben, mümkün olduğu durumlarda KEP üzerinden gönderilir (m.5/4). Metnin beşinci eki bu dairenin adreslerini verir: KEP adresi hazinevemaliye@hs01.kep.tr, e-posta adresi kaf.iro@hmb.gov.tr. Bu adresler bankanın yazısı içindir. Yatırımcının ve avukatının bu adımdaki yerini metin açıkça yazar: “İlgili bankalar tarafından iletilmeyen ya da resmi yazı ile KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) üzerinden veya iadeli taahhütlü posta ile gönderilmeyip yalnızca e-posta veya diğer kanallar aracılığıyla iletilen başvurular ile yatırımcılar ve/veya vekilleri tarafından doğrudan Bakanlığa sunulan başvurular dikkate alınmaz.” (m.5/2).
- Bakanlık ön değerlendirme yapar ve eksik ya da hatalı bilgi ve belge için bankadan düzeltme ister; eksikler Bakanlığın yazılı tebliğinden itibaren yirmi iş günü içinde tamamlanmazsa yeniden başvurulur (m.6/1).
- Bakanlık şartların taşındığını tespit ederse “konu, istisnai vatandaşlık başvurusu sürecinin diğer aşamalarına geçilmesini teminen Bakanlık tarafından uygunluk yazısı hazırlanarak İçişleri Bakanlığına resmi yazı ile bildirilir. Söz konusu uygunluk yazısının bir örneği, yatırımcıya ve/veya vekillerine bilgi verilmesini teminen banka ile paylaşılır.” (m.6/2). Bakanlık “yatırımcılarla ve/veya vekilleriyle doğrudan irtibata geçmez; yalnızca bankalar aracılığıyla bilgilendirme yapar” (m.6/3). Değerlendirme olumlu sonuçlandıktan sonra da banka, üç yıllık hesapta tutma taahhüdünün devam edip etmediğini ayda bir kez Bakanlığa bildirir (m.6/4).
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün iki metni aynı adımı başka sözlerle anlatır. Sıkça sorulan sorular sayfası şunu yazar: “Uygunluk belgesi alınması, kısa dönem ikamet izni başvurusu, ikamet izin kartının alınması ve vatandaşlık başvurusu için yabancıların bizzat başvurularını kendileri yapmaları gerekmektedir.” Aynı sayfa, Devlet borçlanma araçlarını satın alanlar için belgenin “Hazine ve Maliye Bakanlığından” alınacağını söyler. Genel Müdürlüğün “Yabancı Yatırımcıların İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmalarına İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı metni ise uygunluk belgesi başvurusunun yabancı tarafından bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekaletname ile tayin edilmiş vekili tarafından yapılacağını (m.3/1), tespitin tespit kurumunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağını (m.4/1) ve uygunluk belgesinin başvuru sahibine, Genel Müdürlüğe ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne gönderileceğini (m.4/2) yazar.
Üç metin bu yolda birbirini tutmaz. Yönetmelik tespitin usulünü tespiti yapan kuruma bırakmıştır (m.20/9) ve Bakanlığın kendi metni yatırımcının doğrudan başvurusunu kabul etmez. Genel Müdürlüğün sayfası bu yol için ayrı bir açıklama yapmaz. Yolculuk bu yüzden sayfanın saydığı öteki üç işe, yani ikamet izni başvurusuna, ikamet izin kartının alınmasına ve vatandaşlık başvurusuna göre planlanır; uygunluk adımı bankanın yazısıyla yürür.
Devlet tahvili alarak vatandaşlık nasıl alınır? Sırasıyla adımlar
Bu yolda sıra bankadan başlar. Banka ve araç döviz satılmadan önce seçilir, çünkü satış geri alınamaz ve araç satışla aynı gün ya da ertesi iş günü alınır. Ardından bankanın yazısı üzerine Bakanlığın uygunluk yazısı, onun üzerine 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca kısa dönem ikamet izni gelir; 5901 sayılı Kanunun m.12/1-b hükmü vatandaşlık başvurusunu bu izni almış olan yabancıya açar. Aşağıdaki tabloda her adımın kimin elinde olduğu, yatırımcının hangisinde bizzat bulunacağı, adımdan ne çıktığı ve ne kadar sürdüğü yazılıdır.
| Adım | Kim yapar; yatırımcı nerede bizzat bulunur | Sonucu | Süre: metinlerin koyduğu, dosyalarımızın gösterdiği |
|---|---|---|---|
| 1. Bankanın seçilmesi ve şartlarının yazılı olarak alınması | Yatırımcının avukatı, bankayla yazışarak; bizzat bulunmak gerekmez | Bankanın yazılı cevabı: bu yolu yürütüp yürütmediği, hesabı vekaletle açıp açmadığı, vekaletnamede aradığı yetkiler, o gün sunabildiği araçlar ve vadeleri | Havaleden önce; Merkez Bankasının alışı tamamlandıktan sonra satıştan vazgeçilemez (Uygulama Talimatı m.7) |
| 2. Vergi numarası, banka hesabı ve yatırım hesabı | Vekaletle yürür. 2026’da bir kamu bankasının yabancı yatırımlar birimi büromuza, yatırım hesabını doğrulanmış vekaletnameyle açtığını ve vekaletle internet bankacılığı tanımlamadığını yazdı | Dövizin geleceği hesap ve araçların tutulacağı yatırım hesabı | Metinlerde süre yok |
| 3. Dövizin bankaya, o bankaca da Merkez Bankasına satılması | Banka, yatırımcının hesabından; bizzat bulunmak gerekmez | Döviz alım belgesi; satışa ilişkin belgeleri banka hazırlar ve yatırımcıya verir (Uygulama Talimatı m.8/2) | Satış günü: işlem kuru o günün saat 11.00’de ilan edilen döviz alış kurudur (m.3/1-b) |
| 4. Aracın alınması, taahhüt ve blokaj | Dövizi satın alan banka. Yatırımcı EK-2’deki beyannameyi, EK-3 ve EK-4’teki dilekçeleri imzalar ve kimlik belgeleriyle bankaya sunar (Usul ve Esaslar m.4/6); vekil imzalayacaksa vekaletname bu yetkiyi taşımalıdır (m.5/6) | Yatırım hesabında, üzerine üç yıllık bloke konulmuş Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma aracı | Döviz satışıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü (m.4/2) |
