Sınır Dışı (Deport) ve Giriş Yasağı Danışmanlığı

Türkiye’de sınır dışı (deport) kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde yetkili idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılır (6458 sayılı YUKK m.53/3). Bu süre hak düşürücüdür; süresinde açılan dava, fiili sınır dışı işlemini yargılama sonuçlanana kadar kendiliğinden durdurur. Sınır dışı kararı çoğu zaman bir tahdit kodu ve buna bağlı ülkeye giriş yasağıyla (1 yıldan süresiz yasağa kadar) birlikte gelir. Uygulamadaki ders şudur: deport kararının iptaliyle tahdit kodunun kaldırılması aynı dosyada birlikte yürütülmediğinde, dava kazanılsa bile yabancı tekrar sınırdan çevrilir. Geri Gönderme Merkezi’ndeki (GGM) idari gözetim kararına ise ayrı bir yolla, Sulh Ceza Hâkimliği’ne itiraz edilir. Serka Hukuk Bürosu, GGM’de tutulan yabancılar ve yurt dışındaki yabancı müvekkiller için ilk 24 saatte acil müdahale, idare mahkemesi davaları, Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru ve AİHM Rule 39 ihtiyati tedbir başvurularını tek elden yürütür.

Sınır Dışı (Deport) Kararları ve Ülkeye Giriş Yasakları Danışmanlığı

Serka Hukuk Bürosu, 6458 sayılı YUKK kapsamında deport kararlarına itiraz, idari gözetim ve Geri Gönderme Merkezi süreçleri, tahdit kodu ve ülkeye giriş yasağının kaldırılması alanında, Türkiye genelinde ve yurt dışındaki yabancı müvekkiller için hukuki temsil sağlar.

Sınır Dışı (Deport) Kararı Nedir ve Kim Verir?

Sınır dışı etme kararı, bir yabancının kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu ya da ülkede yasal kalış şartlarını ihlal ettiği gerekçesiyle, idari makam kararıyla zorla ülke dışına çıkarılmasını ifade eden idari bir işlemdir. Türk hukukunda dayanağı, 11 Nisan 2013’te yürürlüğe giren 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) m.52-60 hükümleridir. Kararı YUKK m.53 uyarınca Valilik verir; uygulamada bu yetki Valiliğe bağlı İl Göç İdaresi Müdürlükleri aracılığıyla kullanılır, Göç İdaresi Başkanlığı ise merkezi koordinasyonu sağlar.

6458 sayılı YUKK’tan önce 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 5683 sayılı Kanun çerçevesinde dağınık biçimde düzenlenen sınır dışı işlemleri, bu Kanun ile tek bir çerçevede sistemleştirilmiştir. Yabancılar hukuku ve göç hukuku alanındaki genel hizmetlerimiz için göçmenlik avukatı sayfamızı, oturma ve vatandaşlık işlemleri için yabancılar oturma izni ve vatandaşlık işlemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İdari Sınır Dışı Etme ile Adli Sınır Dışı Etme Farkı

İki kategori karıştırılır; dosyanın hangi yoldan geldiğini doğru tespit etmek savunmanın çıkış noktasıdır. İdari sınır dışı etme (YUKK m.52-60): İl Göç İdaresi/Valilik kararıyla, vize veya ikamet ihlali, yasadışı çalışma, belge sahteciliği ya da kamu düzeni/güvenliği tehdidi gerekçesiyle alınır; itiraz idare mahkemesine yapılır. Adli bağlantılı sınır dışı: 5237 sayılı TCK kapsamında mahkûmiyet alan yabancının, ceza infazı sürecinde veya sonrasında Göç İdaresi tarafından sınır dışı edilmesidir; burada cezai süreç ile idari süreç iç içe geçer. Uygulamada en sık yapılan hata, ceza dosyası lehe sonuçlandığı halde idari tahdit kaydının ayrıca temizlettirilmemesidir.