| 5. Bankanın Bakanlığa resmi yazısı ve uygunluk yazısı | Banka; yazıyı iki üst düzey banka yetkilisi imzalar ve mümkün olduğu durumlarda KEP üzerinden gönderir (m.5/3 ve m.5/4). Yatırımcı ya da vekili Bakanlığa doğrudan başvuramaz (m.5/2). Bakanlık ön değerlendirme yapar | Bakanlığın uygunluk yazısı; İçişleri Bakanlığına bildirilir, bir örneği banka üzerinden yatırımcıya ulaşır (m.6/2) | Bakanlık için süre yok. Eksik ya da hatalı belge, Bakanlığın yazılı tebliğinden itibaren yirmi iş günü içinde tamamlanmazsa yeniden başvurulur (m.6/1) |
| 6. Kısa dönem ikamet izni (6458 sayılı Kanun m.31/1-j) | İl Göç İdaresi Müdürlüğü ya da İstanbul ve Ankara’da faaliyette bulunan Özel Ortak Ofisler; Genel Müdürlüğün sayfasına göre başvuru ve ikamet izin kartının alınması bizzat | İkamet izni; her yabancı için ayrı ikamet izni belgesi düzenlenir (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.23/1-c) | Yönetmelik başvurunun sonuçlandırılması için en çok doksan gün tanır ve süreyi bilgi ve belgelerin tam olarak teslim edildiği tarihten başlatır; bildirilen eksik otuz gün içinde tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır (aynı Yönetmelik m.22/1 ve 2). 2019 ve 2020’deki dosyalarımızda kartın gelmesi başvurudan sonra üç hafta kadar sürdü |
| 7. Vatandaşlık başvurusu ve karar | Kanun başvuru makamı olarak ikamet edilen yer valiliğini gösterir (5901 sayılı Kanun m.37). Genel Müdürlüğün sayfası dosyanın İstanbul ve Ankara’da Özel Ortak Ofislerde, öteki illerde İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünde düzenlendiğini ve başvurunun bizzat yapılacağını yazar. Dosya için Milli İstihbarat Teşkilatından ve Emniyet Genel Müdürlüğünden arşiv araştırması istenir (Yönetmelik m.35/2); karar Cumhurbaşkanınındır | Cumhurbaşkanı kararı; hükmünü karar tarihinden itibaren doğurur (5901 sayılı Kanun m.20/1) | Karar için yazılı bir süre yoktur; yapılan araştırma ve soruşturma bir yıl geçerlidir (Yönetmelik m.72/4). Vatandaşlık dosyalarımızda 2019 ile 2021 arasında karar başvurudan üç dört ay sonra çıkıyordu; 2026’da birçok dosyada bekleyiş dört ayı çok aştı |
İlk beş adım, vekaletle çalışan bir bankada yatırımcı Türkiye’ye gelmeden yürüyebilir ve dosyalarımızda bizim işimizdir: bankayla yazışma, vergi numarası, vekaletname için konsolosluk ya da noter randevusu, beyanname ve dilekçelerin doldurulması, aile belgelerinin Türkçe tercümeleri. Yatırımcının yolculuğu altıncı ve yedinci adımlara göre planlanır. Bizim yürütemediğimiz bir adım çıkarsa, nedenini söyleyerek yatırımcıya bırakırız.
Vatandaşlık için üç yıl beklemek gerekir mi?
Gerekmez. Üç yıl, Yönetmeliğin (d) bendindeki tutma şartıdır ve asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihinde işlemeye başlar (Usul ve Esaslar m.4/4); başvurudan önce geçmesi gereken bir süre değildir. Bankanın yazısı üzerine Bakanlık, şartların taşındığını tespit ettiğinde uygunluk yazısını İçişleri Bakanlığına bildirir (m.6/2); ikamet izni, vatandaşlık başvurusu ve Cumhurbaşkanı kararı araçlar tutulurken gelir. Tutma şartı kararla sona ermez: banka, taahhüdün sürüp sürmediğini ayda bir kez Bakanlığa bildirmeye devam eder (m.6/4).
Taahhüdü kaldırmak yatırımcının hakkıdır ve başvuru sürecini iptal ettirir
Hesapta tutma ihtiyaridir, ama (d) bendinin şartı üç yıl tutmaktır ve bozulduğu ertesi iş günü bildirilir. Üç yıl içinde tutar, kısmi veya tam satış, devir ya da transfer gibi işlemlerle yatırımcının iradesiyle azaltılırsa banka, takip eden ilk iş günü içinde resmi yazıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına ve İçişleri Bakanlığına (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ve Göç İdaresi Başkanlığı) bilgi verir (m.4/7). Metin yatırımcıya bir çıkış hakkı da tanır: “Yatırımcının söz konusu taahhüdünü kendi isteği ile kaldırma ve Devlet borçlanma aracını satarak, devrederek vatandaşlık başvurusu sürecini iptal ettirme hakkı bulunmaktadır.” Banka bu durumu ve araç ya da hesap üzerinde kullanımı kısıtlayan tedbirleri, tespitini takip eden ilk iş günü içinde aynı makamlara iletir; aynı kural yatırımcının vefatı halinde de geçerlidir (m.4/8).
Yatırımcının iradesi dışındaki kısıtlamalar da bildirilir. Araca ya da hesaba kanuni bir kısıtlama getirilirse banka bunu takip eden ilk iş günü içinde bildirir (m.4/9). Yatırımcı bankaya verdiği beyannamede bunu baştan kabul eder: “Herhangi bir yasal takyidatın (haciz, rehin, devir, tedbir ve sair kısıtlamalar) Bankaya bildirilmesi halinde bu işlemlerin Bankanızca işleme alınacağını, bu çerçevede hesaptaki tutarın blokeye konu olabileceğini ya da azalabileceğini bildiğimi ve bu işlemleri kabul ettiğimi” (EK-2). İmzaladığı Türkçe dilekçe de tutarın asgari tutarın altına inmesi halinde durumun, kendisine önceden bildirilmeksizin Bakanlığa ve İçişleri Bakanlığına derhal yazılı olarak bildirilmesini ister (EK-3). Türkiye’deki bir alacaklının haczi bu yüzden bu yolda yalnız bir borç meselesi değil, bir vatandaşlık meselesidir.
Vatandaşlık kazanıldıktan sonra şartın kaybedilmesinin sonucunu Genel Müdürlüğün yatırımcılara ilişkin usul ve esasları yazar: “Yabancıların Yönetmelikte belirtilen şartları öngörülen süre boyunca taşımaya devam etmeleri gerekmekte olup aranan şartların kaybedilmesi halinde Türk vatandaşlığı kazanma kararı, Kanunun 31’inci maddesi uyarınca iptal edilir.” (m.8/1); şartın kaybedildiğini tespit kurumu tespit eder ve bildirir (m.8/2). Kanuna göre iptal kararı, ilgiliye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocuklar hakkında da uygulanır (5901 sayılı Kanun m.32); hukuki şartlar oluşmadan verildiği sonradan anlaşılan kararlar da geri alınır (m.40). Böyle bir kararla karşılaşan yatırımcının hangi sürede ne yapabileceği yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlığın iptali ve dava sayfamızdadır. Üç yıl dolduğunda (d) bendinin aradığı süre tamamlanmış olur; okuduğumuz metinler bu tarihten sonrası için araca ilişkin bir şart yazmaz.
Döviz: hangi parayla gönderilir, ne satılır, neyin dönüşü yoktur?
Para herhangi bir döviz cinsinden gönderilebilir. Merkez Bankası bankalardan yalnız ABD doları, Euro, İngiliz sterlini ve İsviçre frangı satın alır; ruble, dirhem ya da yuan gibi başka bir dövizle gelen tutarı banka önce bu dördünden birine dönüştürür, sonra satar (Uygulama Talimatı m.5/2). Döviz alım belgesindeki dolar karşılığı, işleme konu döviz kuru ile aynı anda açıklanan ABD doları kuruyla hesaplanır (m.8/4). Dolar dışındaki bir parayla gelen havalede bu yüzden bankadan iki rakam yazılı olarak alınır: uygulayacağı kur ve belgenin taşıyacağı dolar tutarı.
Elde bulunan Türk Lirası bu yolu karşılamaz. Yönetmelik m.20/10 döviz tutarının işlem öncesinde satılmasını ve satıştan elde edilen Türk Lirasının araca yatırılmasını arar; Türkiye’de bekleyen ya da yurt dışından Türk Lirası olarak gönderilen parada satılacak döviz yoktur.
Daha önce alınmış tahvil için de sonuç aynıdır. 2020 metni, bir bankadaki yatırım hesabında zaten bulunan Devlet borçlanma araçlarının başvuruya esas olmasına izin veriyordu. Yürürlükteki Usul ve Esaslar alımın, döviz satışından elde edilen Türk Lirası tutarla, satışla aynı gün veya takip eden ilk iş günü yapılmasını arar (m.4/2 ve m.4/3) ve elde bulunan araçlara yer vermez.
Satışın dönüşü yoktur: Merkez Bankası döviz alış sürecini tamamladıktan sonra satıştan herhangi bir nedenle vazgeçilemez, işlemler iptal edilemez ve banka bunu işlemden önce yatırımcıya bildirir (Uygulama Talimatı m.7). Döviz alım belgesi dahil satışa ilişkin belgeleri banka hazırlar ve yatırımcıya verir; bu belgeleri sunma yükümlülüğü yalnız işlemi yapan bankadadır (m.8/2).
Tahvilin fiyatı ya da lira düşerse ek yatırım istenir mi?
Hayır. Usul ve Esaslar bunu tek cümleyle yazar: “Devlet borçlanma aracının alımının yapıldığı tarihten itibaren piyasa koşullarındaki değişimler nedeniyle fiyatının değişmesi ile asgari yatırım şartında belirlenen tutarın altına düşmesi, vatandaşlık başvurusunu ve/veya kazanımını etkilemez, asgari yatırım şartı kaybedilmiş sayılmaz.” (m.4/10). Yönetmelik de parasal değeri bir kez, tespit tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru üzerinden ölçer (m.20/6).
Bu hüküm vatandaşlığı korur, parayı değil. Üç yıl boyunca anapara Türk Lirası cinsinden bir araçta durur; dolar karşılığı liranın değeriyle ve tahvil piyasasıyla birlikte hareket eder. Hiçbir yönetmelik ve hiçbir usul metni bu riski fiyatlamaz; biz de üç yıllık bir getiri rakamı vermeyiz.
Türk Lirası anaparanın ne olacağı satış günü belli olur: Merkez Bankası dövizi, Türk lirasına çevrildiği gün saat 11.00’de ilan ettiği döviz alış kuru üzerinden satın alır (Uygulama Talimatı m.3/1-b; bent “1/10/2026” değişiklik kaydını taşır). Eşiğin kendisi başka bir kurla, efektif satış kuruyla ölçülür: Merkez Bankasının 13 Kasım 2026 tarihli kur listesinde ABD dolarının efektif satış kuru 50,3584 Türk Lirasıdır ve bu kurla 500.000 USD, 25.179.200 Türk Lirası eder. Bu rakam yalnız o günkü listeye göredir; dosyada satış gününün ve tespit tarihinin kurları geçerlidir.
Tahvilin faizi ve kira getirisi 2026’da Türkiye’de vergilendirilir mi?
31 Aralık 2026’ya kadar iktisap edilen araçların gelir ve kazançlarından Türkiye’de vergi kesilmez. Getiri yatırımcınındır ve üç yıl beklemeden alınır: “Söz konusu hesapta tutma işlemi ihtiyari nitelik taşımakta olup yatırımcı, hesapta tutulan Devlet borçlanma aracının faiz/kira getirisinden serbestçe faydalanır.” (Usul ve Esaslar m.4/5). Bloke anaparayı tutar; kupon ya da kira ödemeleri yatırımcının kullanımındadır.
Bu getirinin vergisi kaynağında kesilir. Devlet tahvili ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ile alım satım kazançları ve kira sertifikalarından elde edilen gelirler, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında tevkifata tabidir; oranlar 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Kararda yazılıdır. Bu Karara 4937 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenen geçici 4 üncü madde, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen Devlet tahvili ve Hazine bonoları ile 4749 sayılı Kanun uyarınca kurulan varlık kiralama şirketlerinin ihraç ettiği kira sertifikalarından elde edilen gelir ve kazançlarda tevkifat oranını, belirli bir tarih aralığında iktisap edilen araçlar için %0 olarak uygular (Gelir İdaresi Başkanlığının Şubat 2026 tarihli G.V.K. Geçici 67 nci Madde Vergi Rehberi, 13 üncü ve 15 inci bölümler). 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı bu aralığın sonunu taşıdı: geçici 4 üncü maddedeki “30/6/2026” ibaresi “31/12/2026” olarak değiştirildi ve Karar, 1/7/2026 tarihinden itibaren iktisap edilen araçların gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girdi. Rehber bu Karardan önce yayımlandığı için hala 30.6.2026 tarihini yazar; geçerli olan Resmi Gazetedeki tarihtir.