Sınır Dışı Etme Kararı Verilebilecek Kişiler – YUKK Madde 54

YUKK m.54, sınır dışı kararı verilebilecek yabancıları tahdidi (sınırlı sayıda) sayar. Bu maddeye göre aşağıdaki kişiler hakkında karar alınabilir:

• m.54/1-a: 5237 sayılı TCK m.59 kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilen kişiler.
• m.54/1-b: Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü mensubu yabancılar.
• m.54/1-c: Türkiye’ye giriş, kalış veya çıkışlarında gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullanan yabancılar.
• m.54/1-ç: Türkiye’de bulundukları süre zarfında geçimlerini meşru olmayan yollardan sağlayan yabancılar.
• m.54/1-d: Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturan yabancılar.
• m.54/1-e: Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşan ya da vizesi iptal edilen yabancılar.
• m.54/1-f: İkamet izinleri iptal edilen yabancılar.
• m.54/1-g: İkamet izni süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir bir gerekçe olmadan on günden fazla ihlalde bulunan yabancılar.
• m.54/1-ğ: Çalışma izni olmaksızın çalıştığı tespit edilen yabancılar.
• m.54/1-h: Türkiye’ye yasal giriş veya çıkış hükümlerini ihlal eden yabancılar.
• m.54/1-ı: Hakkında giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilen yabancılar.
• m.54/1-i: Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, hariçte tutulan, kabul edilemez bulunan, geri çeken veya geri çekilmiş sayılan ve işlemleri sona erdikten sonra kalma hakkı bulunmayan yabancılar.
• m.54/1-j: İkamet izni uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde çıkış yapmayan yabancılar.
• m.54/1-k: Uluslararası kurum ve kuruluşlarca tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilen yabancılar.

Kimler Sınır Dışı Edilemez? – YUKK Madde 55

Sınır dışı sebebi oluşsa bile, YUKK m.55 belirli kişiler hakkında kararın alınamayacağını veya uygulanamayacağını hükme bağlar. Bu madde, uluslararası insan hakları hukukundaki geri göndermeme (non-refoulement) ilkesinin Türk hukukundaki yansımasıdır. Korumadan yararlananlar:

• m.55/1-a: Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza/muameleye maruz kalacağına dair ciddi emare bulunan yabancılar.
• m.55/1-b: Ciddi sağlık sorunları, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli görülen yabancılar.
• m.55/1-c: Hayati tehlike arz eden hastalığının tedavisi sürerken, gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayan yabancılar.
• m.55/1-ç: Mağdur destek sürecinden yararlanan insan ticareti mağdurları.
• m.55/1-d: Tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları.

Bu güvenceler, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) m.3 (işkence yasağı), m.8 (aile hayatına saygı) ve m.13 (etkili başvuru) ile uyumludur. Anayasa m.16 gereği yabancıların temel hak ve hürriyetleri milletlerarası hukuka uygun olarak ancak kanunla sınırlanabilir, tamamen ortadan kaldırılamaz.

Deport Kararına İtiraz Süresi 7 Gün mü, 60 Gün mü?

Sınır dışı etme kararına itiraz süresi 7 gündür, 60 gün değildir. YUKK m.53/3 uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurur. Bu özel süre, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki genel 60 günlük dava açma süresinin yerine geçer; YUKK bu alanda özel kanundur. Süre hak düşürücüdür ve mahkemece resen dikkate alınır; kaçırılması halinde karar kesinleşir ve uygulanır. Dosyalarımızda gördüğümüz en kritik kayıp, tebligatın yabancının anlamadığı bir aşamada yapıldığı veya GGM’de avukata erişimin geciktiği hallerde bu yedi günün eriyip gitmesidir.

Yürütmenin Durdurulması ve Davanın Otomatik Durdurma Etkisi

İdare mahkemesine açılan iptal davasında mutlaka yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. 2577 sayılı Kanun m.27 uyarınca yürütme durdurma kararı için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi aranır: (1) işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması (sınır dışı kararlarında kişinin ülke dışına çıkarılması geri dönüşü olmayan bir sonuç doğurduğu için bu koşul fiilen her zaman vardır) ve (2) işlemin açıkça hukuka aykırı olması (gerekçe yetersizliği, usul hatası veya ölçülülük ilkesine aykırılık).