Ölçü iktisap tarihidir: 31 Aralık 2026’ya kadar iktisap edilen araçtan elde edilen gelir ve kazanç %0 oranına tabidir. Bu tarihten sonra iktisap edilecek araçlar için aralığı yeniden uzatan bir karar bulunup bulunmadığı bu sayfada tespit edilmiş değildir; alım gününde Resmi Gazete yeniden okunur. Aralığın dışında Rehberin yazdığı genel oran, Devlet tahvilinde tam ve dar mükellef gerçek kişiler için %10, Türkiye’de ihraç edilen kira sertifikalarında da %10’dur.
Tevkifat, gelir sahibi dar mükellef de olsa tam mükellef de olsa aynı biçimde yapılır (193 sayılı Kanun geçici m.67/5) ve bu yolla vergilenen kazanç için gerçek kişi ayrıca yıllık ya da münferit beyanname vermez (geçici m.67/7). Geçici 67 nci maddenin uygulama süresi 10680 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 31/12/2030 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu hükümler Türkiye’de kesilen vergiyi anlatır; yatırımcının yerleşik olduğu ülkenin bu geliri vergilendirip vergilendirmediği o ülkenin hukukuna bakılarak cevaplanır.
Banka bu yolun tamamıdır: bankalar 2026’da büromuza ne yazdı?
Usul ve Esaslar yatırımcıyı da vekilini de Bakanlığın karşısına çıkarmaz: başvuruyu banka iletir, Bakanlık yalnız bankaya cevap verir ve araçlar başka bir bankaya taşınamaz. Banka bu yüzden yolun tamamıdır; seçimi faiz oranına göre değil, bu işi yürütüp yürütmediğine göre yapılır. Aşağıdakiler bankaların 2026’da büromuza verdiği yazılı cevaplardır; banka ve kişi adı vermiyoruz.
- Her banka bu yolu yürütmez. 2026’da iki bankanın üç şubesi büromuza yazılı olarak, vatandaşlık için yalnız üç yıllık Türk Lirası mevduat ya da katılma hesabı yürüttüklerini, Devlet borçlanma araçlarını yürütmediklerini bildirdi.
- Yolu yürüten bir kamu bankası. Bir kamu bankasının yabancı yatırımlar birimi aynı yıl yazılı olarak dört şeyi teyit etti: Devlet borçlanma araçları yolunu yürütür; yatırım hesabını doğrulanmış vekaletnameyle açar; vekaletle internet bankacılığı tanımlamaz; yapılacak her bankacılık işleminin vekaletnamede adıyla yazılmasını ister.
- Vekaletname bankanın listesine göre yazılır. Usul ve Esaslar, vekil eliyle yapılan başvuruda “başvuruya ilişkin tüm işlemlerin yapılmasını, yürütülmesini ve takip edilmesini sağlayacak hükümlerin” vekaletnamede bulunmasını ister ve şunu ekler: “Vekaletname hükümleri için ilgili makamlarla görüşülmesi gerekir.” (m.5/6). Dosyalarımızda vekaletname bir şablondan değil, bankanın yazılı listesinden kurulur.
- Paranın geldiği ülke önemlidir. Bir şube, Rusya vatandaşının yatırım tutarının SWIFT ile gelemeyeceğini yazdı. Alıcı bankanın o ülkeden gelen parayı hangi kanaldan kabul ettiği, havale planlanmadan önce yazılı olarak sorulur.
Aracı kurum bu yolu taşıyamaz. Usul ve Esaslara göre banka, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan, Türkiye’de faaliyet gösteren mevduat ve katılım bankalarının Türkiye’de bulunan merkez ve şubeleridir (m.3/1-d); dövizi satın alan banka ile aracı alan ve tutan banka da aynı olmak zorundadır (m.4/2).
Devlet tahvili yolu 2026’da hala işliyor mu? Karıştırılan noktalar, metinleriyle
Evet, yolu yürüten bankalarda. Yönetmeliğin (d) bendi 6 Ocak 2022’den, onuncu fıkrası 13 Mayıs 2022’den beri bugünkü sözleriyle yürürlüktedir; Bakanlığın Usul ve Esasları 14 Şubat 2020 tarihli metnin yerini almıştır ve 2026’da bir kamu bankasının yabancı yatırımlar birimi yolu büromuza yazılı olarak teyit etmiştir. Doğru olan, yolun mevduata göre daha az bankada yürüdüğüdür: iki bankanın üç şubesi yalnız mevduat yürüttüklerini yazdı. Bu yol hakkındaki anlatımlarda sık rastlanan aşağıdaki iddialar ise metinlere uymaz.
- Eurobond alarak da vatandaşlık kazanılır. Kazanılmaz. Yürürlükteki tanım yalnız Türk Lirası cinsinden Devlet iç borçlanma senetlerini ve yurt içi piyasalarda ihraç edilen Türk Lirası cinsinden kira sertifikalarını sayar (Usul ve Esaslar m.3/1-b). Yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahvilleri sayan, yürürlükten kaldırılan 2020 metniydi.
- Hazine bonosu da olur. Metnin ölçüsü tersidir: vadesine üç yıldan az kalan Devlet borçlanma araçlarının kullanılmaması esastır (m.4/4) ve Hazine bonosunun vadesi ihraç tarihinde bir yıldan kısadır (4749 sayılı Kanun m.3).
- Tutar döviz ya da Türk Lirası olarak karşılanabilir. 6 Ocak 2022’den beri hayır. “Ya da karşılığı Türk Lirası” sözü o gün (d) bendinden çıkarıldı ve onuncu fıkra dövizin işlem öncesinde Merkez Bankasına satılmasını arar.
- Bakanlık tespitini beş iş günü içinde bildirir. Bu, 2020 metninin süresiydi. Yürürlükteki metin Bakanlık için süre yazmaz; yazdığı tek süre, bankanın eksikleri tamamlaması için tanınan yirmi iş günüdür (m.6/1).
- Kademeli alımda süre son blokaj tarihinden başlar. Peyder pey blokaj da 2020 metninin kuralıydı. Yürürlükteki metin alımın döviz satışıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü yapılmasını arar (m.4/2) ve başlangıç olarak asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihini esas alır (m.4/4).
- Araçlar başka bir bankaya aktarılabilir, birden fazla bankada hesap açılabilir. “Bankalar arası geçişe imkan tanınmaz” (m.4/2).
- Uygunluk belgesini yatırımcı ya da avukatı Bakanlıktan alır. Bakanlık yalnız bankanın resmi yazısını değerlendirir; yatırımcının ya da vekilinin doğrudan sunduğu başvuru dikkate alınmaz (m.5/2) ve uygunluk yazısı İçişleri Bakanlığına bildirilir (m.6/2).
- Kira sertifikasında işlemler Sermaye Piyasası Kurulunda tamamlanır. Sermaye Piyasası Kurulu, (e) bendindeki fon katılma payı yolunun tespit kurumudur. Kira sertifikası Devlet borçlanma aracıdır, (d) bendine girer ve tespitini Hazine ve Maliye Bakanlığı yapar (Yönetmelik m.20/2).
- Başvuru için üç yılın dolması gerekir. Gerekmez; üç yıl tutma şartıdır ve başvuru araçlar tutulurken yapılır (m.4/4 ve m.6/2).
- Tahvilin üzerine üç yıllık şerh konulur. Şerh taşınmaz yolunun aracıdır: (b) bendi “tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi”nden söz eder. Bu yolda yatırımcının taahhüdü, bankanın üç yıllık blokesi ve bankanın Bakanlığa aylık bildirimi vardır (m.4/4 ve m.6/4; EK-1).
- Tahvilin değeri 500.000 doların altına düşerse hak kaybedilir. Kaybedilmez; fiyatın piyasa koşulları nedeniyle asgari tutarın altına düşmesi başvuruyu ve kazanımı etkilemez (m.4/10).
Yollar arasında geçiş var, tahviller arasında yok
Yatırımcı üç yıl boyunca seçtiği yola kilitli değildir. Yönetmelik m.20/8 şöyle der: “İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür.” Usul ve Esaslar bunu kendi yolu için üç kurala bağlar (m.7).
Başka bir yoldan Devlet borçlanma araçlarına. Sabit sermaye, taşınmaz, istihdam, mevduat, fon katılma payı ya da bireysel emeklilik yolundan gelen geçiş Devlet borçlanma aracı alımını içeriyorsa banka, takip eden ilk iş günü içinde Bakanlığa bilgi verir; işlemler tamamlandıktan sonra Bakanlıktan uygunluk yazısı alınır (m.7/1).
Bir araçtan başka bir araca. “Devlet borçlanma araçları arasında geçişe imkan tanınmaz.” Tek istisna, alınan aracın Bakanlıkça erken itfa edilmesidir: banka durumu bildirir, bildirimi izleyen iki iş günü içinde yeni araç alınır ve yeni aracın vadeye kalan süresi en az erken itfa edilen aracınki kadar olur (m.7/1).
Devlet borçlanma araçlarından başka bir yola. Araçlar satılarak başvuruya başka bir yatırım türüyle devam edilmek istenirse banka durumu ivedilikle Bakanlığa, geçişten sorumlu olacak kuruma ve İçişleri Bakanlığına bildirir (m.7/2).
Başka bir yoldan gelen yatırımcının alacağı aracın vadesi için yürürlükteki metin ayrı bir kural yazmaz; 2020 metninin bu konudaki kuralı o metinle birlikte yürürlükten kalkmıştır. Geçişin her adımı, tutarın ve sürenin kesintisiz olduğunu gösterecek biçimde belgelenir ve aranan vade işlemden önce bankadan yazılı olarak teyit ettirilir.
Devlet tahvili mi, banka mevduatı mı, gayrimenkul mü?
Üç yol aynı hükme varır; ayrıldıkları yer, üç yılın neyle geçtiği ve kurumun karşısına kimin çıktığıdır.
| Konu | Devlet borçlanma araçları, (d) bendi | Mevduat, (ç) bendi | Gayrimenkul, (b) bendi |
|---|---|---|---|
| Tutar | En az 500.000 USD veya karşılığı döviz | En az 500.000 USD veya karşılığı döviz | En az 400.000 USD veya karşılığı döviz |
| Üç yıl neyle geçer? | Dövizi satın alan bankadaki yatırım hesabında tutulan Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarıyla | Dövizi satın alan bankadaki Türk Lirası mevduatla | Tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konulan taşınmazla |
| Tespit kurumu | Hazine ve Maliye Bakanlığı | BDDK | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı |
| Kuruma kim başvurur? | Yalnız banka, resmi yazıyla; yatırımcının ya da vekilinin doğrudan başvurusu dikkate alınmaz (Usul ve Esaslar m.5/2) | BDDK’nın yayımlanmış bir usul metnini bulamadık; ayrıntısı mevduat sayfamızdadır | Ayrıntısı gayrimenkul sayfamızdadır |
| Değer sonradan düşerse | Fiyatın asgari tutarın altına düşmesi başvuruyu ve kazanımı etkilemez (m.4/10) | Tutar tespit tarihinde ölçülür (Yönetmelik m.20/6) | Tutar tespit tarihinde ölçülür (Yönetmelik m.20/6) |
| Getiri | Faiz ya da kira getirisi; yatırımcı serbestçe faydalanır (m.4/5) | Faiz ya da kar payı; ne zaman alınacağını bankanın belgeleri belirler | Taşınmazın kendi getirisi |
| Üç yılın sonunda elde kalan | Satılabilecek ya da vadesine kadar tutulabilecek bir borçlanma aracı | Türk Lirası olarak para | Satılması gereken bir taşınmaz |
Parasını üç yıl boyunca bir banka bakiyesinde değil, Devletin borçlanma senedinde tutmak ve getirisinden üç yıl içinde serbestçe yararlanmak isteyen yatırımcı için bu yol mevduattan ayrılır; karşılığında banka seçeneği daralır ve vadesi uygun araç bulmak gerekir. Öteki iki yolun şartları ve adımları mevduat yoluyla Türk vatandaşlığı ve gayrimenkul yoluyla Türk vatandaşlığı sayfalarımızdadır.