Bunun ötesinde, YUKK m.53/3 sınır dışı kararlarına özgü güçlü bir güvence getirir: süresinde idare mahkemesine başvuran kişi hakkındaki sınır dışı kararı, yargılama sonuçlanıncaya kadar kendiliğinden durur. Bu otomatik durma etkisi Türk idare hukukunda istisnaidir. Ancak uygulamada bu güvence tek başına yetmez: dava açıldığının İl Göç İdaresi’ne ve Geri Gönderme Merkezi’ne aynı gün, kanıtlanabilir biçimde bildirilmesi şarttır. Bu bildirim yapılmadığında, dava dosyalanmış olsa bile fiili çıkarma işlemi gerçekleştirilebilir.

Dava Açma Süreci – Adım Adım

1. Tebligatın alınması: Karar, yabancının anlayabileceği dilde yazılı olarak tebliğ edilir (YUKK m.53/2). Tebliğ tarihi yedi günlük sürenin başlangıcıdır.
2. Vekâlet ilişkisi: GGM’deki yabancı, noter aracılığıyla veya baronun görevlendirdiği avukatla vekâlet kurar.
3. Dilekçenin hazırlanması: Tebliğ tarihi, itiraz gerekçeleri, hukuki dayanak (YUKK m.53, 54, 55; AİHS m.3, 8, 13; Anayasa m.16) ve yürütmenin durdurulması talebi açıkça yazılır.
4. Davanın kaydı: Dilekçe idare mahkemesi yazı işlerine sunulur; UYAP üzerinden elektronik başvuru da mümkündür.
5. Göç İdaresi’ne bildirim: Tensip tutanağı veya harç makbuzu derhal İl Göç İdaresi ve GGM’ye iletilir.
6. Karar süreci: Yürütmenin durdurulması talebi çoğunlukla kısa sürede karara bağlanır; iptal davasının esası ise tipik olarak birkaç ay sürebilir.

Yaygın Tahdit (Deport) Kodları ve Açıklamaları

Tahdit (kısıtlama) kodları, Göç İdaresi Başkanlığı tarafından sınır dışı kararının gerekçesini ve giriş yasağının türünü belirtmek için yabancının kaydına işlenen kodlardır. Dosyaya işlenen kod, hem yasağın süresini hem de kaldırılma stratejisini doğrudan belirler. Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan kodları özetler:

Uyarı: Bu tablo genel bilgilendirme amaçlıdır. Tahdit kodları Göç İdaresi Başkanlığı tarafından zaman zaman güncellenir ve her vakanın koşulları farklıdır. Dosyanıza işlenen kodun kesin içeriğini öğrenmek için avukatınız aracılığıyla GİBNet sorgulaması yapılması gerekir.

Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) Ne Kadar Tutulabilirim?

İdari gözetim süresi YUKK m.57 uyarınca altı ayı geçemez; devamında zaruret bulunması halinde altı ayı aşmamak üzere ek süre verilebilir, yani toplam azami süre on iki aydır. Her ay düzenli değerlendirme zorunludur ve idari gözetimin koşulları ortadan kalktığında kişi beklenmeksizin derhal serbest bırakılır. İdari gözetim kararı, sınır dışı kararından ayrı bir karardır ve buna karşı idare mahkemesine değil, Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvurulur.

İdari Gözetim Kararı ve Hukuki Dayanağı

Kaçma ve kaybolma riski bulunan, giriş/çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan, tanınan sürede çıkmayan ya da kamu düzeni/güvenliği/sağlığı açısından tehdit oluşturan yabancılar hakkında YUKK m.57/2 uyarınca idari gözetim kararı verilir ve bu kişiler Geri Gönderme Merkezlerine yerleştirilir. Karar Valilikçe verilir, kişiye yazılı ve anlayabileceği dilde tebliğ edilir; tebligatta gözetimin gerekçesi, süresi ve başvuru yolları belirtilir.