Uygunluk yazısından vatandaşlık kararına: ikamet izni, başvuru ve aile
Bakanlığın uygunluk yazısı dosyanın kalanını açar. Yatırımcı önce 6458 sayılı Kanunun m.31/1-j hükmü uyarınca kısa dönem ikamet izni için İl Göç İdaresi Müdürlüğüne ya da İstanbul ve Ankara’da faaliyette bulunan Özel Ortak Ofislere, ardından vatandaşlık için İstanbul ve Ankara’da Özel Ortak Ofislere, öteki illerde İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne başvurur; Genel Müdürlüğün sayfası bu iki başvurunun ve ikamet izin kartının alınmasının bizzat yapılmasını ister. Karar için hiçbir metin süre yazmadığından tarih vermiyoruz; Bakanlığın değerlendirmesi de ancak bankanın yazısı aranan biçimde ulaştığında başlar.
5901 sayılı Kanun m.12/1-b, 6458 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanları ve Turkuaz Kart sahibi yabancıları, onlarla birlikte de “bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu”nu sayar. (j) bendi, Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacak yabancıların kısa dönem ikamet iznidir ve aynı aile fertlerini kapsar; bu izin en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir (6458 sayılı Kanun m.31/5). Yönetmeliğin 20 nci maddesi aile için ayrı bir tutar yazmaz: tek yatırım eşi ve çocukları da taşır.
Aile fertleri dosyaya, yatırımcıyla bağlarını kanıtlayan nüfus kayıt örneği ya da benzeri belgeyle girer (Yönetmelik m.20/3-ç). Yönetmeliğin tanımlar maddesinde çocuk, onsekiz yaşını tamamlamamış kişidir (m.3/1-c); “bağımlı” çocuğun tanımı ise yoktur. Bağımlı ergin çocuğu dosyaya, bu bağımlılığı gösteren ve başvurudan önce topladığımız belgelerle katıyoruz.
Hakkında geçerli bir sınır dışı etme ya da Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunan yabancıya kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir (6458 sayılı Kanun m.33/1-ç). Böyle bir karar varken yapılan yatırım altıncı adımda durur; karar önce kaldırılır ve bu iş sınır dışı kararları ve giriş yasakları sayfamızda anlatılır.
Gerekli belgeler: bankada, Bakanlıkta, vatandaşlık dosyasında
Yatırımcının bankaya verdikleri. Usul ve Esasların eklerinde üç metin vardır: araçların üç yıl süreyle yatırım hesabında tutulmasını isteyen ve yasal kısıtlamaların sonuçlarını kabul eden, Türkçe ve İngilizce metinli beyanname (EK-2); Türkçe dilekçe (EK-3) ve İngilizce dilekçe (EK-4). Türkçe dilekçenin notu açıktır: “Farklı dilde bir metnin imzalanması durumunda mutlaka Türkçe metnin de imzalanmış olması ve Kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir.” Beyanname, iki dil arasında uyumsuzluk halinde Türkçe metnin esas alınacağını da yazar. Bunlar kimlik belgeleriyle birlikte bankaya sunulur (m.4/6).
Bankanın Bakanlığa gönderdikleri. Üst yazı (EK-1) ve araca ilişkin bilgiler, imzalı beyan ve dilekçeler, döviz satış formu, pasaport örneği, yatırım hesabı dökümü ve gerektiğinde vekaletname ile vekilin kimlik örneği (m.5/1). Üst yazının örneği, yatırım hesabındaki tutarı ABD doları ve Türk Lirası olarak yazar ve araç üzerine “müşterinin beyanı ve talebi ile 3 yıllık bloke tesis edilmiştir” der. Bakanlık ek bilgi ve belge isteyebilir (m.5/2).
Vatandaşlık dosyasında. Yönetmelik m.20/3 dosyayı sayar: isteği belirten form dilekçe; pasaport veya benzeri belge; medeni hal belgesi ile duruma göre evlenme, boşanma ya da eşe ait ölüm belgesi; kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği ile eş ve çocukların aile bağını kanıtlayan belge; varsa Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınların nüfus kayıt örneği; doğum tarihinin ayı ve günü bulunmuyorsa bunu tamamlayan belge; hizmet bedelinin yatırıldığını gösteren makbuz. Genel Müdürlüğün sayfası buna ıslak imzalı başvuru formunu (Vat-4) ve “Kendi ülke makamlarından alınmış son 6 içinde sabıka kaydı”nı ekler. İfadede “ay” kelimesi eksiktir; son altı ay diye okuyor, belgeyi başvuru tarihine en yakın günde çıkarıyoruz. Bakanlığın uygunluk yazısı ile ikamet izni bu belgelerden önce gelir.
Tasdik ve tercüme. Yabancı makamlarca verilmiş resmi belgelerin tasdiki, Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 167 nci maddesine göre yapılır (Yönetmelik m.67/1). Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf bir devletin belgesi, tasdik şerhi (Apostille) taşıyorsa aslı ve noter tasdikli Türkçe tercümesiyle işleme alınır. Tasdik şerhi taşımayan, yabancı ülkenin yerel makamlarınca düzenlenmiş belge için iki yol vardır: belgeyi o ülkedeki konsolosluğumuz tasdik eder ve belge konsolosluğun ya da yeminli tercümanın çevirisiyle doğrudan işleme alınır; ya da belgeyi düzenleyen ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tasdik eder, Dışişleri Bakanlığı aslına şerh verir ve belge noter tasdikli Türkçe tercümesiyle işleme alınır. Çeviriyi büromuzda hazırlar, yeminli tercümanın denetiminden ve onayından geçiririz.
500.000 doların dışında ne ödenir?
500.000 USD bir harç ya da bağış değildir: karşılığında yatırımcının kendi yatırım hesabında duran bir Devlet borçlanma aracı vardır. Devletin aldığı bedellerden ikisini kendi sayfalarından okuduk. Genel Müdürlüğün sıkça sorulan sorular sayfası, 16 Kasım 2026’da okuduğumuz haliyle, dosyada başvurusu bulunan her bir birey için kişi başı 135,45 TL vatandaşlık başvurusu hizmet bedelinin Hazine ve Maliye Bakanlığı veznelerine yatırılmasını ister. Göç İdaresi Başkanlığının aynı gün okuduğumuz belge bedeli ve harç miktarı sayfasına göre ikamet izni belgesi bedeli 2026 yılında 964,00 TL’dir. Bunların dışında bankanın kendi masrafları ile aile belgelerinin tasdik ve yeminli tercüme giderleri vardır.
Devlet tahvili dosyası nerede düşer?
- Yolu yürütmeyen bir bankaya gönderilen para: satış geri alınamaz ve araçlar bankalar arasında taşınamaz (Uygulama Talimatı m.7; Usul ve Esaslar m.4/2).
- Türk Lirası olarak gönderilen ya da Türkiye’de bekleyen lira: satılacak döviz yoktur (Yönetmelik m.20/10).
- Vadesi yetmeyen araç: vadesine üç yıldan az kalan araçların kullanılmaması esastır ve seçimin sorumluluğu bankada ve yatırımcıdadır (m.4/4).
- Eurobond, döviz cinsinden senet ya da bir bankanın kendi kira sertifikası: tanımın dışındadır (m.3/1-b).
- Bakanlığa doğrudan yapılan başvuru: yatırımcının ya da vekilinin sunduğu başvuru dikkate alınmaz (m.5/2).
- Birbirini tutmayan belgeler: beyanname, dilekçeler, pasaport ve hesap dökümündeki bilgiler tutarlı olmalıdır (m.4/6).
- Yirmi iş gününde tamamlanmayan eksik: yeniden başvuru gerekir (m.6/1).
- Üç yıl dolmadan yapılan kısmi satış ya da hesaba gelen haciz: banka ertesi iş günü Bakanlığa ve İçişleri Bakanlığına bildirir (m.4/7 ve m.4/9).
- Geçerli bir giriş yasağı ya da sınır dışı etme kararı varken yapılan yatırım: ikamet izni verilmez (6458 sayılı Kanun m.33/1-ç).
Sık sorulanlar
Devlet tahvili alarak Türk vatandaşlığı alınır mı?
Tahvili almak vatandaşlığı kendiliğinden getirmez; başvuru yolunu açar. En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen yabancı, Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir (Yönetmelik m.20/2-d). Kanun “kazanabilirler” der ve şartları taşımanın mutlak bir hak sağlamadığını ayrıca yazar (5901 sayılı Kanun m.12/1 ve m.10/1).
Vatandaşlık için kaç dolarlık tahvil gerekir, 500.000 dolar kaç TL eder?
En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz. Eşik, tespit tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru üzerinden ölçülür (Yönetmelik m.20/6); 13 Kasım 2026 tarihli listedeki efektif satış kuruyla (50,3584) 500.000 USD, 25.179.200 Türk Lirası eder. Dövizin satışı ise satış günü saat 11.00’de ilan edilen döviz alış kuruyla yapılır (Uygulama Talimatı m.3/1-b) ve araç, satıştan elde edilen Türk Lirası tutarın altında kalmayacak şekilde alınır (Usul ve Esaslar m.4/3).
Eurobond ile vatandaşlık alınır mı?
Hayır. Yürürlükteki Usul ve Esaslar yalnız Türk Lirası cinsinden Devlet iç borçlanma senetlerini ve yurt içi piyasalarda ihraç edilen Türk Lirası cinsinden kira sertifikalarını sayar (m.3/1-b). Eurobond, yürürlükten kaldırılan 2020 metninin saydığı “yurt dışı piyasalarda ihraç edilen tahviller”dendi.
Kira sertifikası ile vatandaşlık alınır mı?
Evet, tek bir ihraççının sertifikasıyla: Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketinin yurt içi piyasalarda ihraç ettiği Türk Lirası cinsinden kira sertifikaları Devlet borçlanma aracı sayılır (m.3/1-b). Bankaların ya da başka şirketlerin kira sertifikaları bu tanıma girmez. Alım bir katılım bankası üzerinden de yapılabilir; metin mevduat bankalarıyla birlikte katılım bankalarını sayar (m.3/1-d ve m.4/1). Tespiti Hazine ve Maliye Bakanlığı yapar.
Elimdeki Türk Lirasıyla ya da daha önce aldığım tahville başvurabilir miyim?
Hayır. Döviz işlem öncesinde bir bankaya ve o bankaca Merkez Bankasına satılır; araç, o satıştan elde edilen Türk Lirasıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü alınır (Yönetmelik m.20/10; Usul ve Esaslar m.4/2 ve m.4/3). Elde bulunan araçların kullanılmasına izin veren 2020 metni yürürlükten kaldırılmıştır.
Vatandaşlık için üç yıl beklemem gerekir mi?
Hayır. Üç yıl, araçların tutulacağı süredir ve asgari yatırım tutarı şartının sağlandığı blokaj tarihinde başlar (m.4/4). Bankanın yazısı üzerine Bakanlık uygunluk yazısını İçişleri Bakanlığına bildirir (m.6/2); ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu araçlar tutulurken yapılır.
Tahvili üç yıl dolmadan satarsam ne olur?
Satış, kısmi de olsa, banka tarafından ertesi iş günü Hazine ve Maliye Bakanlığına ve İçişleri Bakanlığına bildirilir (m.4/7). Yatırımcının taahhüdünü kendi isteğiyle kaldırıp aracı satarak başvuru sürecini iptal ettirme hakkı vardır (m.4/8). Vatandaşlık kazanılmışsa, Genel Müdürlüğün yatırımcılara ilişkin usul ve esasları aranan şartların kaybedilmesi halinde kararın Kanunun 31 inci maddesi uyarınca iptal edileceğini yazar (m.8/1).
Faiz ya da kira getirisi benim mi, vergisi ne kadar?
Sizindir; yatırımcı hesapta tutulan aracın faiz ya da kira getirisinden serbestçe faydalanır (m.4/5). 31 Aralık 2026’ya kadar iktisap edilen Devlet tahvili ile Hazinenin varlık kiralama şirketinin kira sertifikalarından elde edilen gelir ve kazançlarda tevkifat oranı %0’dır (2006/10731 sayılı Kararın geçici 4 üncü maddesi, 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla değişik). Üç yıllık bir getiri rakamı vermeyiz; getiriyi alınan aracın kendi şartları belirler.
Bankayı sonradan değiştirebilir miyim?
Hayır. Döviz satışı ile yatırımın yapıldığı banka aynı olmak zorundadır ve bankalar arası geçişe imkan tanınmaz (m.4/2). Bir araçtan başka bir araca geçiş de yalnız Bakanlığın erken itfası halinde mümkündür (m.7/1). Banka ve araç bu yüzden para gönderilmeden önce seçilir.