GGM’deki Yabancıların Hakları

• Avukat erişimi: GGM’de tutulan her yabancının avukatıyla görüşme hakkı vardır; erişim engellenemez ve görüşme gizliliği sağlanmalıdır. Mali gücü yetmeyenlere baro tarafından ücretsiz avukat atanır (YUKK m.53/2).
• Konsolosluk bildirimi: Yabancının, uyruğunda bulunduğu ülkenin konsolosluğuyla iletişim kurma hakkı bulunur (1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi m.36).
• Sağlık hizmetleri: GGM’de temel sağlık hizmetleri ücretsiz sunulur; sağlık taraması yasal bir zorunluluktur.
• Tercüman hakkı: Tüm resmi işlemlerde, yabancının anlayabileceği dilde tercüman sağlanması zorunludur (YUKK m.53/2).
• Aile birliği: Aile bireyleri birlikte tutulmalı, çocuklu ailelere uygun koşullar sağlanmalıdır.
• Karara itiraz: İdari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvurulabilir (YUKK m.57/6); hâkim beş gün içinde karar vermek zorundadır.
• BMMYK erişimi: Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK/UNHCR) temsilcilerinin GGM’lere erişimi güvence altındadır.

İdari Gözetim Kararına İtiraz – Sulh Ceza Hâkimliği

YUKK m.57/6 uyarınca idari gözetim altına alınan kişi veya avukatı, Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvurarak gözetim kararının kaldırılmasını isteyebilir; hâkim başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırır ve karara karşı itiraz yolu açıktır. Başvuruda etkili olduğunu gördüğümüz başlıca gerekçeler şunlardır:

• İdari gözetimin hukuki koşullarının oluşmadığı (kaçma riski bulunmadığı)
• Azami sürenin aşılması veya aylık düzenli değerlendirmenin yapılmamış olması
• Alternatif yükümlülüklerin (belirli adreste ikamet, düzenli imza) uygulanabilirliği
• Sağlık durumunun GGM’de tutulmaya uygun olmaması
• Aile birliğinin bozulması

İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler

YUKK m.57/A uyarınca, idari gözetim yerine aşağıdaki alternatif yükümlülükler uygulanabilir: belirli adreste ikamet, belirli aralıklarla Göç İdaresi’ne bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı programlarına katılım, gönüllü geri dönüş, teminat (kefalet/depozit) ve elektronik izleme. Bu seçenekler, özellikle aile birliği, sağlık durumu veya refakatsiz çocuk hallerinde GGM’ye yerleştirmeye tercih edilmelidir. Müvekkilimizin GGM’ye konulmak yerine alternatif yükümlülüklerle serbest bırakılması için Sulh Ceza Hâkimliği ve İl Göç İdaresi nezdinde etkin savunma yürütürüz.

Ülkeye Giriş Yasağı Nasıl Kaldırılır?

Giriş yasağı; ihlalin türüne göre 1 yıldan süresiz yasağa kadar uzanan ve GİBNet sistemine tahdit kodu olarak işlenen idari bir kısıtlamadır. Kaldırılması için kullanılabilecek yollar idari başvuru, idare mahkemesi davası, diplomatik kanal ve aile bağına dayalı başvurudur; doğru yolun seçimi, dosyaya işlenen koda ve ihlalin ağırlığına bağlıdır. YUKK m.9, kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı bakımından sakıncalı görülen yabancıların girişinin yasaklanacağını düzenler; sınır dışı kararıyla birlikte de belirli süreli giriş yasağı konulabilir. Bu kodlar Emniyet’in POLNET sistemiyle entegre olduğundan, yabancı havaalanı, kara veya deniz sınır kapısında sorgulanır ve yasaklı kişinin girişi engellenir.

Giriş Yasağı Süreleri – İhlal Türüne Göre

Giriş Yasağının Kaldırılması İçin Başvuru Yolları

a) İdari başvuru: Yabancı veya avukatı, İl Göç İdaresi Müdürlüğü ya da doğrudan Göç İdaresi Başkanlığı’na dilekçeyle başvurarak yasağın kaldırılmasını talep edebilir; yasak gerekçesinin ortadan kalktığı, aile bağları, iş veya eğitim durumu ve insani gerekçeler ileri sürülür. Bu yol özellikle vize ihlali kaynaklı (N-82 kodlu) hafif yasaklarda etkili olabilir.

b) İdare mahkemesi davası: İdari başvurunun reddi halinde veya doğrudan, 2577 sayılı Kanun kapsamında iptal davası açılır; yasağın hukuka aykırı, ölçüsüz veya aile birliğini bozucu (AİHS m.8) olduğu ileri sürülebilir.

c) Diplomatik kanallar: Yabancının vatandaşı olduğu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği aracılığıyla diplomatik nota yoluyla kaldırma talep edilebilir.

d) Türk vatandaşıyla aile bağı: Türk vatandaşıyla evli olan veya Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancılar için, AİHS m.8 çerçevesinde yasağın aile birliğiyle bağdaşmadığı ileri sürülebilir; AYM ve AİHM içtihatları bu yönde güçlü koruma sağlar.

e) Gönüllü geri dönüş: Sınır dışı kararı kesinleşen yabancılardan gönüllü dönenlere, zorla çıkarılanlara göre daha kısa yasak uygulanabilir; IOM ile koordineli gönüllü dönüş programları bu noktada önem taşır.

Giriş Yasağı Sorgulaması Nasıl Yapılır?

• e-Devlet (turkiye.gov.tr): Yabancı kimlik numarası ve Göç İdaresi işlem sorgulama hizmetleri üzerinden sınırlı durum kontrolü.
• Göç İdaresi Başkanlığı (goc.gov.tr): Online başvuru sistemi üzerinden dolaylı sorgulama.
• Avukat aracılığıyla GİBNet sorgusu: En güvenilir yöntem; avukat, vekâletle müvekkilinin tahdit kaydını ve yasak detaylarını öğrenir.
• Konsolosluk aracılığıyla: Yurt dışındaki yabancı, vize başvurusu sırasında durumunu öğrenebilir.
• Sınır kapısında: Pasaport kontrolünde yasak çıkarsa giriş engellenir. Seyahat masrafı ve geri çevrilme riski nedeniyle, avukat aracılığıyla önceden sorgulatma her zaman daha sağlıklıdır.

Uluslararası Koruma Başvurum Varsa Sınır Dışı Edilebilir miyim?

Uluslararası koruma başvurusu yapan kişi, başvurusu nihai olarak karara bağlanıncaya kadar kural olarak sınır dışı edilemez; YUKK m.4’teki geri göndermeme (non-refoulement) ilkesi bağlayıcıdır. Bu koruma mutlak değildir, ancak istisna hallerinde dahi kişinin hayatı veya hürriyetinin tehlikede olacağı bir ülkeye gönderilmesi mutlak olarak yasaktır.

Uluslararası Koruma Türleri

YUKK’un üçüncü kısmı (m.61-95) koruma rejimini düzenler:

a) Mülteci statüsü (m.61): 1951 Cenevre Sözleşmesi’ne Türkiye’nin koyduğu coğrafi sınırlama nedeniyle yalnızca Avrupa kaynaklı sığınmacılara tanınır; ırk, din, tabiiyet, belirli bir toplumsal gruba mensubiyet veya siyasi düşünce nedeniyle zulüm korkusu taşıyan kişiyi kapsar.

b) Şartlı mülteci statüsü (m.62): Avrupa dışı ülke vatandaşları için geçerlidir; bu kişilere güvenli üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar Türkiye’de kalma izni tanınır ve süreç BMMYK ile koordineli yürür.

c) İkincil koruma (m.63): Mülteci veya şartlı mülteci sayılamayan, ancak gönderilmesi halinde ölüm cezası, işkence veya silahlı çatışmada ayrım gözetmeyen şiddet tehdidine maruz kalacak kişilere verilir.

d) Geçici koruma (m.91 ve 2014/6883 sayılı Yönetmelik): Ülkesinden kitlesel olarak kaçmaya zorlanan ve bireysel başvuru yapamayan yabancılara sağlanır; geçici koruma kimlik belgesi sahibi yabancılar sınır dışı edilemez.