Eşim ve çocuklarım dosyaya dahil mi?
Evet. Tek yatırım aileyi de taşır: 5901 sayılı Kanun m.12/1-b, yatırımcıyla birlikte yabancı eşini ve kendisinin ya da eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu sayar, Yönetmelik de aile için ayrı bir tutar yazmaz.
Türkiye’ye gelmem ya da Türkiye’de yaşamam gerekir mi?
Türkiye’de yaşamak şart değildir: genel yolun aradığı kesintisiz beş yıl ikamet ve yeteri kadar Türkçe (5901 sayılı Kanun m.11) 12 nci maddede aranmaz. Gelmek ise gerekir. Bankadaki işler ve Bakanlığa giden yazı siz gelmeden yürüyebilir; Genel Müdürlüğün sayfası kısa dönem ikamet izni başvurusu, ikamet izin kartının alınması ve vatandaşlık başvurusu için yabancının bizzat başvurmasını ister.
Mevcut vatandaşlığımdan çıkmam gerekir mi?
Türkiye bunu şart koşmaz: 12 nci madde böyle bir koşul yazmaz ve Kanun, bir Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olmasını çok vatandaşlık olarak tanımlar (m.3/1-b). Öteki vatandaşlığınızın sürüp sürmeyeceğini o devletin hukuku belirler; bu soru başvurudan önce orada cevaplanır.
Ne kadar sürer?
Bankanın tarafı günlerle ölçülür: araç, döviz satışıyla aynı gün veya takip eden ilk iş günü alınır (m.4/2). Bakanlığın tespiti ve Cumhurbaşkanı kararı için yazılı bir süre yoktur. Vatandaşlık dosyalarımızda 2019 ile 2021 arasında iyi hazırlanmış bir dosyanın kararı başvurudan üç dört ay sonra çıkıyordu; 2026’da birçok dosyada bekleyiş dört ayı çok aştı. Bu yüzden kimseye tarih vermiyoruz.
Banka seçilmeden önce
Bu yolda karar noktası paranın hareket etmesinden öncedir. Bizi görevlendirdiğinizde ilk istediklerimiz pasaport bilgileri, paranın bugün durduğu ülke, banka ve para birimi ile aile belgeleridir. İlk iş bankadır: yolu yürüten bankanın yazılı şartları, o gün sunabildiği araçlar ve vekaletnamede aradığı yetkiler para gönderilmeden önce alınır, çünkü döviz satıldıktan sonra ne satış geri alınabilir ne de araçlar başka bir bankaya taşınabilir.
Bu sayfanın dayandığı metinler
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, m.3, m.10, m.11, m.12, m.20, m.31, m.32, m.37 ve m.40 (16 Kasım 2026’da okundu).
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, m.3, m.20 ve dipnotları, m.35, m.67 ve m.72 (16 Kasım 2026’da okundu).
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türk Vatandaşlığını Devlet Borçlanma Araçlarını Satın Alarak İstisnai Olarak Kazanmak İsteyen Yabancı Kişilerin Başvuru Süreçleri İçin Uygulanacak Usul ve Esaslar, m.1 ila m.10 ve EK-1 ila EK-5; Bakanlığın Kamu Finansmanı Mevzuatı sayfasında yayımlanır (16 Kasım 2026’da okundu).
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, Devlet Borçlanma Araçlarına Yatırım Yapan Yabancının Türk Vatandaşlığına Başvurabilmesine Yönelik Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca Belirlenen Usul ve Esaslar (14 Şubat 2020; yürürlükten kaldırılmıştır). Bakanlığın sitesindeki eski adresinden 16 Kasım 2026’da indirilip tamamı okundu; yürürlükte olmadığı için buraya bağlantısı konulmamıştır.
- 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, m.3 (16 Kasım 2026’da okundu).
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Uygulama Talimatı, kapak tarihi 1 Ekim 2026 (16 Kasım 2026’da okundu).
- 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmi Gazete, 19 Eylül 2018, sayı 30540) ve 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmi Gazete, 6 Ocak 2022, sayı 31711) (16 Kasım 2026’da okundu).
- Vergi tevkifatı: 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmi Gazete, 20 Haziran 2026, sayı 33286); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu geçici m.67; Gelir İdaresi Başkanlığının G.V.K. Geçici 67 nci Madde Vergi Rehberi, Şubat 2026, 13 üncü ve 15 inci bölümler (16 Kasım 2026’da okundu).
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, vatandaşlık hizmetleri sıkça sorulan sorular (16 Kasım 2026’da okundu).
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Yabancı Yatırımcıların İstisnai Olarak Türk Vatandaşlığını Kazanmalarına İlişkin Usul ve Esaslar (16 Kasım 2026’da okundu).
- Merkez Bankasının 13 Kasım 2026 tarihli kur listesi, bülten no 2026/214 (16 Kasım 2026’da okundu).
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, m.31 ve m.33; Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, m.22 ve m.23 (16 Kasım 2026’da okundu).
- Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, m.167 (16 Kasım 2026’da okundu).
- Göç İdaresi Başkanlığı, belge bedeli ve harç miktarı (16 Kasım 2026’da okundu).
Bu metinler yolun çerçevesini verir; tek tek dosyaların sonucunu göstermez ve hiçbir sonuç için güvence verilemez. 4937 sayılı Cumhurbaşkanı Kararını ve 2006/10731 sayılı Kararın geçici 4 üncü maddesinin tam metnini kendi sayfalarından değil, Gelir İdaresi Başkanlığının Rehberinden ve 11444 sayılı Karardan okuduk.
Bu sayfa Devlet borçlanma araçları yolunu, metinlerin yukarıdaki tarihte okunduğu haliyle genel olarak anlatır; belirli bir dosya hakkında görüş değildir. Okunmasıyla avukat-müvekkil ilişkisi kurulmaz; temsil yalnızca imzalı bir sözleşme ile başlar.
Devlet tahvili size uygun yol değilse
- Vatandaşlık avukatı: vatandaşlık dosyalarındaki çalışmamız.
- Mevduat yoluyla Türk vatandaşlığı: aynı tutarı tek bir bankada üç yıl Türk Lirası mevduat olarak tutan yol.
- Gayrimenkul yoluyla Türk vatandaşlığı: 400.000 USD tutarında bir taşınmazı üç yıl tutan yol.
- Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı 2026 rehberi: yedi yolun tutarları ve tespit kurumları yan yana.