Geri Göndermeme (Non-Refoulement) İlkesi

Geri göndermeme ilkesi, uluslararası mülteci ve insan hakları hukukunun temel taşıdır. YUKK m.4 bu ilkeyi açıkça düzenler:

YUKK m.4 – Geri Göndermeme İlkesi: “Bu Kanun kapsamındaki hiç kimse, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir yere gönderilemez.”

Bu ilke mutlak niteliktedir ve AİHS m.3 (işkence yasağı) ile doğrudan bağlantılıdır. AİHM, ilkenin mutlak niteliğini içtihadında defalarca teyit etmiştir. Türkiye aleyhine de geri göndermeme alanında ihlal kararları verilmiş olup, bu kararlar iç hukuktaki güvencelerin güçlendirilmesinde etkili olmuştur.

Koruma Başvurusu ile Sınır Dışı Kararının İlişkisi

Uluslararası koruma başvurusu nihai olarak karara bağlanıncaya kadar başvuru sahibi hakkında sınır dışı kararı uygulanamaz; YUKK ilgili hükümleri başvuru sahibini koruma altına alır. Ancak başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması, kişinin ulusal güvenlik için tehlike oluşturması veya ağır suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunması hallerinde koruma istisnaya tabi tutulabilir.

BMMYK (UNHCR) Koordinasyonu

BMMYK/UNHCR, Türkiye’deki uluslararası koruma süreçlerinde teknik destek sağlama, üçüncü ülke yerleştirme programlarını koordine etme, Geri Gönderme Merkezlerini ziyaret etme, yasal danışmanlık sunma ve geri göndermeme ilkesinin uygulanmasını izleme görevlerini üstlenir (YUKK m.92). Hakkında sınır dışı kararı verilen ve koruma ihtiyacı bulunan yabancılar BMMYK’ya başvurarak durumlarının değerlendirilmesini isteyebilir.

Serka Hukuk Bürosu Deport ve Giriş Yasağı Davalarında Ne Yapar?

Serka Hukuk Bürosu, sınır dışı ve giriş yasağı davalarında ilk 24 saatte acil müdahaleden AİHM başvurusuna kadar uzanan tek elden hukuki temsil sağlar. Bu alandaki temel yaklaşımımız, deport kararının iptaliyle tahdit kodunun kaldırılmasını ayrı dosyalara bölmeden, aynı yargısal süreçte birlikte yürütmektir; aksi halde dava kazanılsa bile yabancı sınırdan tekrar çevrilir.

İlk 24 Saatte Acil Müdahale

Yedi günlük hak düşürücü sürenin ve fiili çıkarma işlemlerinin hızı nedeniyle ilk gün belirleyicidir. Acil müdahale protokolümüz: GGM’deki müvekkille derhal yüz yüze veya video görüşme; sınır dışı kararının gerekçesi, tahdit kodu, idari gözetim kararı ve tebligat belgesinin incelenmesi; dosyaya göre en etkili itiraz yolunun (idare mahkemesi, Sulh Ceza Hâkimliği, idari başvuru) belirlenmesi; gerektiğinde aynı gün yürütmenin durdurulması talepli iptal davasının açılmasıdır.

İdare Mahkemesi, İstinaf ve Danıştay

• Dilekçe hazırlığı: YUKK m.53-55, AİHS m.3, 8, 13 ve Anayasa m.16 dayanaklı, içtihatla desteklenmiş gerekçeli dilekçe.
• Yürütmenin durdurulması: Telafisi güç zararın somut delillerle ortaya konması.
• Duruşma takibi: Müvekkilin haklarının bizzat savunulması.
• İstinaf: İdare mahkemesi kararı aleyhe ise Bölge İdare Mahkemesi’ne başvuru.
• Temyiz: Gerekli hallerde Danıştay temyiz başvurusu.

Anayasa Mahkemesi (AYM) Bireysel Başvuru

Olağan yargı yolları tükendiğinde, 6216 sayılı Kanun m.45-51 uyarınca AYM’ye bireysel başvuru yapılabilir. İleri sürdüğümüz başlıca ihlal iddiaları: Anayasa m.17 (kişinin dokunulmazlığı, kötü muamele yasağı), m.19 (kişi hürriyeti, idari gözetimin hukuka aykırılığı), m.20 (özel hayat, aile birliği), m.36 (hak arama hürriyeti) ve m.40 (temel hakların korunması). AYM, kişinin yaşamına veya bütünlüğüne yönelik ciddi tehlike tespit ettiğinde sınır dışı işleminin durdurulmasına dair tedbir kararı verebilir; bu karar devlet organları için bağlayıcıdır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Rule 39 Tedbiri

İç hukuk yolları tükendiğinde, AİHS m.34 kapsamında AİHM’e bireysel başvuru yapılır. İleri sürdüğümüz başlıca maddeler: m.3 (işkence yasağı, mutlak), m.5 (özgürlük ve güvenlik, GGM’de hukuka aykırı tutma), m.8 (aile hayatına saygı), m.13 (etkili başvuru) ve 4 No’lu Protokol m.4 (toplu sınır dışı yasağı). En kritik araç, Mahkeme İçtüzüğü m.39 (Rule 39) kapsamındaki ihtiyati tedbir talebidir: AİHM, başvuranın hayatına veya fiziksel bütünlüğüne yönelik gerçek ve ciddi risk gördüğünde sınır dışı işleminin durdurulması yönünde geçici tedbir kararı verebilir; bu karar Türkiye için bağlayıcıdır.

Tahdit Kodu Silme ve Giriş Yasağı Kaldırma

• Tahdit kodu analizi: GİBNet kaydındaki kodların tespiti, her kodun hukuki anlamı ve kaldırılma ihtimalinin değerlendirilmesi.
• İdari başvuru dosyası: Göç İdaresi’ne; kişisel durum, aile bağları, Türkiye’deki bağlantılar, gerekçenin ortadan kalktığına dair deliller ve insani argümanlarla hazırlanan kapsamlı dosya.
• İdare mahkemesi davası: İdari başvurunun reddi halinde iptal davası.
• Diplomatik koordinasyon: Müvekkilin vatandaşı olduğu ülkenin temsilciliğiyle iletişim.
• Vize sürecinin yönetimi: Yasak kaldırıldıktan sonra yasal girişin sağlanması için vize başvurusunun yönetimi.

Sık Sorulan Sorular

Yasal Referanslar ve Kaynaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) – Resmi Gazete: 11.04.2013 / 28615
• YUKK m.4: Geri göndermeme ilkesi (non-refoulement)
• YUKK m.9: Türkiye’ye girişi yasaklanacak yabancılar
• YUKK m.52: Sınır dışı etme kararı – genel çerçeve
• YUKK m.53: Kararın tebliği ve itiraz süresi (7 gün)
• YUKK m.54: Sınır dışı etme kararı alınacak kişiler
• YUKK m.55: Karar alınamayacak veya uygulanamayacak haller
• YUKK m.57 ve m.57/A: İdari gözetim, Geri Gönderme Merkezleri ve alternatif yükümlülükler
• YUKK m.61-63: Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüleri
• YUKK m.91 ve m.92: Geçici koruma ve BMMYK işbirliği
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu – m.27 (yürütmenin durdurulması)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) – m.59, m.79-80, m.188-192
• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu
• 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi Kanunu – m.45-51 (bireysel başvuru)
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası – m.16, 17, 19, 20, 36, 40
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) – m.3, 5, 8, 13; 4 No’lu Protokol m.4; İçtüzük m.39 (Rule 39)
• 1951 Cenevre Mülteci Sözleşmesi ve 1967 Protokolü
• 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi – m.36
• 2014/6883 sayılı Geçici Koruma Yönetmeliği

Bu rehber Serka Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; herhangi bir dava veya başvurunun sonucuna ilişkin garanti içermez. Her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışınız. KVKK ve ilgili mevzuat kapsamında kişisel verileriniz gizlilik içinde işlenir. Son güncelleme: 14 Haziran 2026.